Net als de Ruige aardrupsendoder jaagt deze grote sluipwesp op de rupsen van uiltjes, flinke onbehaarde rupsen van een grote nachtvlinderfamilie. Grote rupsendoders jagen op zicht maar worden ook sterk aangetrokken door de geur van de uitwerpselen van de rups. Als ze een rups hebben gevonden, pakt de wesp hem bij de bovenkant van zijn lijf en steekt hem, door zijn lange achterlijf te krommen, onder in de buikkant. De rups wordt meerdere malen gestoken, vooral op het tweede en derde buiksegment. Dit verlamt de rups, zodat de wesp de tijd heeft hem naar een reeds gegraven hol te brengen.

Deze uitgegraven ovalen nestholte bevindt zich op zo’n 3 a 5 cm diepte en wordt met meerdere rupsen gevuld. Op de eerste rups wordt één eitje gelegd, waarna de gang met zand en afval zo wordt afgesloten dat deze zo goed mogelijk is gecamoufleerd. Als de nestgang zich op kaal zand bevindt, sluit ze  deze alleen af met zand.

Grote rupsendoders jagen op zonnige dagen op heide of open zandgebieden. Eén enkel vrouwtje vult soms wel tien verschillende nesten met rupsen. Dat is hard werk, waardoor veel van deze wespen tot kleptoparasitisme zijn overgegaan. Het kost veel minder energie om een bestaand nest leeg te roven, of in zo’n nest het eerder gelegde eitje weg te halen en te vervangen door een eigen ei. Het op deze manier stelen van een nest vraagt maar 10 minuten, terwijl het volledig aanleggen en vullen van een eigen nest soms wel 10 uur duurt. Dit kleptoparasitisme is hierdoor zo’n probleem voor deze wespen geworden dat meer dan 80% van geparasiteerde nesten zelf ook weer door een ander wijfje wordt geparasiteerd.

Deze wespen zijn snelle en behendige vliegers en hoewel men vaak zegt dat dit is omdat ze bewegende prooien moeten vangen, denk ik dat dit hen ook helpt om te voorkomen dat hun prooi door een andere Grote rupsendoder wordt gestolen. Rupsen zijn namelijk helemaal niet zo snel. Een gevangen rups wordt met een noodgang door de wesp naar het nest vervoerd, de wesp rent daarbij razendsnel over het zand en gebruikt zelfs haar vleugels om extra snelheid te krijgen.

Deze rennende Grote rupsendoder is gefotografeerd op het zand van De Loonse en Drunense Duinen. Ze had de rups van een dennenuil (Panolis flammea) gevangen en vervoerde deze met een noodvaart over de kleine zandheuveltjes. Ze bewoog daarbij zo snel dat ik haar maar met moeite scherp op de foto kon krijgen.

Lees ook: Ruige aardrupsendoder steekt zijn kop in het zand (Podalonia hirsuta), Ephialtes manifestator, Appelglasvlinder (Synanthedon myopaeformis) en Kleine knotswesp (Sapygina decemguttata).