Weblog

Hydrocorella africana

Monday, 8 July 2024

hydrocorella africana 6-2024 0548Dit vreemd gevormde schelpje behoorde aan een heremietkreeftje. Tijdens zijn leven was hij een symbiotische samenwerking aangegaan met een kolonie neteldiertjes. Deze Hydrozoa, of hydroidpoliepen, vormen uitgebreide koraalachtige kolonies en gebruiken hun kleine tentakels om plankton of ander klein voedsel te verzamelen. Duizenden van deze diertjes bij elkaar kunnen met hun harde kalkachtige skeletten hele schelpen bedekken. Aangezien een heremietkreeft een behoorlijk slordige eter is en zich vrij over de zeebodem beweegt, kunnen deze poliepen zich niet alleen met de etensrestjes voeden, maar worden ze ook regelmatig van een verse stroom van zeewater met voorzien. Tegelijkertijd zorgen de stekende netels van deze poliepen op het schelpje voor extra bescherming voor het kreeftje, zodat ze er allebei voordeel uit halen. Een groeiende kolonie hydropoliepen breidt zich steeds verder uit en bouwt uiteindelijk allerlei uitsteeksels die dan als woontorens boven op het schelpje staan. Deze poliepenkolonies hebben vaak mooie groen-roze kleuren, helaas bleken veel verzamelaars deze tot een saai wit. Gelukkig heeft dit exemplaar nog wel zijn originele kleuren.

 

hydrocorella africana 6-2024 0541hydrocorella africana 6-2024 0547Hydrocorella africanus wordt alleen aan de Zuid- en Westkust van Afrika gevonden.  Dit exemplaar is onder de kust op 40 meter diepte gevonden.

 

Lees ook: Versteend paddenstoelkoraal, Bloedkoraal en Albertus Seba, Thrombolieten en De heremietkreeft.

 

Jonge chimpansees en hun plukje wit haar

Friday, 28 June 2024

jonge chimpansee anna (pan troglodytes) 2-2023 6507Als sociale dieren adequaat op gedragsimpulsen vanuit de groep willen kunnen reageren, moeten ze in staat zijn om onderscheid te maken tussen jong en volwassen. Anders zouden ze speels gedrag van een jong dier niet kunnen onderscheiden van sociaal onacceptabel gedrag van een volwassene en hier overtrokken agressief op kunnen reageren.

 

Jonge chimpansees hebben om die reden de eerste vier jaar van hun leven een wit plukje haar boven hun billen. Dat plukje is hun vrijbrief, het waarschuwt de volwassenen dat ze met een jong te maken hebben. Zolang als ze dat plukje haar dragen, mogen ze bijna alles en laten de andere chimpansees ze met rust. Net als jonge kinderen houden ze van kattenkwaad en plagend en spelend ontdekken ze de regels en grenzen van hun wereld, maar er komt natuurlijk een tijd dat ze zich volwassen moeten gaan gedragen. Als het witte plukje is verdwenen, zullen ze zich net als de rest van de groep aan de regels moeten gaan houden.

 

Er is een zeer interessante studie gedaan naar hoe chimpansees de gezichten van jonge dieren van die van oudere dieren kunnen onderscheiden en het blijkt dat zij hierin minder onderscheid maken tussen de vormen van het gezicht, het zogenaamde babyface met de grote ogen, dan tussen de kleuren van het gezicht. Jonge chimpansees hebben namelijk een aanzienlijk lichter en roder gezicht dan oudere dieren. Het kan dus heel goed zijn dat een groep chimpansees sociaal gezien niet alleen op het witte plukje haar van hun jongen reageert, maar ook op de rossige lichte kleur van hun gezicht.

 

jonge chimpansee (pan troglodytes) 10-2023 9030Deze jonge chimpansee heb ik al een paar keer eerder gefotografeerd, maar op geen van die foto’s kwam de uitdagende wijsheid die jonge chimpansees vaak lijken te hebben echter goed over.

 

Lees ook:  Schattigheid als overlevingstactiek, De aaibaarheidsfactor, Witkruinmangabey-baby (Cercocebus atys), Blozen, Jonge chimpansee met tomaat (Pan troglodytes) en Flossende orang-outan (Pongyo pygmaeus).

Een schede voor Aculeus

Wednesday, 26 June 2024

zgm 26 aculeus 6-2024 0650De schede van dit mes is geïnspireerd op een tekening uit het stripalbum: De Tartaarse Helm. In dit verhaal verschijnt een monnik met een hoog puntig gouden hoofddeksel, een karikaturaal uitvergrote versie van de Tibetaanse Pandit-hoed. Toen ik op zoek was naar een goede manier om de lijnen van het mes in de schede door te laten lopen en daar tegelijkertijd een interessante overgang tussen te ontwerpen, kwam ik onverwacht uit bij één van mijn favoriete Suske en Wiskes.

 

zgm 26 aculeus 6-2024 0622zgm 26 aculeus 6-2024 0628zgm 26 aculeus 6-2024 0637zgm 26 aculeus 6-2024 0634Deze schede is van vuren- en berkenhout gemaakt. Een aantal stukken hout zijn, nadat ze eerst aan de binnenkant passend om het lemmet waren uitgebeiteld, tegen elkaar gelijmd en grof op vorm geschaafd. Daarna zijn er twee losse “lippen” tegenaan gelijmd en is het geheel met mes en schuurpapier afgewerkt. Deze constructie is daarna gegrond, met houtplamuur afgesmeerd, geschuurd, opnieuw gegrond en geplamuurd en nogmaals geschuurd. Daarna is het met matte lakverf in de kleur Orange-Vermillion geverfd en nog een keer fijn opgeschuurd. Als laatste is de schede met een ouderwets fixeerspuitje met hele fijne druppeltjes Oost-Indische inkt bedekt. De schede heeft meerdere lagen gekregen, totdat je tussen de zwarte vlekken nog heel lichtjes de lava-achtige oranje gloed kon zien, maar hij er van een afstandje wel bijna zwart uitzag. De binnenkant van de schede en de bovenkant van de lippen zijn daarna glad geschuurd en met inkt egaal zwart gemaakt. De schede heeft bovenaan, aan beide zijkanten een inkeping. Deze zijn niet even diep, aan de ene kant past de kromming van de onderkant van het lemmet er in en aan de andere kant laat deze een gedeelte van de schorpioenenstaart op de rug van het mes zien.

 

schede aculeus 6-2024 142859schede aculeus 6-2024 094521schede aculeus 6-2024 162357schede aculeus 6-2024 162502schede aculeus 6-2024 103501schede aculeus 6-2024 124355Er is veel tijd gaan zitten in het passend krijgen van de mond van de schede, deze moest namelijk precies aansluiten op de stalen krop van het mes. De vorm van de schede zelf heeft me ook flink wat hoofdbrekens  gekost, ik wilde namelijk dat de krommingen natuurlijk en vol aanvoelden. Ik hoop dat het me gelukt is om de schede zo vorm te geven dat hij ook als zelfstandig object overeind blijft en er tegelijkertijd vanzelfsprekend en onverwacht uitziet. 

 

zgm 26 aculeus 6-2024 0639De schede is 25 cm lang en vlak voor de lippen 2 cm dik en 4 cm breed. De mondopening is bij de lippen 4,5 cm lang en 3,5 cm breed. Ondanks dat de schede op sommige plekken, zoals bovenaan aan de zijkant, slechts 1 mm dik is en hij maar 60 gram weegt, is de uiteindelijke constructie verbazingwekkend sterk en voelt hij ook heel stevig aan.

 

zgm 26 aculeus 6-2024 0649zgm 26 aculeus 6-2024 0645zgm 26 aculeus 6-2024 0646zgm 26 aculeus 6-2024 0643Klik hier voor het bericht over zelfgemaakt mes no. 26 Aculeus, hier voor meer foto’s van dit mes en hier voor meer foto’s van zelfgemaakte messen.

Kleurpatronen in blikken mengverf

Monday, 24 June 2024

serie verfblik 6-2024Een verfmengmachine werkt, afhankelijk van de bedoelde eindkleur, met verschillende basis-verven, de zogenoemde basen. Je kunt namelijk niet zomaar elk pigment aan elke base toevoegen. Deze kleurpigmenten zitten als een pasta in de mengmachine. Voor elke beoogde kleur wordt een combinatie van pigmenten in het blik met de base gespoten, daarna wordt dit blik gesloten en goed geschud zodat alles zich mengt en de uiteindelijke kleur zichtbaar wordt. 

 

verfblik 3-2024 150544verfblik 4-2024 142534verfblik 03-2024 WA0001verfblik 6-2024 110302verfblik 6-2024 153430verfblik 6-2024 113145Net na het inspuiten van de pigmenten en voor het schudden, ziet een blik verf er heel anders uit. Afhankelijk van de base, of deze bijvoorbeeld water- of terpentine gedragen is, bedoeld is voor lak-, muur-, betonverf of beits, of deze voor lichte, gemiddelde of donkere pigmenten is bedoeld, voor matte verf, zijdeglans- of hoogglansverf en natuurlijk ook nog afhankelijk van het merk verf, de grootte van het blik en de combinatie van pigmenten die erin wordt gespoten, ontstaan er de mooiste patronen. Het aantal mogelijke kleur- en patroonvariaties is vrijwel oneindig. 

 

Deze foto's zijn allemaal gemaakt, vlak nadat de pigmenten aan de base zijn toegevoegd. 

 

Klik hier voor meer foto's van gemengde blikken verf.

 

Lees ook: Flexa Chocolate Milkvlek, Onbedoeld Adstract Expressionisme, Onze wereld wordt steeds grauwer en hoekiger, oftewel onze toenemende voorkeur voor rechte lijnen en grijstonen en De achterkant van de dingen.

Gelagna succincta

Monday, 24 June 2024

gelagna succincta 5-2024 0552Deze schelp heette vroeger Cymatium clandestinum, wat wellicht toepasselijker is omdat hij in het wild erg moeilijk is te vinden. Tijdens het leven van de slak is de schelp namelijk bedekt met een dikke laag zacht en half doorschijnend periostrachum.  Deze elegante schelp, met zijn lage top, bolle windingen met egale lijnen en dikke mondrand, wordt tussen de 3 en 8 cm groot. Het zijn rovers die in de warme kustwateren van het Indo-Pacifische gebied op een diepte van zo’n 20 meter leven. Ze worden daar onder rotsen of op koraal door duikers gevonden.

 

gelagna succincta 5-2024 0556Dit exemplaar is in oktober 2009 bij Mactan-eiland bij de Fillipijnen op 18 meter diepte op koraal gevonden.

 

Klik hier voor meer berichten over schelpen en hier voor meer foto’s van schelpen.

Corona in de kerk

Saturday, 1 June 2024

kathedraal rouen 08-2021 121152Deze foto is alweer even geleden gemaakt. In de tijd dat je alleen met een mondkapje op een gebouw binnen mocht en een QR-code nodig had om op een terrasje te mogen zitten. In 2021, midden in de coronaperiode, was ik in Rouen om foto’s te maken in het Muséum d’Histoire naturelle. Natuurlijk ben ik toen ook naar de kathedraal geweest, die prachtige kathedraal van Rouen die door Monet in een serie schilderijen is vereeuwigd. Net als iedereen moest ik binnen een mondkapje op en net als iedereen mijn QR-code laten scannen. Terwijl ik binnen om me heen keek, schoot ik ineens ongenadig in de lach. De mensen om me heen fluisterde dat ik stil moest zijn en keken me verontwaardigd aan. Ik geloof niet dat er iemand was die begreep wat ik zo leuk vond, ik heb er toen een foto van gemaakt en er verder niet meer aan gedacht. Onlangs kwam ik die foto weer tegen, en ineens was ik helemaal terug in die absurde tijd van Corona.

 

Lees ook: Muséum d’Histoire naturelle in Rouen, Kalksteenrot, Verloskundige oefenpoppen, de Coudrey en Salomon, Het Musée Flaubert et d'Histoire de la Médecine in Rouen en Foto’s uit het Dépôt de Muséum d'histoire naturelle in Rouen.

Ixa cylindrus

Saturday, 1 June 2024

ixa cylindrus 5-2024 0508Over deze opvallende krab is vreemd genoeg bar weinig bekend. Ze worden zo'n 6 cm breed, komen voor bij de Filipijnen en leven daar onder het getijdengebied op los zand, waarin ze zich ook wel ingraven. En dat is zo'n beetje alles wat men weet, ondanks dat deze soort soms zelfs in aquaria wordt gehouden, heeft blijkbaar niemand ooit de moeite genomen om het gedrag en ontwikkeling van dit dier te bestuderen. Op filmpjes van deze krabben is te zien dat ze net zo makkelijk vooruit als zijwaarts lopen en dat ze hun lange dunne schaarpoten daarbij voor zich houden. Deze scharen zijn zo dun en fragiel dat ze er niet mee kunnen jagen, veel meer dan er uiterst secuur wat kleine hapjes voer mee naar hun bek brengen, kunnen ze er niet mee. Hun poten zijn overigens ook opvallend dun.

 

Maar dat zijn natuurlijk niet hun meest in het oog springende kenmerken, aan beide zijkanten van hun schild steekt een enorme dikke vinger haaks naar buiten. Deze uitsteeksels lijken nog het meest op een lange opgeblazen ballon, compleet met het kleine lege puntje aan het uiteinde. Dit opgeblazen gevoel wordt nog versterkt door de brede groeven die als breuklijnen over hun schild lopen, daardoor krijg je nog meer de indruk dat hij zich heeft opgepompt en bijna uit zijn schild barst. Wat het nut van deze bizarre uitsteeksels en geulen is, weet men niet, maar voor mij lijkt deze krab daardoor nog het meest op een gourmet die een te grote ballon heeft ingeslikt.

 

ixa cylindrus 5-2024 0512ixa cylindrus 5-2024 0536Ixa cylindrus behoort tot de Leucosiidae, een krabbenfamilie waar ook de kiezelkrabben onder vallen.

 

Lees ook: Kiezelkrab (Randallia eburnea), Soldaatkrab (Mictyris sp.) en Convergente evolutie, de overeenkomst tussen het gebit van een carnivoor en de scharen van een zwemkrab.

Chimpansee Wouter van de Beekse Bergen

Thursday, 30 May 2024

chimpansee wouter (pan troglodytes) 11-2022 5381Dit is Wouter, hij is begin deze maand na een hevige vechtpartij binnen zijn groep overleden. Confrontaties binnen een groep chimpansees zijn niet ongewoon, zeker ook niet bij die in gevangenschap zoals bij de Beekse Bergen, sterfgevallen zijn echter uitzonderlijk. Toch was deze confrontatie dusdanig hevig dat Wouter, een gezonde volwassen chimpansee van 23 jaar, aan zijn verwondingen overleed. Dit is de tweede chimpansee uit deze groep die binnen relatief korte tijd kwam te overlijden, begin januari 2023 verdronk Stephan. Hij kwam per ongeluk in het water terecht en wist zichzelf niet te redden.

 

Ik had meerdere foto’s van Wouter gemaakt, hij viel me direct op vanwege zijn opvallend lichte beharing. Op de meeste portretten, staat hij er bedachtzaam op, bijna als een oude wijze zeeman, die de hectiek van de wereld om hem heen smalend observeert.

 

Lees ook: Chimpansee Gert-Jan van de Beekse Bergen, Aapjes kijken 1, 2 en 3, Jonge chimpansee met tomaat, Flossende orang-oetan en Mensaap portretten.

Trophon geversianus geversianus lamellosa

Thursday, 30 May 2024

Trophon geversianus geversianus lamellosa 5-2024 0583Dit kleine schelpje van amper 2 cm heb ik dit jaar op de Shell Show in Antwerpen gekocht. Trophonslakken zijn veelal onopvallende dunwandige schelpen uit koude en gematigde zeeën, ze hebben een open sifonaal kanaal en een gladde columella, de verticale richels variëren tussen onopvallend en goed ontwikkeld. Deze specifieke variatie met brede, puntige ribbels kan veel groter worden, maar op de beurs kwam ik alleen kleinere exemplaren tegen, wel net als deze compleet met operculum. Dit exemplaar sprong er voor mij uit, het kwetsbare sifonale kanaal was nog helemaal heel en de schelp heeft grote vleugels en een mooie wit met bruine kleur. Voor de foto heb ik het operculum weggelaten, zodat je goed de elegante kromming van de columella en de purperbruine mondopening kunt zien.

 

Trophon geversianus geversianus lamellosa 5-2024 0584Trophon geversianus geversianus lamellosa 5-2024 0590Deze schelp is op 2 oktober 2019 verzameld bij Patagonië bij Playa Larralde aan de Golfo san Jose in de Chubut provincie.  Tijdens extreem laag tij worden ze op het getijdengebied op rotsen gevonden.

 

Klik hier voor meer berichten over schelpen en hier voor meer foto’s van schelpen.

De opkamer van Teylers

Monday, 27 May 2024

tylers 4-2024 0273De beroemde bibliotheek van het Teylers Museum stamt uit 1826. Zij heeft een enorme collectie boeken en tijdschriften die veelal over natuurhistorie gaan en overwegend uit de 18e en 19e eeuw stammen. Deze bibliotheek begint op de rondgang boven de ovale zaal, die rondom vol staat met bruine boekenkasten gevuld met waardevolle werken achter gaas. Via een klein halletje kan men van daar naar de leeszaal, waar in het midden een enorme massieve leestafel staat en naar de zogenaamde opkamer, verreweg de mooiste kamer van de bibliotheek. Deze opkamer bestaat uit twee verdiepingen waarvan de bovenste een balustrade heeft. De zaal is ommuurd door boekenkasten en enkele hoge, haaks geplaatste kasten delen de vloer in alkoven op. Ook hier staat in het midden een grote leestafel en het spaarzame licht komt van een groot bovenlicht in het plafond en enkele ouderwetse gloeilampen. 

 

tylers 4-2024 0262tylers 4-2024 0256tylers 4-2024 0248-2tylers 4-2024 0288Samen met een vriend (mijn oudste én nieuwste) had ik een rondleiding geboekt. We hadden vooraf geverifieerd dat we mochten fotograferen en dat was, mits zonder flits, geen probleem. De gids was buitengewoon goed geïnformeerd en wist het verhaal van de bibliotheek op een leuke manier met veel anekdotes te vertellen. Als groot liefhebber van natuurhistorische boeken en illustraties had ik stiekem gehoopt een glimp te kunnen opvangen van hun complete Audubon. Teylers heeft een eerste druk op dubbel-olifant formaat van Audubon's Birds of America, een prachtige collectie van 435 handgekleurde gravures op ware grootte, maar deze halen ze begrijpelijkerwijze zelden uit de kluis.

 

tylers 4-2024 0270tylers 4-2024 0235tylers 4-2024 0281tylers 4-2024 0295Toch was ik alles behalve teleurgesteld, er werden genoeg interessante boeken getoond en de ruimtes zelf waren betoverend. Teylers is natuurlijk één grote tijdmachine, maar de opkamer is echt iets bijzonders. In deze kamer proef je de tijd en de waarde van alle werken die er zijn opgeslagen. Door het matte glas van het oude daklicht sijpelt er diffuus licht naar beneden terwijl enkele gloeilampen de zachte schaduwen in de alkoven verdrijven. Je waant je in een oud Schots kasteel of een kamer van Hogwarts. Ik was het liefst de hele dag gebleven om wat boeken uit een kast te halen en daar in zo'n alkoof aan een tafeltje te bekijken, maar zo'n rondleiding is stipt en tijdsgebonden. De opkamer wordt net als de rest van de bibliotheek meticuleus schoongehouden, Teylers heeft er een speciale schoonmaker voor in dienst die zich hier exclusief mee bezig houdt. In de opkamer staat ook nog een speciale vitrine met spullen van Boudewijn Büch, met onder andere een model van een dodo en Darwin's Beagle, als eerbetoon aan de schrijver die zo graag in deze bibliotheek kwam.

 

 

Klik hier voor meer foto's van de bibliotheek en andere kamers van Teylers.

Klik hier voor meer foto's van natuurhistorische musea in Europa.