In het Engels noemt men deze zwam birch bracket of razor strop. Hoewel de berkenzwam niet eetbaar is, werd hij vroeger wel veel voor andere doeleinden gebruikt, zoals voor het aanzetten of stroppen van scheermessen, waar hij dus zijn Engelse naam aan dankt. Het vruchtvlees werd gevuld met schuurpoeder waarna men er metaal mee kon polijsten. Het vruchtvlees werd ook onder de naam polyporus door entomologen gebruikt om insecten in op te spelden. Het gedroogde vlees van deze zwam kun je namelijk erg lang bewaren. Als dit vruchtvlees eenmaal goed is ingedroogd, is het niet alleen flink gekrompen maar ook te hard om nog met een mes te kunnen snijden. Het blijft echter in staat om water op te nemen en kan herhaaldelijk nat en droog worden zonder aan kracht te verliezen. De buisjeslaag kan bij een verse zwam makkelijk van het nog vochtige vruchtvlees worden gescheiden en daarna als spons worden gebruikt, het is zeer flexibel en neemt veel vocht op.

De berkenzwam is, ondanks dat hij vrij groot kan worden en de vruchtlichamen kunnen overwinteren, toch maar eenjarig. Hij wordt tussen de 10 en 30 cm breed en zijn hele groei neemt slechts 3 tot 6 weken in beslag.  Ze produceren superlichte sporen die zich via de stratosfeer wereldwijd kunnen verspreiden.  De schimmel veroorzaakt bruinrot in het gezonde hout van een berk en zal de boom uiteindelijk doden. Op een gestorven boom kunnen daarna nog jarenlang berkenzwammen groeien. De jonge zwam breekt eerst als een kleine grauwwitte knol door de bast van de berk heen, waarna hij zich snel kussenvormig in de breedte ontwikkelt.

Lees ook: De echte tonderzwam en de onvermijdelijkheid van de zwaartekracht (Fomes fomentarius), Winterhoutzwam (lentinus brumalis), Het (on)gewone elvenbankje (Trametes versicolor), Spekzwoerdzwam (Phlebia tremellosa) en Zwam met blauwe vlekken: De blauwe kaaszwam (Cyanosporus caesius).