In natuurgebied De Brand laat men de laatste jaren dode bomen gelukkig met rust. Zo staat er nu ook een grote dode beuk waar eerder spechten in hebben genesteld en die van binnen is uitgehold. In deze holte zit momenteel een groot hoornaarnest. Een nest dat misschien zelfs wel is gesticht door een nakomeling van de koningin die ik eind april 2023 op slechts enkele honderden meters afstand van deze dode boom had gefotografeerd.

Als een jonge koningin een nieuwe kolonie sticht, brengt ze eerst alleen dochters voort, deze zijn, dankzij een hormoon dat de koningin uitscheidt, steriel. Aan het begin van de herfst zorgt ze ook voor mannelijke nakomelingen en daarna zet het verval van de kolonie langzaam in. De oudere koningin scheidt daarna geen sterilisatiehormoon meer uit en alle nieuw uitgekomen vrouwelijke werksters zijn dan vruchtbaar. Zowel de mannetjes als de vruchtbare vrouwtjes vliegen uit en gaan op zoek naar een partner uit een ander nest. De oude koningin, die nu geen eieren meer legt, en al haar onvruchtbare werksters zullen langzaam sterven en de kolonie valt uiteen. Alleen een paar van de jongste vrouwtjes en mannetjes blijven tot aan de winter in leven. De bevruchte vrouwtjes zoeken een beschermde plek, zoals onder een stuk loszitten schors van een dode boom, om de winter door te kunnen brengen en zullen in het voorjaar hun eigen kolonie stichten. Alle hoornaars die je in de winter of het voorjaar tegenkomt zijn dan ook koninginnen.

Lees ook: Hoornaar (Vespa crabro) en Franse veldwesp (Polistes dominula).