Mensen kunnen tijd niet direct waarnemen, het is niet iets wat je kunt zien, horen, voelen of ruiken. We meten tijd af aan verandering. We plaatsen gebeurtenissen in een temporale context. Het één komt na het ander. Iets duurt kort of lang. Menselijke tijdsperceptie is altijd subjectief, wij hebben geen gekalibreerd orgaan waar we het verlopen van tijd mee kunnen meten. We weten zelfs nog steeds niet goed waar en hoe onze perceptie van tijd ontstaat.

Nu is algemeen bekend dat de subjectieve tijdsperceptie van oudere mensen duidelijk verschilt van die van jongeren. Voor ouderen lijkt de tijd steeds sneller te gaan. Dit wordt vaak toegeschreven aan hun biologische klok. Naarmate deze bij ouderen steeds langzamer gaat draaien lijkt de tijd sneller te gaan. Het is volgens mij echter vooral een zaak van geheugen en gebeurtenissen. Naarmate er meer gebeurtenissen tussen een bepaalde tijdsspanne liggen lijkt de tijdsspanne langer te duren. Dit fenomeen kom je vaak tijdens vakanties tegen. Een nieuwe stad, een nieuwe bakker, een vreemd terrasje en een halve dag in je vakantie voelt het alsof je al dagen weg bent. Het is onmiskenbaar dat jongeren een drukker leven hebben dan de meeste ouderen. Zij ervaren meer (nieuwe) gebeurtenissen dan ouderen, de tijd lijkt voor hen dus ook langzamer te verlopen. Daarbij komt nog dat een jaar voor iemand die er tien heeft geleefd een langere periode in verhouding tot zijn bestaanstijd is dan een jaar voor een tachtig jarige. Ook dit zal er voor zorgen dat een tijdsspanne in relatie tot het leven van een oudere korter lijkt. Als laatste heeft tijdsperceptie natuurlijk te maken met ons geheugen. Het geheugen van oudere mensen wordt steeds slechter en de consequentie is dat zij nieuwe gebeurtenissen steeds moeilijker opslaan. Oudere gebeurtenissen die zijn opgeslagen toen hun geheugen nog goed was worden hierdoor vaak makkelijker opgeroepen. Dit zorgt ervoor dat een oudere een gebeurtenis uit diens jeugd soms levendiger kan herbeleven dan een gebeurtenis die slechts een dag eerder is voorgevallen. Oudere gebeurtenissen lijken hierdoor dichterbij te staan en de tijdsspanne ertussen lijkt dus navenant korter.

Mijn Oma kon tegen het einde van haar leven zeer geanimeerd praten over haar jeugd. Toen op een avond mijn beide overgrootmoeders bij elkaar kwamen wisten ze zich gebeurtenissen en liedjes te herinneren van ver terug uit hun jeugd. Geen van hen wist echter nog wie er de dag daarvoor bij hun op visite was geweest.

lees ook travels with my aunt

Sommige van mijn kennissen hebben cavia’s. Ik heb onlangs een weekje voor zo’n beestje mogen zorgen. Ze doen echter niet veel. Ze knagen soms wat aan een stronk andijvie en verwerken deze dan tot veel meer keutels dan de andijvie alleen zou kunnen verklaren. Ze bewegen niet, maken amper geluid en reageren nagenoeg niet op mensen. Ik heb ze regelmatig op ademhaling gecontroleerd, het zal je tenslotte gebeuren dat zo’n huisdiertje net dood gaat als jij er voor zorgt. Maar ze zitten zo onder het haar dat ik geen hartslag, ademhaling of enig uiterlijk teken van leven kon ontdekken. Wat dat betreft is het goed dat ze non-stop keutelen dan weet je tenminste dat ze nog leven. Als je hun haarmatje (aan de voorkant, dus de kant die niet keutelt) enigszins opzij veegt kom je twee glanzend zwarte oogjes tegen. Deze bewegen en knipperen niet. Het zijn kleine zwarte kraaltjes zonder oogwit, ze kijken ermee naar een niet nader te bepalen hoek in de kamer. Al met al spreekt er meer intelligentie en leven uit de plastic oogjes van mijn zoons knuffelbeer dan uit die van een cavia. Samenvattend kun je stellen dat cavia’s alleen maar kunnen keutelen. Alsof ze zichzelf bewust zijn van hun eigen nutteloosheid draaien ze zich af en toe eens om en eten ze hun eigen keuteltjes weer op. Dit is dan ook de enige verklaring die ik heb kunnen vinden voor het fenomeen dat cavia’s blijkbaar uit het niets meer keutels kunnen produceren dan alleen met de inname van hun voedsel valt te verklaren.

Je zou je dus kunnen afvragen waarom cavia’s überhaupt ooit gedomesticeerd zijn. Dit is lang geleden door de Inca’s gedaan. Ook nu nog worden cavia’s in landen als Peru gehouden. Hier leven ze in een gat in de vloer waar ze de restjes van hun baasjes te eten krijgen. Als de cavia dan enigszins is gemest wordt hij gekeeld en bereikt hij zijn uiteindelijke nut. Als maaltijd. Ze schijnen naar varken te smaken. Vandaar waarschijnlijk ook hun naam, Guinees biggetje.

Wetenschappers hebben ontdekt dat het vliegvermogen van insecten is ontstaan vanuit zwembewegingen. Insecten kunnen vliegen omdat zij “zwembewegingen” in de lucht maken. Toen ik dat las trok er een golf van herkenning door mijn borst en benen, ik had het altijd al geweten. Geweten en niet gedacht!

Als kind had ik nog het vermogen om te dromen dat ik kon vliegen, iets wat ik op latere leeftijd helaas ben verleerd. Naarmate ik ouder werd kwamen deze dromen steeds minder tot ze op een gegeven moment zo schaars werden dat ik dit droomvermogen volkomen ben vergeten.

Ik begon altijd met een klein sprongetje in de lucht, deze eerste afzet was belangrijk. Als de afzet niet krachtig genoeg was kwam ik niet hoog genoeg om van de grond los te komen. Als ik het te snel deed had ik geen tijd meer om mijn benen te spreiden voor de eerste beenslag. Die eerste paar beenslagen (rondje, kontje, boem) zorgen voor de belangrijkste stijging. Het was watertrappelen van Olympische proporties. Dit koste enorm veel kracht en concentratie maar als ik eenmaal op een bepaalde hoogte kwam kon ik een beetje naar voren leunen en overgaan op schoolslag. Hierbij verloor ik soms weer hoogte en dan moest ik weer even watertrappelen om niet neer te storten. Meestal vertrok ik vanaf de galerij op de vierde verdieping, voor mijn slaapkamer. Omdat ik alleen kon vliegen als ik sliep was het altijd donker als ik vloog. Maar dat vond ik niet erg. Het zag er nog niet helemaal soepel uit en ik wilde niet dan men mij zou uitlachen. Als de wind goed stond vloog ik over de sloot heen naar het parkje achter onze flat. Daar kon ik dan over de donkere bomen heen naar de andere flats toe vliegen. Soms ging het zo goed dat ik zelfs langs de verlichte woonkamerramen van deze 14 verdiepingen hoge flats kon vliegen. Als ik geluk had kon ik dan ongezien naar binnen kijken. Maar het was hard werken en ik hield het nooit lang vol, na enkele minuten moest ik alweer terug anders had ik niet meer genoeg energie over om op mijn galerij te kunnen landen. Als dat niet lukte moest ik namelijk met de trap omhoog en beneden bij de ingang stonden altijd vervelende jongens met brommers die me pestten. Als het even kon ging ik dus liever niet alleen met de trap. De volgende ochtend was ik bekaf en meestal ook behoorlijk bezweet, van de inspanning natuurlijk.

Vliegen kost veel energie.

In het Noord-Hollandse Duinreservaat kwam ik een flink aantal dode duinhagedissen tegen. Allemaal waren ze zichtbaar verwond, vermoedelijk door een vogel. Normaal zijn ze groen gekleurd met een bruine rugstreep. Sommige van deze hagedissen hadden een duidelijke blauwe kleur. Vaak werd er gedacht dat dit een aparte kleurenvariëteit is. Hagedissen kunnen als ze dood zijn echter blauw verkleuren. Dit gebeurt meestal onder invloed van zonlicht.

klik hier voor meer schelpjes