Mimicry is een camouflagemethode waarbij een diertje de herkenning niet vermijdt maar juist als iets heel anders herkend wil worden. De Groene Knopbladroller is een klein vlindertje dat zich vermomt als vogelpoep. Het rupsje zelf is groen en leeft tussen een opgerold blaadje, vandaar de naam. De volwassen vlinder verstopt zich dus niet maar gaat gewoon in het volle zicht boven op een blad zitten. Hij vouwt zijn poten onder zich, zijn voelsprieten naar achter en blijft roerloos zitten, in het volste vertrouwen dat zijn camouflage werkt.

lees ook: Penseelkever

Laatst hoorde ik een Amerikaanse die over een kinderwagen gebogen stond uit volle borst “aaahhw.., he’s so cute!.. “ roepen. Tot grote ontsteltenis van de moeder van het kind probeerde deze vrouw het kind ook gelijk uit de kinderwagen te nemen om het tegen haar overvloedige boezem te drukken. Het is een gedrag dat ik herken van toen ik nog met een kinderwagen rondliep. Normaal gesproken keek geen vrouw naar mij om maar als ik met mijn schattige zoontje wandelde schoten ze opeens van overal op me af. Iedereen die een gebrek aan vrouwelijke aandacht voelt of moeite heeft om met een leuke meid een gesprek te beginnen zou ik willen aanraden om de baby van de buren uit te laten, succes verzekerd.

Schattigheid wordt gekenmerkt door een buitenproportioneel groot hoofd met, liefst grote ogen, korte dikke ledematen, ongecontroleerde bewegingen en een speelse nieuwsgierige houding. Deze schattigheid kan dan nog worden verhoogd door gedrag dat de kwetsbaarheid benadrukt, zoals het pruttelen van onzinnige geluidjes, suf glimlachen, geeuwen of slapen.

Vrijwel alle pasgeboren zoogdieren hebben zo’n buiten proportioneel groot hoofd met korte ledematen. Deze uiterlijke kenmerken van pasgeborenen schakelen bij primaten de agressie uit en de neiging om te beschermen en te verzorgen in. Het is dan ook niet gek dat schattigheid niet alleen tot baby’s van dezelfde soort wordt beperkt. Er zijn voorbeelden van chimpansees die een jong poesje adopteren of van gorillamoeders die zich over een kind, dat in de dierentuin in de apenkuil viel, ontfermden. Schattigheid is de overlevingsstrategie van ons nageslacht.

Maar waarom het herkennen van schattigheid bij mensen bijna altijd gepaard gaat met hetzelfde geluid kan ik niet verklaren. Probeer maar eens zonder een “aaahhw…” naar deze foto’s te kijken.

lees ook: De aaibaarheidsfactor

Dit geplette motje gleed tussen mijn rolgordijn uit toen ik het laatst naar beneden rolde. Het had zijn rustplaats verkeerd gekozen en was eerder klem komen te zitten toen ik mijn rolgordijn oprolde. De meeste motjes vouwen in rust hun vleugels over hun achterlijf. Bij de vedermotjes worden de vleugels echter opgerold en recht van hun lichaam afgehouden. Het is best een beetje ironisch dat dit kleine vlindertje met zijn ingebouwde rolgordijntjes op deze manier is gestorven.

Ik had hem al een paar keer gezien maar hij zat steeds op moeilijk te bereiken plaatsen of schoof op het allerlaatste moment ergens achter. Zo sloop hij al een aantal weken door mijn huis maar gisterennacht kreeg ik hem voor het eerst voor mijn camera. Hij zat in de badkamer in een hoek boven tegen het plafond en liep op zijn typerend tergend langzame manier langs de muur. Sommige spinnen willen nog wel eens stil gaan zitten als ze je zien, de lijmspuiter loopt gewoon langzaam weg. En omdat hij niet veel groter is dan 4mm maakt dat het fotograferen er niet makkelijker op.

Deze getijgerde lijmspuiter (scytodes thoracica) heeft zes ogen, een hoog gewelfd carapax (kopborststuk) en een kenmerkende tekening. Hij is de enige vertegenwoordiger van de scytodidae-familie die hier (meestal binnenshuis) voorkomt. In dat grote en gewelfde carapax zitten twee enorme tweelobbige klieren. De voorste lob maakt gif en de achterste een soort lijm. Deze klieren monden via een buis uit in een opening bij zijn gifklauwen. Door deze klieren samen te persen kan hij een mengsel van gif en lijm wegschieten. Als hij zijn gifklauwen dan snel in- en uit klapt varieert de richting van de druppels en ontstaat het effect van een schot hagel. Vanaf ongeveer 1 cm afstand lijmt hij zijn prooien zo vast met lussen van lijm en gif. Daarna komt de spin pas dichterbij en bijt hij zijn prooi.

lees ook Kraamwebspin, Krabspinnen

Honoré Fragonard (1732-1799) was de neef van Jean-Honoré Fragonard, de bekende Franse kunstschilder. Hij is vooral beroemd geworden vanwege zijn écorchés (gevilde lichamen), anatomische preparaten die verdacht veel op het hedendaagse werk van Gunther von Hagens lijken.

Honoré was een chirurg die na zijn studie als anatoom bij een dierengeneeskundige school ging werken. Hier heeft hij zijn eerste anatomische werkstukken gepresenteerd. Later verhuisde hij naar de École nationale vétérinaire d’Alfort in Maisons Alfort waar hij zes jaar lang als eerste professor in de anatomie werkte. Gedurende deze jaren maakte hij duizenden anatomische stukken en preparaten tot hij, na een reeks van conflicten met de oprichter van de school, in 1771 werd ontslagen op gronde van krankzinnigheid. Hij was toen verplicht om zijn ontleedpraktijken naar zijn huisadres te verplaatsen en hij wist een inkomen te vergaren door zijn preparaten aan de aristocratie te verkopen. Deze écorchés werden bij hen vooral in rariteiten kabinetten tentoongesteld. Fragonards techniek hield onder andere in dat de aderen met hars werden ingespoten en de gedroogde weefsels met vernis en olieverf werden afgelakt. Dit beschermde de weefsels tegen insecten en verrotting en geeft het geheel zijn glanzende uiterlijk. Zijn overgebleven werken zijn te bezichtigen in het Musée Fragonard d’Alfort.

Zijn écorchés, met hun gedeeltelijk ontlede lichamen waarbij de spieren als kleding over ontblote aderen en zenuwen hangen, roepen meteen de vergelijking met Gunther von Hagens zijn “plastieken” op. Toch is er een wezenlijk verschil. Ondanks dat beiden de lichamen in dramatische en levendige houdingen plaatsen, zit het grote verschil in de emotie en dramatiek die deze preparaten tentoonstellen. Von Hagens werken zijn steriel en onpersoonlijk. Die van Fragonard zijn ronduit verontrustend. Werkstukken als “man met kaak” lijken te zijn ontstaan vanuit een vertroebelde geest. Fragonard’s anatomische stukken kijken je bijna beschuldigend aan. Alsof ze zijn begiftigd met de emoties waaruit ze zijn ontstaan.

lees ook: 69.615,00 Euro, anatomische modellen