Een aantal maanden geleden was ik in Antwerpen naar Minerant, een gezellige mineralenbeurs. Hier stond men niet alleen met gesteenten, mineralen en ertsen maar ook met fossielen en een aantal kraampjes hadden zelfs wat meteorieten. Ik heb me laten verleiden om dit mooie fragment van 197 gram van de Campo del Cielo Meteoriet te kopen.
Lees ook: De Campo del Cielo Meteoriet, Canyon Diablo Meteoriet en De Sikhote-Alin Meteoriet.
Bij ons vliegen veel vliegtuigen over. Niet alleen van Eindhoven airport en Gilze-Rijen maar ook veel vluchten van en naar Schiphol. De hemel is dan ook vaak als een landjepik verdeeld door de vele vliegtuigstrepen. Ik kijk er vaak naar om te zien of het weer zal omslaan. Condens-strepen worden veroorzaakt door het verbranden van kerosine, hierbij komt waterstof vrij dat zich aan stof en roetdeeltjes hecht en tot ijs kristalliseert. Als op die hoogte (vliegtuigen vliegen vaak op tien kilometer hoogte, waar het 50 graden onder nul is) de luchtvochtigheid laag is zal de omringende lucht dit water opnemen en de streep vlug vervagen. Dit duid er meestal op dat het weer niet zal omslaan. Als de luchtvochtigheid echter hoog is blijft de condens-streep veel langer staan. In ons land tot twee dagen aan toe, de streep zal dan langzaam uitwaaieren en is vaak niet meer van gewone wolken te onderscheidden. Zo’n lang zichtbaar blijvende condens-streep is dus een resultaat van een hoge luchtvochtigheid en een goede indicator dat het weer kan omslaan.
Helaas verhoogt niet alleen de CO2 uitstoot van de vliegtuigen het broeikaseffect, maar dragen de vliegtuigstrepen zelf daar ook aan bij. Het ongelooflijk grote aantal vliegtuigen dat tegenwoordig over komt, zorgt voor veel condens-strepen. Deze verhinderen het uitstralen van de warmte naar de ruimte en verhogen dus het broeikaseffect. Op veel dagen is de hele hemel bedekt met een deken van wolken die allemaal zijn veroorzaakt door de uitstoot van vliegtuigmotoren. Iets dat vooral in onze contreien met onze vaak hoge luchtvochtigheid natuurlijk slecht voor het klimaat is.
Nathan is een ietwat sullige computer programmeur die de bedrijfsloterij wint en een week op het afgelegen landgoed van zijn geniale werkgever Caleb mag doorbrengen. Daar aangekomen, blijkt hij te mogen meewerken aan een speciale Turingtest. Zijn werkgever heeft Ava, een gynoid (een robot met het uiterlijk van een vrouw), geschapen en Nathan moet hem helpen bepalen of zij wel of niet zelfbewust is. Nathan voelt zich absoluut niet op zijn gemak bij Caleb maar raakt al snel geïnteresseerd in Ava. Vooral als blijkt dat zij niet alleen de vorm van een mooie jonge vrouw heeft maar ook blijk geeft van dezelfde emoties. Ava en Nathan bevinden zich nooit in dezelfde ruimte, ze zijn steeds fysiek gescheiden door een glazen wand en ten alle tijden monitort Caleb hun gesprekken. Als tijdens een van die gesprekken de stroom uitvalt, waarschuwt Ava Nathan om Caleb niet te vertrouwen. Dit is het begin van een verontrustende driehoeksrelatie waarin Ava meer en meer het vertrouwen van Nathan wint. En dan is er ook nog Kyoko, de onnatuurlijk mooie huishoudster die nooit een woord uit.
De overduidelijke seksualiteit van Ava en de emotionele band die Nathan met haar opbouwt, zorgen voor voldoende interactie en spanning om het verhaal te kunnen dragen. Hoewel de film enigszins voorspelbaar is heeft hij wel een eigen sfeer en zou hij best wel eens overeind kunnen blijven als één van de interessantere films van 2015. Verwacht echter geen filosofische diepgang of een buitengewoon intelligent script, de film wordt zelfs nooit echt spannend maar moet het vooral hebben van zijn uitgangspunt en beelden. Het enige nadeel vond ik de soms wel erg nadrukkelijke muzikale begeleiding.
Je kunt Ava vergelijken met de aantrekkelijke alien uit Under the skin (2014). Daarin speelt Scarlett Johansson een buitenaards wezen dat haar seksualiteit gebruikt om haar prooi te verleiden, eigenlijk precies datgene dat Alicia Vikander (Ava) als robot in Ex machina ook doet. Beide vrouwen zijn onthecht en staan apart van de mensheid, toch weten ze deze kloof dankzij hun seksuele aantrekkingskracht te overbruggen. Waarschijnlijk is het juist onze fascinatie met het vreemde, het afwijkende, dat hun aantrekkelijkheid verhoogt en beide films zo interessant maakt.
In Westminster Abbey staan twee beelden van de Britse beeldhouwer Nicholas Read (1733-1787). Het eerste is onder zijn eigen naam gemaakt en stond bekend als het ‘Pancake Monument’. Dit monument was voor Rear-Admiral Tyrrell en bestond uit een pathetisch figuur die tussen grote platte wolken en cherubijnen naar de hemel opsteeg. Het beeld werd niet goed ontvangen en in de 19e eeuw fors in formaat teruggebracht en naar het Lapidarium verplaatst. Zijn tweede beeld staat onder de naam van Louis François Roubiliac en op een heel wat prominentere plaats. Dit is het marmeren memorial van Lady Elizabeth Nightingale (1761) dat zich in het noordelijke dwarsschip van de abdij bevindt. Hoewel dit beroemde beeld door Roubiliac werd gemaakt, dankt het zijn faam vooral aan het figuur van de dood dat door Nicholas Read, zijn toenmalige assistent, werd gebeeldhouwd. Dit imposante monument beeldt Elizabeth Nightingale en haar man Joseph af terwijl onder hen de dood uit haar gevangenis breekt. Deze probeert Elizabeth een doodsteek te geven en haar mee te trekken naar het rijk van stof en duister. Met een laatste hopeloos gebaar probeert haar man deze doodsteek nog af te wenden, maar de dood klauwt al aan haar voeten. Het beeld dankt veel van zijn kracht aan de expressieve manier waarop Nicholas Read de dood gestalte heeft gegeven. De dynamiek waarmee dit skelet zich naar de levenden omhoog trekt, de elegante contrapost en de draai waarmee dit gebeurt geeft de dood iets vrouwelijks en maakt het beeld tegelijkertijd angstaanjagend en aantrekkelijk. De dood draagt een wijde mantel die los over haar botten hangt. Ze is haar onderkaak kwijt en de stof die zo geloofwaardig om haar karkas hangt, omhult slechts leegte. De pijl die ze op het hart van Elizabeth richt is ondertussen vervangen voor een houten, maar het beeld roept nog steeds hevige emoties bij haar toeschouwers op. Het schijnt dat een nachtelijke inbreker ooit zo door dit beeld werd afgeschrikt dat hij zich meteen omdraaide en wegvluchtte. Het breekijzer dat hij daarbij achterliet werd nog jarenlang bij het monument tentoongesteld.
Lees ook: Fremiét: Orang-oetan wurgt een wilde uit Borneo en Blik van steen.
Homalocantha zamboi wordt slechts 5cm groot en is vrij algemeen. Zijn vorm en stekels plaatsen hen duidelijk tussen de Muricidae (Stekelhoorns). Zijn lange sifonale kanaal is bijna gesloten, terwijl de laatste vier aders op de winding net als het sifonale kanaal zijn voorzien van karakteristieke lange holle uitsteeksels die naar het uiteinde toe breder worden. Deze schelpen leven op koraalriffen bij Honshu en de Filippijnen.
+7-2015+2846.jpg.php)
+7-2015+2850.jpg.php)
Toen ik onlangs foto’s maakte van een aantal bladluismummies in mijn tuin viel me op dat daar regelmatig ook roofwantsen bij zaten. Op zich is dat niet vreemd want deze specifieke wants, de bonte geelschild (Campyloneura virgula) voedt zich graag met bladluizen. Toch liet hij voor een bladluismummie enkele levende bladluizen links liggen. Alsof hij wist dat er zich onder de lege huid van deze mummie een cocon met een wespenlarve bevond. Eerste probeerde hij van bovenaf bij de cocon te komen, toen dat niet lukte wikte hij de hele stellage los en kantelde hem op zijn zij. Via de onderkant stak hij daarna zijn lange steeksnuit (rostrum) in de cocon en voedde zich , naar ik aanneem, met de larve. Nu had ik deze wantsen zich al eerder met kleine bladwespen zien voeden, dit was echter de eerste keer dat ik ze ook actief op zoek zag gaan naar de zo goed verstopte larve van een bladluissluipwesp (Discritulus planiceps).
+7-2015+2796.jpg.php)
Campyloneura virgula is een kleine, 4 tot 5 mm grote roofwants die zich razendsnel kan voortbewegen en soms ook mensen steekt. Je ziet ze vaak op bomen en struiken rondrennen waar ze op kleine prooien zoals bladluizen en rode mijten jagen. Deze wants hoort tot de zogenaamde blindwantsen (Miridae). Veel insecten en dus ook wantsen hebben op hun kop een aantal (meestal 3) kleine oogpunten (ocelli), waarmee ze licht en donker kunnen onderscheiden. De blindwantsen hebben deze ocelli niet, vandaar hun naam. De volwassenen en eieren overwinteren en de jonge nimfen komen in mei tevoorschijn. In Europa kom je vrijwel uitsluitend wijfjes tegen die zich parthenogenetisch voortplanten. De zeer zeldzame mannetjes die slechts af en toe worden gevonden, hebben allemaal onontwikkelde geslachtsorganen. In Noord Afrika en Sicilië komen deze wantsen ook voor en hier vind je wel voldoende gezonde mannetjes die zich dus ook kunnen voortplanten.
Alle insecten moeten als zij groeien, vervellen. Hun oude huid barst open en ze wurmen zich week en kwetsbaar naar buiten. Deze lieveheersbeestjeslarve is aan zijn laatste vervelling bezig. Tegen de schemer had hij zich op de kop van een lavendelbloem vastgeklemd en barstte hij uit zijn vel. Beetje voor beetje wist hij zich te bevrijden. Eerst de kop en het borststuk, daarna beetje voor beetje zijn poten. Omdat insecten via tracheeën in hun huid ademen en deze adembuisjes ook aan de binnenkant zijn bekleed met chitine moet hij ook de huid van deze buisjes uit zijn lijf trekken. Je ziet ze als dunne witte draden nog aan zijn oude huid hangen. Toen zijn poten vrij waren, bewoog hij ze minuten lang heen en weer om ervoor te zorgen dat ze recht en strak opdrogen. Als laatste trok hij zijn achterlijf uit de oude huid, waarna hij op de kop van de bloem uitrustte en zijn nieuwe huid liet drogen en harden.
Deze tijd van het jaar vind je veel bladluismummies, de leeggegeten huidjes van door bladluiswespen geparasiteerde bladluizen, zoals die van Discritulus planiceps. Deze parasiet legt haar ei in een levende bladluis. De wespenlarve eet deze bladluis van binnenuit leeg waarna ze deze via de onderkant verlaat. Onder de lege bladluis spint ze een platte schijfvormige cocon waarin ze verpopt. Soms vind je ook bladluismummies waarbij de wesp een piramide-achtige tent onder de bladluis heeft gesponnen. Deze mummies zijn van praon-wespen. Een vergelijkbare parasitaire wespensoort, waarvan je net als Discritulus sneller de bladluismummies zult vinden dan het minuscule wespje zelf.
De meikever, junikever en julikever zijn drie Nederlandse bladsprietkevers die hun naam danken aan de maand waarin ze voorkomen. De meikever is daarvan het bekendst en talrijkst, de junikever, die enigszins op de meikever lijkt, is het kleinst (14 tot 18 mm) en de grote julikever is verreweg het zeldzaamst. Zoals gewoonlijk bij deze keverfamilies bezitten de mannetjes grotere antennes dan de wijfjes. De antenne van de junikever heeft de minste flappen (slechts drie), terwijl de meikever er vijf tot zes heeft. De meikever heeft een zwart en de junikever een bruin protonum. Daarnaast is de junikever behaarder en mist hij de bij de meikever zo karakteristieke achterlijfspunt.
Junikevers zijn schemerdieren die zich pas bij zonsondergang laten zien en van losse grond houden. In Fauna Germanica, het standaard keverboek uit 1909, omschrijft men hem als: ‘sehr häufig. Im Juni und Juli auf Brachfeldern gegen sonnenuntergang schwärmend’. Hoewel ze lokaal nog steeds in grote getalen kunnen voorkomen, is hij in de meeste gebieden schaarser geworden. De volwassen kever eet bladeren en houdt zich overdag tussen bomen en struiken schuil. Na zonsondergang beginnen ze te vliegen en zie je ze soms een uur lang om boomtoppen zwermen. Hier zoeken de partners elkaar op, waarna ze op de grond tussen het gras paren. Het bevruchte wijfje graaft zich daarna in en legt tussen de wortels van het gras 30 a 40 eitjes. Deze komen na een maand uit en ontwikkelen zich tot 5 cm grote larven. Deze larven heten net als bij de meikever engerlingen en eten de wortels van het gras, waardoor er soms grote kale plekken kunnen ontstaan. De engerlingen overwinteren twee maal op een diepte van 40 cm, tot ze zich in de grond verpoppen. Na een maand kruipt de volwassen kever uit de pop en houdt zich onder de grond schuil tot het begin van de zomer. Als de temperatuur voldoende oploopt, kruipen ze massaal, meestal in juni, uit de grond. De volwassen kevers leven slechts enkele dagen tot weken.
Lees ook: Penseelkever en Het vliegend hert.
+5-2015+2419.jpg.php)
De posthoornslak is een zoetwaterslak die leeft van rottend plantenmateriaal dat op de bodems van stilstaande of langzaam stromende wateren ligt. Door alg aanslag zijn ze soms niet te onderscheiden van de planten waar ze op leven. Ze hebben longen maar zijn ook in staat om zuurstof uit water op te nemen en kunnen dus zowel onder als boven water leven. Hun bloed bevat een hemoglobine achtige stof en is net als het onze rood van kleur. Ze zijn algemeen en komen in vrijwel heel Europa voor. Dit blauwe exemplaar is met zijn 4,3 cm buitengewoon groot. Meestal worden dergelijke slakken niet groter dan 3 cm. Het afgebeelde exemplaar komt uit Zuidoost Duitsland.
