Giacomo Doria was een gerenommeerde Italiaanse natuuronderzoeker. Hij heeft in 1867 het Natuurhistorische Museum in Genua opgericht en veel van de door hem verzamelde specimen worden daar, in het naar hem vernoemde Museo di Storia Naturale Giacomo Doria, nu nog steeds tentoongesteld.

Afgelopen zomer heb ik het museum bezocht. Buiten mij waren er slechts twee andere bezoekers. Er is veel te zien in Genua en er lopen genoeg toeristen rond, maar blijkbaar gaan ze niet naar het natuurhistorische museum. Bij de entree stonden drie medewerkers en in de verschillende zalen telde ik er nog 6 extra. Ze waren allemaal even vriendelijk, maar spraken geen enkel woord over de grens. Het museum heeft geen airco en er stond nergens een raampje open, het was er hondsbenauwd en de andere bezoekers waren dan ook in een mum van tijd weer vertrokken. Zelf heb ik het wat langer volgehouden. Maar omdat het er zo benauwd was, wilde ik tussendoor even naar buiten om bij te komen. Het duurde wel even voor de bewakers dit begrepen, maar na een driftig onderling overleg, wat met veel armgebaren gepaard ging, mocht ik daarna op hetzelfde kaartje weer terug naar binnen. 

De zalen tonen vooral veel opgezette dieren, daarin verschilt dit museum niet van andere die uit dezelfde tijd stammen. Maar het gebrek aan bezoekers en de stille, door TL-balken verlichtte ruimtes gaven mij af en toe de kriebels. Door de dikke muren en de luiken voor de ramen drong geen enkel geluid binnen. Terwijl ik in mijn eentje door de zalen liep, kreeg ik soms het gevoel dat het gebouw zelf ook in een vitrine stond en net zo van de hectiek en het leven van de buitenwereld was afgesloten als de dieren die me van achter het glas negeerden.

Klik hier voor meer foto's van het Museo di Storia Naturale Giacomo Doria in Genua.

Lees ook: Natuurhistorische musea en oude collecties.

Lees ook: Opgezette apen in musea.

Op de beroemde begraafplaats Cimitero monumentale di Staglieno in Genua staat het graf van Raffaele Pienovi, een Genuaanse handelaar en bemiddelaar die in 1870 in zijn huis aan de Via Garibaldi stierf, hij was toen meer dan negentig jaar oud.

Zijn weduwe en tweede vrouw, Virgina Aprile, gaf aan de beeldhouwer Giovanni Battista Villa de opdracht om voor haar man een monumentaal graf te ontwerpen. Villa stond bekend om zijn originele composities en gedetailleerde beeldhouwwerk en ontwierp een beeld waarop zowel Virgina als haar overleden man te zien zijn. Het monumentale beeld was in 1879 klaar.

Bovenop de sarcofaag ligt de overleden Pienovi onder een rommelig laken op zijn doodsbed. Zijn weduwe buigt zich teder over hem heen en tilt het laken op om nog eenmaal een blik op hem te werpen. Door de realistische manier waarop het beeld is vormgegeven, voel je je als toeschouwer getuige van dit intieme moment.  Ondanks dat je vrijwel niets van Pienovi zelf ziet, zelfs de hand die zijn weduwe vastpakt ligt onder het laken, gaat wel alle aandacht naar hem toe. Doordat haar gezicht enigszins is afgewend en zich naar haar man toebuigt, heb je als toeschouwer de neiging om dichterbij te komen om te zien wat haar zo raakt. De emotie is, net als de plooien van de kussens en lakens, prachtig weergegeven. Villa weet op een slimme manier alle aandacht naar het opgetilde laken te sturen, via de plooien van de kleding en de lakens wordt je blik omhooggestuwd naar de lege ruimte tussen de weduwe en de overledene. Het beeld, dat feitelijk één massieve vorm is, opent  zich tussen deze twee mensen om dit intieme moment mogelijk te maken. Dit maakt de spanning van deze negatieve ruimte juist zo interessant, de weduwe is gevangen in het moment tussen toenaderen en afkeren.

Het beeld biedt geen troost en probeert ook niet om de overledene te verheerlijken, het toont ons slechts het pijnlijke moment van een laatste afscheid en is in mijn optiek juist daarom zo krachtig.

Lees ook: Cimitero monumentale di Staglieno.

Nadat men in 1832 in Genua begrafenissen in kerken en steden verbood, moest men op zoek naar publieke begraafplaatsen. Men gaf de architect Carlo Barabino de opdracht om buiten de stadsgrenzen, tegen de heuvels bij het dorpje Staglieno, een begraafplaats te bouwen. In 1835 doodde een cholera-epidemie echter vele Genuanen, waaronder Barabino, waardoor de taak toeviel aan zijn assistent Giovanni Battista Resasco.

Men begon de bouw in 1844 en in 1851 werd de enorme begraafplaats geopend. De vele monumenten variëren in stijl tussen neoklassiek, realisme, Art Nouveau en Art Deco. Achter in het acht vierkante kilometer grote kerkhof staat een Pantheon dat men na opening heeft toegevoegd. Omdat de bouwkosten daarvan tegenvielen,besloot men in 1860 om de kosten voor opname op het kerkhof te verhogen en kon men in 1878 het pantheon voltooien.

Veel beroemde mensen zijn op deze begraafplaats begraven en nog meer hebben het bezocht. Het is een enorme necropolis met kilometers aan beelden en crypten. Naast het Pantheon heb je lange vleugels met meerdere verdiepingen vol met monumentale graven en het hele complex wordt ommuurd door een lange galerij met graven en uitzicht op de begraafplaats. In sommige gangen zijn de doden als in een flatgebouw in lange rijen boven elkaar ingemetseld en staan trappen om mensen bij te zetten. Overal staan bloemen, vaak van plastic maar soms ook verse, die door enkele standjes vlak bij de entree van de begraafplaats worden verkocht. Je kunt er uren rondlopen en nog niet alles hebben gezien. We zagen graven waarbij een engel op de kist klopte om de overledene naar de hemel te sturen, graven waarop jonge kinderen op hun knietjes om hun ouders treurden, waar huilende weduwen uit een crypte kwamen en engelen hun hoofd in hun handen verborgen. De beelden spraken van rouw, verlies en berusting.  Het is met recht een stad der doden en het heeft een diepe indruk op me achter gelaten. 

Een strand lijkt vaak één grote statische vlakte maar in werkelijkheid is het zand altijd in beweging. Eb en vloed verplaatsen, net als de wind, elke dag tonnen zand. Terwijl de wind met het losse droge zand speelt, werpt elke golf een nieuwe lading op het land.

Soms kun je aan een klein schelpje goed zien hoe snel al dit zand wordt verplaatst. Elk klein uitsteekseltje boven het zand zorgt voor een klein kielzog waarin los stuifzand wordt gedeponeerd. De wind pakt het op aan de loefzijde en laat het vallen aan de lijzijde, op die manier ontstaat er een miniatuur duintje. Het zand onder en vlak achter het schelpje blijft liggen, terwijl het losse droge zand er omheen wordt weggeblazen. Het schelpje zorgt er voor dat het zand eronder in de schaduw ligt en dus minder snel droogt. Omdat het, als een dekseltje op een pan, ook nog eens voorkomt dat daar water verdampt, blijft het zand onder het schelpje dus natter en zal het minder snel worden weggeblazen. Terwijl al het zand eromheen wordt verplaatst, blijft het schepje zelf op een miniatuur sokkeltje van natter zand liggen. Dit sokkeltje kan natuurlijk alleen ontstaan als het schelpje stevig blijft liggen en niet wordt weggeblazen, hierdoor ontstaan deze zandsculpturen vrijwel alleen als een schelpje net als een vliegtuigvleugel, met zijn bolling omhoog, op de juiste manier in de wind ligt.

Dit schelpje is aan het Westerstrand op Schiermonnikoog gefotografeerd.

Lees ook: Terugtrekkend water, Het Westerstrand van Schiermonnikoog en Het Westerstrand van Schiermonnikoog (2).