In dit mes komen voor mij veel dingen samen. De vormgeving, het materiaalgebruik en de afwerking maken dit een mes waar ik trots op ben. Het ontwerpen en het bij elkaar zoeken van de juiste materialen heeft lang geduurd.

Het lemmet loopt helemaal door tot aan het handvat, er is geen choil of ricasso. Hierdoor gaat alle aandacht uit naar de contouren en de gebruikte materialen. Het 4 mm dikke lemmet is gebaseerd op de Finse puukko en heeft een speerpuntvorm. Het staal is Takefu suminagashi, een Japans damaststaal met een kern van VG-10, twee lagen nikkel en 64 afwisselende lagen staal. Suminagashi betekent drijvende inkt, dit wijst op een 2000 jaar oude techniek om met inkt papier te marmeren. Dit staal kun je zowel smeden als “koud” bewerken. Als je het smeedt, smeer je de verschillende lagen staal als het ware uit, zodat je na etsen een golvend patroon in het staal krijgt. Als je het, zoals ik heb gedaan, koud bewerkt, blijven de lijnen recht. Het is dan wel belangrijk dat beide zijden van het mes identiek en recht worden geslepen, omdat elke minimale afwijking in het slijpvlak een kromming of ongelijk lopen van de staallagen tot gevolg heeft. Het geslepen staal is bijna een uur lang in fases in zoutzuur geëtst. Door met staalwol de oxide laag steeds weer gedeeltelijk weg te poetsen, kreeg het staal een karakteristieke bijna zilveren structuur, die mooi contrasteert met het donkere VG-10 en het nikkelstaal.

De voorkant van het handvat is gemaakt van twee stukken Bohler N690 met daartussen een dunne laag messing. Deze staan op zo’n manier ten op zichtte van elkaar gekanteld, dat de doorgetrokken perspectieflijnen samen met die van het stuk ebbenhout bij elkaar in één punt samenkomen. Het achterste stuk hout is gestabiliseerd kwartier gezaagd plataan (Platanus hybrida), wat men in het Engels ook wel lacewood noemt. Door de manier waarop het hout is gevormd, lijkt het patroon van de nerven op het handvat enigszins op vissenschubben en op kringen van druppels inkt in water, wat goed bij het motief van het mes past. Aan de boven-, onder- en achterkant van het handvat kun je de rechte lijnen van de dicht bij elkaar liggende nerven van het hout zien. Ook deze doen denken aan de afwisselende lagen van het suminagashi staal en voegen toe aan het gehele ontwerp. Oorspronkelijk had ik in tussen het ebbenhout en het plataan ook nog een aantal afwisselende grijze en stalen spacers getekend, maar deze heb ik uiteindelijk weggelaten. Het zou het heft nodeloos complexer, en ik denk daardoor ook minder krachtig, hebben gemaakt. Het handvat is met cyanoacrylaat afgewerkt en daarna gepolijst, wat het een slijtvaste en waterdichte bescherming geeft.

De messchede is uit dik plantaardig gelooid tuigleer en duurzaam gelooid IJslands zalmleer gemaakt. Vissenhuid geeft een dun, maar sterk leer. Omdat de vezels van vissenleer niet, zoals bij runderleer, naast elkaar liggen, maar in elkaar zijn gevlochten, is vissenleer erg sterk. De vorm van de schede is simpel en klassiek, zodat alle aandacht naar de structuur van de zalmhuid gaat. De zijkant van de schede is aan de bovenkant een stuk dikker en loopt taps naar beneden toe. De rug van de schede is aan de bovenkant 6 lagen leer dik, de buik aan de bovenkant 5 lagen en de “staart” bij de punt slechts 3 lagen dik.  Omdat de schede hiermee de basisvorm van het mes volgt, hoeft het zich slechts minimaal om het mes heen te vormen en zit het mes niet alleen stevig in de schede maar behoudt deze ook zijn strakke vorm.

Het mes en de schede worden gepresenteerd en bewaard in een zwarthouten kistje. Dit hout is volgens de Japanse shou sugi ban techniek eerst verbrand en daarna geolied, waardoor de structuur van de nerf als reliëf goed zichtbaar op het hout staat en het kistje een duurzame afwerking heeft. De bovenkant heeft een ronde inleg van hetzelfde plataanhout als het handvat van het mes en de binnenkant van het kistje heeft aan de boven- en onderkant een aantal vuren draaglatten die ervoor zorgen dat het mes en het heft, als het kistje dicht zit, niet schuiven en op hun plek blijven zitten. Het kistje kan vanaf beiden kanten worden geopend, het mes zal in beide gevallen tussen de draaglatten blijven liggen. In de binnenkant van het deksel is een kaartje met de specificaties van het mes geplakt.

Het mes is 22,0 cm en het lemmet 10,5 cm lang. Het weegt slechts 114 gram.

Klik hier voor meer foto’s van het ZGM 20 Suminagashi mes en hier voor meer foto’s van zelfgemaakte messen.

Klik hier voor meer foto's van opgezette apen.

De pups van de grijze zeehond worden in de winter geboren, ze hebben dan de eerste maand, als ze gezoogd worden, die beroemde dikke witte vacht die vroeger zo door pelsjagers werd begeerd. Deze is echter niet waterdicht en gedurende hun zoogtijd tijd blijven de jonge zeehonden dan ook uit het water. Als ze verharen komt er een mooie korte waterdichte grijze vacht tevoorschijn en gaan de jongen pas het water in om actief te jagen. Een pasgeboren grijze zeehond weegt tussen de 13 en 16 kilo, een volwassen mannetje kan 3,3 meter lang worden en 350 kilo wegen. Grijze zeehonden zijn dan ook verreweg het grootste roofdier dat in Nederland voorkomt.

Jonge zeehonden worden soms door hun moeder urenlang achtergelaten op een zandplaat of het strand, nadat ze heeft gejaagd komt ze meestal wel weer terug voor het jong. Daarom kun je jonge zeehonden op het strand maar beter met rust laten. Af en toe is het jong echter verdwaald en is het zijn of haar moeder kwijt. Dan wordt het jong  meestal naar een zeehondencrèche zoals Pieterburen gebracht, waar het kan aansterken en daarna weer wordt uitgezet. Omdat jonge zeehonden een klaaglijk geluid kunnen voortbrengen, noemt men ze vaak huilers.

Deze jonge grijze zeehond had hier en daar nog wat losse plukjes haar van zijn babyvacht. Hij lag afgelopen zaterdag redelijk ontspannen, tussen wat met lint afgezette paaltjes op het strand. Wandelaars hadden hem al om 8 uur op het strand zien liggen. Om 13.00 uur is hij toch maar naar Pieterburen gebracht.

Lees ook: Grijze zeehonden bij IJmuiden (Halichoerus prypus), ’s-Gravezande, Storm Ciara, Bruin schuim aan het strand en Afkoelen in het water.

Zoals zoveel musea heeft ook het Natuurhistorisch, zijn naam meerdere malen gewijzigd. Als musea ergens bang voor zijn is het wel een stoffig imago en dus veranderen ze om de haverklap hun naam om op die manier meer “up to date” te lijken en daarmee een breder publiek te trekken. Dit kleine museum begon in 1927 als Natuurhistorisch museum Rotterdam, veranderde in 1987 naar Natuurmuseum Rotterdam, in 2006 terug naar Natuurhistorisch museum Rotterdam en gaat sinds 2011 als Het Natuurhistorisch door het leven. Maar als je aan een Rotterdammer de weg vraag, zegt hij gewoon Natuurmuseum tegen Het Natuurhistorisch.

Sinds 1987 is het museum in villa Dijkzigt aan de Westzeedijk gevestigd. Het museum is niet groot en pretendeert ook geen internationale topstukken te bezitten, maar het heeft wel degelijk een eigen identiteit. Nog afgezien van het feit dat er zich ooit een woerd tegen het raam heeft doodgevlogen en deze daarna door een andere woerd langdurig is verkracht (één van de eerste beschreven gevallen van homoseksuele necrofilie onder eenden) en dat er zich een 1,5 meter hoge penis van een potvis in het portaal bevindt, is het museum vooral bekend door de verzameling  dode dieren met een verhaal, zoals de domino-mus, de Tweede Kamer-muis en de McFlurry-egel. 

Klik hier voor meer foto’s van Het natuurhistorisch in Rotterdam.

Lees ook: Natuurhistorische musea en oude collecties en kijk hier voor meer foto’s van natuurhistorische musea.

De gevolgen van klimaatverandering zijn veel complexer dan we vaak denken. Het raakt tenslotte de hele wereld én het volledige ecosysteem. Elke graad opwarming heeft invloed op de flora en fauna. Veel van onze flora en fauna is hier inheems, juist vanwege ons huidige klimaat. Als dit klimaat verandert, krijgen we niet alleen veel nieuwe dier- en plantensoorten, maar zullen veel levenscycli van het inheemse leven ook veranderen.

Een goed voorbeeld is de grote dennensnuitkever (Hylobius abietis), de waarnemingen van deze, voor onze contreien grote snuittor, nemen de laatste jaren steeds meer toe. In Nederland heeft deze kever normaal gesproken een 2-jarige levenscyclus. In het Noorden, waar het kouder is, kan dit oplopen tot 4 jaar, maar in de zuidelijke regionen is dit slechts één jaar. Verdere opwarming van ons land kan deze levenscyclus heel makkelijk naar één jaar duwen, wat enorme gevolgen kan hebben voor de populaties.

Dennensnuitkevers die zich onder warmere omstandigheden van ei tot kever ontwikkelen, doen dat niet alleen sneller, maar worden ook groter. De meeste insecten (80%) die zich onder warmere omstandigheden ontwikkelen, doen dat weliswaar sneller, maar hebben daardoor ook een kleinere lichaamsmassa, dit staat bekend als de temperatuur-grootte regel (TSR, Temperature-Size Rule). Grotere soort-exemplaren hebben echter grotere vetreserves en dus meer kans om de winter te overleven. Daarnaast zijn grotere vrouwtjes over het algemeen vruchtbaarder en leggen grotere eieren, wat resulteert in een groter begin-volume van de larven en daarmee dus diens overlevingskansen vergroot.

Een kortere ontwikkeltijd, meer en grotere kevers, en een kortere winterpauze, vergroten samen dus ook de kans op meer schade door deze kevers. Grote dennensnuitkevers zijn heel vraatzuchtig, ze voeden zich met de bast en het floëem van bomen en planten (vooral naaldbomen) en hebben daarnaast een voorkeur voor jonge aanplant. Ze kunnen bomen dusdanig ontschorsen dat deze geen voedsel meer kunnen transporten en sterven. Op het moment dat zich een grote dennensnuitkever-plaag voordoet, kan deze de helft tot de gehele jonge aanplant opeisen. Nu we ons steeds bewuster worden van milieu en CO2-uitstoot en opslag daarvan in bomen, proberen we in West-Europa zoveel mogelijk te herbebossen. Al deze jonge aanplant is echter zeer aantrekkelijk voor grote dennensnuitkevers. Niet alleen omdat ze graag jonge beplanting eten, maar ook omdat ze door de noodzakelijke bemesting die bij de jonge aanplant wordt gedaan, worden aangetrokken. Snuitkevers kunnen goed ruiken en onderzoek leert dat ze vooral gevoelig zijn voor de calciumfosfaten in kunstmest. Jonge aanplant die was bemest had tot 3 maal meer last van deze kevers.   

Een volwassen kever legt haar eieren bij stronken en wortels van dode naaldbomen. De larve ontwikkelt zich in het dode hout tot ze verpopt en als volwassen kever van 1 tot 1,5 cm grootte, uit het hout kruipt. De volgroeide dennensnuitkever gaat daarna direct op zoek naar voedsel en legt daarbij lopend, of vliegend al binnen een paar dagen enkele kilometers af.  

Lees ook: Kastanje Snuitkever (Curculio elephas), Langsprietpopulierensnuitkever (Dorytomus longimanus), Koolmot (Plutella xylostella), Middellandse Zeevlieg (Ceratitis capitata), Grote meelmot (Pyralis farinalis), Buxusmot (Cydalima perspectalis), Appelglasvlinder (Synanthedon myopaeformis) en Agrilus cyanescens.