In de volksmond worden de extravagante rupsen van de witvlakvinders zonderlingen genoemd. Deze opvallende rupsen ontpoppen zich uiteindelijk tot vrij onooglijk nachtvlinders. De mannelijke rupsen hebben volgens sommige bronnen knalgele kwastjes haren op hun rug en de vrouwelijke zouden herkenbaar zijn aan witte kwastjes.  Naast deze vier dikke  haarborstels hebben de rupsen nog een paar geveerde zwarte pluimen als horens aan de voorkant naast hun kop en twee, op vinnen lijkende zwarte pluimen  aan de zijkant. Verder nog een lange zwarte borstel als staart op hun achterste en op elk segment een felrode wrat met harde witte haren. Onder al die haren zit een vaal-blauwgrijze rups met geelwitte lengtestrepen en een zwarte kop. Zoals de meeste rupsen van de donsvlinderfamilie hebben ze op hun achterlijf, op segment zes en zeven, speciale klieren waar ze hun haren langs halen. Men weet nog niet zeker waar deze speciale klieren voor dienen, maar volgens sommige bronnen scheiden ze een gif af. Je kunt deze rupsen dus beter niet met blote handen oppakken omdat de vele haren makkelijk tot huidirritaties kunnen leiden.

De mannelijke rupsen worden uiteindelijk bruinoranje nachtvlinders met op elke voorvleugel een witte vlek en de vrouwelijke rupsen ontwikkelen zich tot dikke legmachines met twee onontwikkelde vleugelstompjes. Direct nadat de wijfjes uit hun cocon kruipen, lokken ze de mannetjes met feromonen naar zich toe. De honderden eitjes worden na de paring op de harige cocon afgezet, overwinteren daar en produceren het volgende voorjaar weer een nieuwe generatie van superbehaarde extravagante zonderlingen.

Wespvlinders lijken op en gedragen zich als wespen. Ze missen de voor vlinders karakteristieke schubben op de vleugels en in verhouding tot hun lijf zijn deze doorzichtige vleugels niet alleen veel kleiner, maar ook langwerpig. Daarnaast hebben ze vaak de fellere lichaamskleuren van wespen en vliegen ze in tegenstelling tot de meeste andere nachtvlinders overdag. De rupsen lijken wel wat op keverlarven en boren zich in hout.

Ons land kent meerdere wespvlinders, de elzenwespvlinder is daarvan een van de zeldzamere. De rupsen van de elzenwespvlinder ontwikkelen zich twee jaar onder in de stam of wortels van jonge elzen en soms in berkjes. Ze hebben de voorkeur voor dunne stammen en als de elzen te groot worden zal een populaties elzenwespvlinders verdwijnen. Vlak voor de verpopping knagen ze zich door het stammetje een weg naar boven en maken ze een uitkruipgat waar ze in het derde jaar na de verpopping uit tevoorschijn komen, je ziet de lege poppenhuid dan nog vaak half uit het gat naar buiten steken.

Volwassen elzenvlinders bezoeken soms bloemen en kun je tussen mei en juni bij houtwallen, oevers en vochtige bossen tegenkomen. Ze lijken sterk op enkele andere wespvlinders maar zijn te herkennen aan de enkele gele band over het blauwzwarte achterlijf en de twee dunne lijnen langs het borststuk.

Dit spinnetje was boven op mijn kliko zijn danspasjes aan het oefenen. Met zijn kont in de lucht wiebelde hij langs het randje, voorzichtig peilend naar de sterkste luchtstroom. Daar spon hij een lange draad die als een bliksemafleider omhoog stond. Terwijl hij mij goed in de gaten hield, krabspinnen hebben goede ogen, wachtte hij totdat de draad hard genoeg aan hem trok om op te stijgen of dat de draad ergens aan bleef hangen zodat hij eraan naar boven kon klimmen.

Lees ook: Graskrabspin, Zwartrugrenspin, Groene krabspin en Krabspinnen.

Net als zijn grote broer is in ons land het kleine vliegend hert behoorlijk zeldzaam. Ze houden van ongeveer dezelfde leefomgevingen dus is het niet gek dat je, als je zoals ik onlangs er op uit trekt om grote vliegende herten te fotograferen, ook een paar kleine vliegende herten tegenkomt. Ze zijn te herkennen aan hun langgerekte lichaam met rechthoekig borstschild en brede kop. Kop en borststuk zijn samen ongeveer even lang als het achterlijf. Bij de mannetjes is deze kop nagenoeg even breed als het borststuk en zijn de kaken ook iets groter dan die van de vrouwtjes. Deze mannetjes kunnen overigens stevig bijten, je kunt ze dus beter niet oppakken. Het kleine vliegende hert dankt zijn Latijnse naam (parallelipipedus) aan zijn rechte parallelle vorm. Een parallellepipedum is een blokvorm waarvan alle zes de zijden een parallellogram zijn. Over het algemeen worden deze kevers niet veel groter dan een centimeter of twee drie.

Afgebeeld is een fors mannetje dat ik bij Milsbeek langs een fietspad tegenkwam. Je kunt aan zijn geknikte voelsprieten met “handjes” aan de uiteinden goed zien dat het een vliegend hert is. Ze zijn zowel dag- als nachtactief en ontwikkelen zich in een jaar of twee drie jaar binnen vermolmde loofbomen. Net als grote vliegende herten hebben ze een duidelijke voorkeur voor oude bomen die door witrot zijn aangetast, aangezien deze alleen het lignine afbreken en het cellulose met de suikers, die de larve als voedsel dienen, in de boom laten.

De kevers houden van warmte en vliegen op zwoele zomeravonden. Je vindt ze tussen mei en augustus soms bij uitvloeiende boomsappen of op warme gronden.

Lees ook: Parende vliegende herten en Vechtende vliegende herten.

Het vrouwtje van het vliegend hert heeft niet de voor de mannetjes van deze soort kenmerkende grote kop en gewei-vormig uitgegroeide kaken. Zij heeft twee gewone korte kaken, waar ze overigens wel heel goed mee kan bijten.

De vrouwtjes gebruiken deze kaken om in schors te knagen om bij de sapstroom te komen, met dit sap en haar feromonen lokt ze mannetjes om mee te paren. Deze paringen vinden dan ook meestal plaats op de boom. Een bevrucht wijfje graaft zich daarna bij een oude dode eikenstronk in de bodem en legt haar eieren tot op 75cm diepte op de wortels. Daar leven de larven 5 tot 8 jaar van het vermolmde vochtige hout voor ze zich tot volwassen kever verpoppen.

Er zijn maar een paar populaties vliegende herten in Nederland en de meeste foto’s van vechtende mannetjes en paringen zijn dan ook in het buitenland gemaakt. Toen ik vorige week naar Milsbeek was gereden om foto’s te maken was ik dan ook heel blij dat ik aardig wat vliegende herten, waaronder een paar strijdende mannetjes, had gezien. Ondanks dat het volle maan was, had je nadat de zon was ondergegaan een zaklantaarn nodig om onder de begroeiing te zien waar je liep. Net toen ik naar huis wilde gaan, zag ik bij het licht van mijn zaklamp in het losse zand voor een oude eikenstronk een mannetje en vrouwtje zitten. Hun kop en ogen zaten onder het gele löss maar ze wisten elkaar toch te vinden en binnen een paar minuten kwam het tot een paring. Het mannetje manoeuvreerde zich achter en boven het vrouwtje, boog zijn kop naar benden en stak zijn grote kaken als twee tralies voor haar neer. Tijdens de paring kon het vrouwtje geen kant op, maar al na een paar minuten was het gedaan en gingen ze uit elkaar. Hopelijk is het vrouwtje bevrucht, en levert deze paring ergens tussen 2023 en 2026 een nieuwe generatie  vliegende herten op.

Lees ook: Vechtende vliegende herten en Het vliegend hert.