Bij radioboodschappen is het soms moeilijk om het verschil tussen sommige letters te horen. In plaats van letters te gebruiken bij het spellen van een woord gebruikt men daarom woorden. Het zogenaamde fonetische alfabet. Het is heel wat makkelijker om het verschil tussen “Pappa” en “Bravo” te horen dan tussen “P” en “B”.

De oude RAF-versie van dit fonetische alfabet klonk als volgt: Ace, Beer, Charlie, Don, Edward, Freddie, George, Harry, Ink, Johnnie, King, London, Monkey, Nuts, Orange, Pip, Queen, Robert, Sugar, Toc, Uncle, Vic, William, X-ray, Yorker, Zebra.

Een typisch Britse lijst, die ook uitstekend met een Brtis accent zijn uit te spreken. Deze versie werd echter al snel opgevolgd door het volgende Nato-fonetisch alfabet.

Alpha, Bravo, Charlie, Delta, Echo, Foxtrot, Golf, Hotel, India, Juliet, Kilo, Lima, Mike, November, Oscar, Papa, Quebec, Romeo, Sierra, Tango, Uniform, Victor, Whiskey, X-ray, Yankee, Zulu.

Zoals je ziet is de Nato volledig op Amerika toegespitst en heel wat minder monarchistisch dan Engeland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog (en in vrijwel elke film met piloten, soldaten of enige vorm van gemechaniseerd geweld) hoorde je over de radio regelmatig de woorden “Roger Roger”. Dit was de code voor “R” en stond voor “message Received”, boodschap ontvangen.

Hoewel King is vervangen door Kilo en Queen door Quebec heeft men in met militair jargon de boodschap Roger Roger nooit vervangen door Romeo Romeo, toch jammer, het zou al die oorlogsfilms heel wat leuker maken.

Met dank aan Charlotte

Altijd als ik eksters zie, tel ik ze. Bijna onbewust roep ik dan een rijmpje af dat ik meer dan 20 jaar geleden voor het eerst hoorde. Ik zat achter in een kleine auto en reed door het Engelse platteland. Het was al later en de zon stond laag. Telkens als hij tussen de bomen door kwam, verblindde hij me en duurde het even voor ik de weg weer kon zien. De bestuurder riep ineens “two is for joy” en wees naar twee eksters die voor de wielen opvlogen. Toen ik vroeg wat hij bedoelde droeg hij het hele versje voor. Het kwam uit een oud kinderrijmpje en het gaat over het bijgeloof dat het aantal eksters dat je op je pad tegenkomt je geluk bepaalt.

One for sorrow

Two for joy

Three for a girl

Four for a boy

Five for silver

Six for gold

Seven for a secret, never to be told

Eight for a wish

Nine for a kiss

Ten for a bird, you must not miss.

Ik kan me met de beste bedoelingen de meeste regels, ezelsbruggetjes en geheugensteuntjes waar ik op de middelbare school vele avonden op heb zitten blokken niet meer herinneren. Maar telkens als ik eksters zie, zit ik weer in die auto en hoor ik het rijmpje.

In de dieptepsychologie wordt verzamelen als een sublimatie van eten gezien. Verzameldrang is een obsessief-compulsieve karaktereigenschap die als hij onbeheersbaar is, wordt omschreven als een stoornis. Deze persoonlijkheidsstoornis wordt gekenmerkt door een psychologische inflexibiliteit en een zeer strikte naleving van regels en procedures.

Nu is verzamelen één van de voor de mens karakteristieke eigenschappen, wij zijn als diersoort jagers-verzamelaars. Vroeger verzamelden we voorwerpen en voedsel om ons in onze overlevingsstrijd te helpen. Nu dat niet meer direct nodig is (afgezien van een goedgevulde koelkast en geld op de bank) vinden de Freuds, Jungs en Neumanns van onze wereld dat dit van een overlevingsstrategie tot een stoornis is geworden. Je kunt je natuurlijk afvragen wat het directe nut van het verzamelen van toiletpapierrollen, luchtziektezakjes of navelpluis is. Maar verzamelen zit ons in de genen en iedereen heeft wel eens het één of ander verzameld.

Verzamelen is overigens geen sparen. Een verzamelaar is bereid om geld in zijn verzameling te investeren, terwijl iemand die spaart er alleen voor zorgt dat bepaalde voorwerpen niet worden weggegooid. Vandaar dat we een spaar- in plaats van verzamelrekening en een verzameling in plaats van een sparing hebben. Onze verzameldrang wordt goed door slimme marketeers uitgebuit. Vooral voor jonge kinderen worden er speciaal te verzamelen voorwerpen ontwikkeld die een volkomen gefingeerde waarde hebben.

Als deze marketeers succes hebben kan er een rage ontstaan, waarbij voor eenvoudige kartonnen kaarten (voetbalplaatjes) of plastic schijfjes (flippo’s) in winkels vele euro’s worden uitgegeven, tot grote teleurstelling van de ouders die weliswaar vaak genoeg nee tegen hun kinderen kunnen zeggen maar blijkbaar niet als de media er zich mee bemoeit. Deze media zal dan ook zijn best doen om van de rage een hype te maken: maximale omzet en winst verzekerd. Deze rages en hypes (die vaak in de zomer plaatsvinden) zijn meestal van zeer tijdelijke aard maar zullen door gebrek aan creativiteit van de marketeers regelmatig in één of andere vorm terugkomen.

Het woord rage komt van het oud-franse raige, wat is afgeleid van het Latijnse woord rabies voor woede en furie. Dit verklaart de term verzamelwoede.

Het woord hype komt van het Griekse hyper, wat boven betekent. Eigenlijk kun je dus stellen dat hype de overtreffende trap van rage is.

Landzoogdieren gebruiken een trommelvlies om geluidstrillingen naar hun binnenoor te geleiden. Onder water heeft een trommelvlies echter weinig nut. Als wij met onze oren onder water geluiden horen krijgen we deze niet via onze trommelvliezen binnen maar grotendeels omdat de botten van onze schedel deze trillingen rechtstreeks aan ons binnenoor doorgeven. Dit binnenoor wordt door een keihard bot omgeven. Dit oorbeen of bulla is bij zoogdieren aan de schedel vastgegroeid. Bij walvissen zitten ze echter los achter de kaak. Walvissen kunnen onder water horen omdat trillingen in het water via de schedel door de met vet gevulde kaakbotten aan de bulla worden doorgegeven. Walvis bullae zijn de hardste botten in een walvisskelet. Ze werden vroeger vaak, net als het walvisivoor, gegraveerd met allerlei afbeeldingen (scrimshaw).

De bullae zijn evolutionair gezien ontstaan vanuit de hoekbotten in de onderkaak van reptielen. Dit gehoorbeen ontstaat bij zoogdieren als een los bot (het tympanische bot) en beschermt het binnenoor. Bij landzoogdieren groeit het vast aan de schedel en vormt dan het tympanische gedeelte van het temporale bot. Bij walvissen blijft dit bot echter hun hele leven los.

De bullae van walvissen zijn gekromd, lijken wel wat op een oor of een schelp en hebben een duidelijk verdikte zijkant, het involucrum. Deze verdikkingen van de bullae zijn iets dat alle walvisachtige gemeen hebben. Bij een gefossiliseerde bulla is de dunne schelpachtige wand vaak afgebroken en wordt alleen het versteende involucrum gevonden.

De afgebeelde bullae stammen uit het Plioceen en zijn ongeveer 3.000.000 jaar oud.