Weblog

Moqui knikkers

Friday, 15 May 2015

moqui knikker 5-2015 2259Moqui is een Hopi woord dat “lieve overledenen” betekent. In de Navajo woestenij bij Utah en Arizona worden veel kogelronde stenen gevonden. De Hopi Indianen geloofden dat de geesten van de doden ’s nachts met deze knikkers speelden en ze ’s morgens voor de levenden achter lieten om hen te laten weten dat ze gelukkig waren.

 Deze zwarte knikkers worden in weg geërodeerd zandsteen gevonden en variëren van kleine kogeltjes tot honkbal grote knikkers. Waar water en wind de zandsteenduinen eroderen, rollen ze van de hellingen. Geschuurd en gepolijst door het zand komen ze in verschillende vormen voor. De meeste zijn kogelrond of hebben een iets verbrede ring. Sommige mensen denken dat ze helende krachten hebben en kennen ze geslachten toe, waarbij ze de ronde vorm vrouwelijk en de geringde vorm mannelijk noemen. Ze lijken van massief ijzer gemaakt, maar zijn daar eigenlijk te licht voor. Voor lange tijd wist men niet hoe ze ontstonden en toen men ontdekte dat de knikkers slechts 25 miljoen jaar oud waren, terwijl ze uit 160 miljoen jaar oud gesteente kwamen, nam het mysterie alleen maar toe.

 

Alleen de buitenste laag van de Moqui stenen is van ijzer. Een donker laag hematiet, een stabiel ijzeroxide, omringt een lichtere zandstenen binnenste.  De Navajo zandsteenlagen werden tijdens het Jura gevormd. Het dankt zijn geelrode kleur aan ijzerrijke mineralen die samen met het zand werden bedolven. Door tektonische verschuivingen werd olie en gas tussen het steen ingesloten en toen de zandlagen onder water kwamen te staan, sijpelde dit water tussen het gesteente door. Het nam allerlei mineralen met zich mee die zand en modder bij elkaar kleefden. Dit water bleekte het ijzer uit het rode zand en ving het op in de gasbellen tussen het steen. Dit ijzer was waarschijnlijk limoniet, een water bevattend ijzeroxide, dat zich in de zandlagen onder druk van een 450 meter hoge watermassa, in een gel vormde. Hete vulkanische gassen die zich door het gesteente heen omhoog werkten, vormden bellen in het limoniet en zette het om in hematiet, het stabiel ijzeroxide dat de knikkers omringt.

 

Sommige stenen die werden gevonden bleken echter aanzienlijk jonger te zijn. In plaats van 25 miljoen jaar terug ontstonden zij slechts 2 miljoen jaar geleden. Het ontstaan van deze jongere stenen valt samen met het moment dat de Colorado rivier zijn weg door het gesteente baande. Ze zijn overwegend uit goethiet in plaats van hematiet samengesteld, wat weer door de veranderende chemische samenstelling van het grondwater wordt verklaard.

 

Toen de Opportunity Rover op Mars vergelijkbare ronde stenen vond, zag men dit als verder bewijs van het eerdere bestaan van water op mars en stimuleerde dit een hernieuwde interesse in de Moqui stenen. David Loope is een geoloog die denkt dat de jongere Moqui stenen dankzij bacteriën zijn ontstaan. Zij zouden tijdens de chemische verandering van het grondwater voor de transformatie van het ene mineraal in het andere hebben gezorgd.  Middels een sterke microscoop hebben wetenschappers in de stenen minuscule structuren ontdekt waarvan men vermoedt dat deze door bacteriën zijn ontstaan, structuren die weer verdacht veel lijken op de beroemde buisjes die in sommige meteorieten van Mars voorkomen.

Londen

Friday, 15 May 2015

het financiele centrum van londen 5-2015 5917Het was ruim 15 jaar geleden dat ik voor het laatst in Londen was, maar toen ik er vorige week terugkwam was ik toch nog verrast door wat er was veranderd. Er zijn veel gebouwen bijgekomen die de stad volledig hebben getransformeerd. Gebouwen als de Gherkin, Walkie-Talkie, St George Wharf tower, de Leadenhall building en The Shard domineren nu het Londens landschap. Op sommige plaatsen wordt nu zo driftig gebouwd dat het lijkt alsof het geen mensenwerk is maar dat de stad zichzelf uitbreidt. 

Power corrupts

Friday, 10 April 2015

Momenteel hoor je veel over corruptie bij politici. Onze geschiedenis staat vol van schrijnende conflicten tussen gedrag en boodschap. Hoewel het een bekend feit is dat mensen die de maatschappelijke ladder beklimmen zich steeds minder empathisch naar anderen opstellen, heb ik toch nog steeds de hoop dat niet iedereen zijn idealen zo makkelijk laat varen. Maar waarschijnlijk is dat een loze hoop. Je beklimt die ladder namelijk niet zonder compromissen te sluiten.

 

Power corrupts and absolute power corrupts absolutely. Al heel lang is men bekend met de ongezonde relatie tussen macht en corruptie. Het idee dat aan bovenstaande quote, die aan Baron Acton wordt toegewezen, ten grondslag lag, is al sinds mensenheugenis bekend. Hoewel ik niet denk dat iedereen, zonder uitzondering, door macht corrupt zal worden geloof ik wel dat macht mensen die makkelijk gecorrumpeerd worden, zal aantrekken. Een bepaalde positie heeft voor bepaalde mensen zo zijn aantrekkingskracht. Laten we dus maar hopen dat niet elke brandweerman een pyromaan, elke politieagent een crimineel en elke zwemleraar een pedofiel is. Dan kunnen we ook blijven hopen dat een politicus het beste met ons voorheeft en zijn positie niet misbruikt om zichzelf te verrijken.

 

Lees ook: Het politieke spel, Politiek en Zomaar een ideetje.

Diarree en humor

Tuesday, 7 April 2015

Humor wordt vaak ingezet als wapen, iedereen heeft zich wel eens met sarcasme of een snedige opmerking verdedigd. Dit soort acties beperken zich echt niet alleen tot individuele gevallen, er zijn genoeg situaties waar men grootschalig gebruik heeft gemaakt van tactieken die achteraf bezien alleen maar als komisch kunnen worden bestempeld.

 

Tijdens de tweede wereldoorlog wilden de nazi’s bijvoorbeeld beslag leggen op de volledige sardine vangst van Noorwegen. De bevolking was vanzelfsprekend verbolgen maar het verzet zag een kans. Een spion in het Nazi-hoofdkantoor had hen laten weten dat deze specifieke vangst gebruikt zou gaan worden voor de Duitse troepen. De beste ingemaakte sardines zouden daarbij naar de U-boot bemanningen van Saint-Nazaire gaan. Daar lagen de U-boten die de geallieerde schepen op de Atlantische Oceaan aanvielen. Het verzet verzocht hun contacten in Engeland direct om een grote hoeveelheid Croton-olie, een buitengewoon sterk laxeermiddel. Deze olie wist het verzet naar de sardinefabrieken te smokkelen en kwam uiteindelijk terecht in de blikjes die voor de Duitse onderzeeërs van Saint-Nazaire waren bestemd. De gevolgen voor de bemanning, die gezamenlijk waren opgesloten in zo’n onderzeeër, kan men zich wel voorstellen.

 

De Britten waren zo onder de indruk van deze Noorse strategie dat zij gelijk ook hun eigen diarree campagne begonnen. Men dropte flessen met een sterk laxatief, vergezeld van een handleiding, achter de vijandelijke linies. Hiermee maakten zij de Duitse soldaten duidelijk dat explosieve diarree nog altijd een stuk leuker was, dan worden opgeblazen. Veel soldaten brachten hun tijd dan ook liever in het ziekenhuisbed door dan in de loopgraven aan het front.

 

Bron: Black Propaganda-The British Malingering and Desertion Campaign against the Third Reich (Lee Richards) en Deceptions of World War II (William B. Breuer).

Prinsesjes en brandweermannen

Sunday, 5 April 2015

Je kunt de jongens het makkelijkst van de meisjes scheiden door ze in te delen in wat ze later willen worden: brandweermannen en prinsesjes. Met enkele kleine uitzonderingen, zoals jongetjes die prinsesje willen worden en vice versa, geldt dit voor bijna alle mensen. Dit beeld dragen ze de rest van hun leven bij zich, ongeacht wat ze later worden. Menig man zijn wens is om ooit een prinsesje uit een brandend huis te redden.

 

Veel volwassenen zien zichzelf (stiekem als ze in de spiegel kijken en s ’nachts in hun dromen) nog steeds zo. Ongeacht hun baan of functie hebben ze de hoop dat ze speciaal zijn. Af en toe, als je goed kijkt zie je de brandweerhelmpjes en tiara’s nog bij mensen op hun hoofd zitten. Stel je de vele volwassenen die je tegenkomt maar eens met zo’n hoofddekseltje voor, het verklaart  vaak veel van hun gedrag.

Verpoppende langpootmug

Sunday, 5 April 2015

verpoppende langpootmug 3-2015 2038Deze langpootmug is net verpopt. De lege pophuid hangt echter nog aan zijn achterlijf. Normaal gesproken steekt de pop in de grond en blijft de poppenhuid, als de langpootmug daar uit kruipt, in de grond achter. Verpoppen is een intensieve bezigheid en gaat ook niet altijd goed. Het kost het diertje veel energie en soms het leven. Langpootmuggen hebben opvallend lange dunne poten, die niet al te stevig vastzitten. Als ze worden vastgegrepen kunnen ze zo’n poot opofferen door hem aan de basis af te laten breken. Dergelijke zelf-amputatie noemt men autotomie en vergroot het dier zijn overlevingskansen. Liever verder met een pootje minder dan helemaal niet verder. Ondanks dat deze langpootmug nog amper met het verpoppen klaar is, mist hij nu al twee poten. De grauwe pootloze larven van de langpootmug noemt men emelten, zij verstoppen zich overdag onder de grond en eten ’s nachts het verse groen van planten. Deze larve heeft geen duidelijk zichtbare kop maar aan het uiteinde van zijn achterlijf wel een paar opvallende uitsteeksels rond de twee tracheale openingen die het enigszins op het gezicht van een duivel doen lijken. Langpootmuggen kunnen niet steken, de meeste eten zelfs helemaal niet. Hun volwassen stadium duurt maar kort en dient maar een doel: paren en liefst zo snel mogelijk. Hoewel emelten soms schade aan gewassen kunnen toe richten lijken ze vooral als voedsel te dienen, ze zijn een veel gezochte prooi van vogels en mollen.

Net als in de film

Sunday, 29 March 2015

andrew-gilbertsonAndrew Gilbertson stond recentelijk voor de rechter omdat hij een bank beroofd zou hebben. Andrew vond echter dat hij hier niet schuldig aan was en pleitte ontoerekeningsvatbaarheid. Tijdens het proces haalde hij zijn hand door zijn broek en bracht deze onder de stront onder de aandacht van de rechter. Terwijl hij aangaf dat het de maagd Maria was die hem tot de overval had aangezet, at hij vol overtuiging zijn eigen stront op. De geschokte rechter concludeerde hieruit dat de beklaagde zo gek was als een deur en accepteerde zijn ontoerekeningsvatbaarheid claim.

 

Toen ik dit verhaal las, kwam het me verdacht bekend voor. Ik maak me sterk dat deze Andrew de film Training Day heeft gezien. In deze film uit 2001, is er een scene waarin een aantal politie-inspecteurs exact hetzelfde verhaal vertellen, bijna tot op de letter. Je kunt je dus afvragen of deze Andrew inderdaad niet goed bij zijn hoofd is, of dat hij met behulp van een potje pindakaas de rechter in de luren heeft gelegd.

 

De dialoog uit Training Day:

"Guy gets ahold of some peanut butter, packs his ass-crack with it. He's standing before the bench, waiting to give his statement. Shoves his hand down his pants, comes out with extra-chunky Jif. Bailiffs won't come near him. Now he looks the judge right in the eyes... ...and licks his fingers clean. Holy shit. So the judge says: This man's insane. He can't go to prison."

De volle wereld

Sunday, 29 March 2015

De wereld is zo vol, zo ongelooflijk rijk, dat zelfs een minuscuul stukje ervan nog overweldigt. Deze rijkdom is bijna alleen te bevatten door ze te beperken. Zoals men in een overvolle concertzaal naar de buurman buigt om hem te kunnen verstaan, moet je inzoomen op de wereld om haar te kunnen zien. Je moet de kakafonie dimmen en je op één toon richten.

 

Zonder dit filter zou men verdrinken in de overweldigende aanwezigheid van de werkelijkheid. Het enige dat de wereld nodig heeft om opgemerkt te worden is een lijst, sokkel, of podium. Een kader om het gewone tot buitengewoon te verheffen.   

Graffiti in het Harmonie park Antwerpen

Thursday, 26 March 2015

harmoniepark antwerpen 3-2015 5257harmoniepark antwerpen 3-2015 5264harmoniepark antwerpen 3-2015 5276harmoniepark antwerpen 3-2015 5272harmoniepark antwerpen 3-2015 5271harmoniepark antwerpen 3-2015 5266Momenteel is het Harmoniepark in Antwerpen afgesloten en wordt het door de gemeente opgeknapt. Het park kijkt uit op een oud vervallen en leegstaand gebouw dat door twee Belgische kunstenaars is beschilderd. Dzia en Gijs Vanee werkten hier samen aan een aantal beschilderingen die het gebouw transformeerden. Door zich te beperken tot de ruimtes die de dichtgetimmerde ramen en deuren boden, springt de kleurrijke graffiti je als moderne glas-in-lood ramen je tegemoet.  Dzia schildert zijn dieren en insecten op een scherpe gefragmenteerde manier, waardoor ze nog het meest op een mozaïek van reflecterende scherven lijken, terwijl de dieren van Gijs Vanhee uit golvende en pulserende lijnen zijn opgebouwd.

 

Lees ook: Doel in België en Mos graffiti.

Skeletorus en Sparklemuffin

Sunday, 22 March 2015

Maratus sceletusMaratus jactatusPauwspinnen zijn een ondersoort van springspinnen. Ze zijn klein maar de mannetjes zijn buitengewoon mooi. Op hun rug hebben ze flappen met felgekleurde haren die ze omhoog kunnen klappen. Ze gebruiken deze vooral tijdens de paringsdans om een potentiele partner mee te imponeren. Zo’n dans is erg indrukwekkend en de mannetjes klappen hun achterlijf omhoog, trillen met hun spintepels en zwaaien met hun poten terwijl ze heen en weer schuifelen.  Het is erg belangrijk dat het vrouwtje ook echt met hem wil paren, want als dat niet het geval is en ze bijvoorbeeld al is bevrucht, is de kans groot dat ze hem aanvalt. Een mannetje houdt zijn dans dan ook vaak minutenlang vol om er zeker van te zijn dat het veilig is om haar te benaderen.

 

De meeste Pauwspinnen zijn slechts 3 tot 6 mm groot en ondanks hun mooie kleuren en interessante paargedrag is het een relatief weinig bestudeerde soort. Madeline Girard ontdekte tijdens haar afstudeerproject onlangs twee nieuwe pauwspinnen in Queensland, Australië. Omdat ze zo uitzonderlijk zijn gekleurd noemde ze deze nieuwe spinnen Skeletorus (Maratus sceletus) en Sparklemuffin (Maratus jactatus). Vooral Skeletorus onderscheidt zich van de bekende pauwspinnen door zijn relatief sobere kleuren. De foto’s zijn van Jürgen Otto, een in de fotografie van springspinnen gespecialiseerde entomoloog.

 

Lees hier meer over Nederlandse spinnen.