Deze karakteristieke en mooie plant is tevens één van de giftigste die in Nederland voorkomt. Ze kunnen ruim een meter hoog worden. Vooral de jonge planten met één vrucht spreken tot de verbeelding. Rechtopstaand op een dikke paarsrode stengel, met de appel in de vork tussen twee zijtakken, lijkt de plant bijna bezield en heeft hij veel weg van een mannetje dat met gespreide armen in het zand staat. Te zijner tijd splijt zijn hoofd aan de bovenkant open en verspreidt hij zijn giftige zaden over het land. Altijd als ik ze zie, moet ik onwillekeurig denken aan het kruid waar Lambik in de Sputterende Spuiter zijn toverdrank van trekt.

Deze plant leeft op open zonnige plaatsen met een kalkhoudende losse grond. In de Amsterdamse waterleidingduinen staan ze in lange rijden langs de ruiterpaden. Volgens een oud verhaal is deze plant vervloekt door God. Toen de slang in het paradijs Eva had verleid tot het eten van de appel, sprak God een vloek over hem uit. Terwijl de slang om de doornappelboom kronkelde, vergiftigde hij deze. De boom slonk tot een plant en de vele stekels op zijn appels verwijzen naar de tanden van de slang. Zijn Latijnse naam, Datura stramonium, dankt hij aan zijn stekels (Datura is afgeleid van het Arabische tat voor steken) en zijn mooie gedraaide bloemkelk (stramonium betekent gedraaid).

Vrijwel alles aan de plant is giftig, van zijn bladeren tot zijn zaden. Hij behoort tot de Solanaceae, de nachtschades, en bevat een cocktail van 29 verschillende hallucinogene alkaloïden. Vroeger was deze plant een onderdeel van heksenvliegzalf en sommige onnozele druggebruikers experimenteren er nog wel eens mee. Gezien de variabele verhouding en concentratie van scopolamine en atropine (tot een factor 5), is de kans op een fatale vergiftiging zeer groot.

Lees ook: Bitterzoet (Solanum dulcamara).

De gelijkenis tussen de hoed van een paddenstoel en dit koraal is zo groot, dat menigeen denkt dat deze mooie versteende schijven echte versteende paddenstoelen zijn. Paddenstoelen verstenen echter niet, ze zijn te zacht en bestaan net als kwallen vrijwel alleen uit water. Je komt hiervan dus ook geen fossielen tegen. De skeletten van koraal lenen zich echter uitstekend voor fossilisatie. Zoals die van Scolymia en Fungia, harde steenachtige koralen die in platte schijven groeien. Deze grote families ontstonden zo’n 240 miljoen jaar geleden en er zijn veel fossielen van bekend. Vrijwel alle, zogenaamd fossiele, paddenstoelen die op internet worden aangeboden zijn eigenlijk fossiele paddenstoelkoralen.

In tegenstelling tot een paddenstoel liggen de “sporen-platen” van dit koraal bij een levend exemplaar aan de bovenkant van de hoed, waarbij  de mond zich in het centrum bevindt. Ze zijn prachtig gekleurd en komen in wit, roze, paars, blauw, groen en rood of in een combinaties van deze kleuren voor. De meeste soorten hechten zich ergens aan vast maar sommige liggen ook los op de bodem. Ze komen vooral voor op ondiepe riffen en zachte bodems.

In de Amsterdamse waterleidingduinen lopen veel damherten (Dama dama), zoveel zelfs dat ze binnenkort gaan afschieten om de populatie onder controle te houden. Je komt de damherten daar tegen in elke bekende kleurenvariant, van vrijwel wit, licht- en roodbruin tot bijna zwart. Eén van de donkere herten die ik daar tegen kwam had een opvallend rode neus. Ik weet niet of deze ook oplicht in het donker, maar overdag kon je hem niet missen.

Lees ook: Damherten in de Amsterdamse waterleidingduinen.

In een antiekwinkeltje kwam ik een spuuglelijke smeedijzeren lamp uit ca 1910 tegen. Deze kwam uit een oude missiepost die al ver voor de oorlog was gesloten. Op deze lamp zaten drie oude kleine nijlpaardtanden geschroefd. Hier doorheen had men gaten voor de oude armaturen geboord en de tanden waren overdwars langs deze gaten gespleten. Ze zaten nog slechts met wat korte schroeven vast. De antiquair had deze oude lamp blijkbaar al heel lang hangen, want er zat niet alleen veel stof op, maar hij was ook blij om hem voor een prikkie te laten gaan. Het ijzeren armatuur heb ik bij hem gelaten, de fragmenten nijlpaardtand heb ik wel meegenomen.

Nijlpaardentand is heel mooi, harder dan olifantenivoor en met een hechte compacte structuur. De kleur varieert van zachtgeel tot roze-groen. In tegenstelling tot olifanten- en zwijnentanden hebben nijlpaardtanden een keiharde laag glazuur. Hier kun je makkelijk een ijzerzaag en vijl op breken. Het is dan ook een heel karwei om deze glazuurlaag te verwijderen. Het ivoor zelf laat zich goed bewerken en je kunt het tot een mooie glans polijsten. Als je een dun stuk tegen het licht houdt schijnt het geeloranje door.

Van één scherf heb ik alvast een klein werkstuk gemaakt. Omdat de tanden overdwars waren gespleten, heb ik de platte vorm van het fragment als uitgangspunt genomen. Ik heb nog wat stukken over, sommige kan ik gebruiken als heften voor een mes, op andere probeer ik waarschijnlijk wat snijwerk uit.

De Brimham Moors liggen in Noord Yorkshire in Groot Brittannië. Het gebied staat vol grillige rotsformaties en op zonnige dagen trekken veel mensen er naar toe om te wandelen, klimmen en picknicken. Het landschap is zo fantastisch en sommige stenen zijn zo uniek dat men vroeger dacht dat dit hele gebied door Druïdes was gemaakt. Veel verhalen deden dan ook de ronde over de wilde ketterse riten die hier zouden zijn gehouden. Nu weet men echter dat deze formaties zijn ontstaan door 20.000 jaar van erosie door wind, regen, ijs en  smeltwater.

De beroemdste steen in deze formaties is The Idol, een bijna 5 meter hoge, 200 ton wegende monoliet die op een kleine voet van amper dertig centimeter breedte balanceert. Als je hem ziet kun je je niet voorstellen dat deze enorme steen als sinds mensenheugenis op deze instabiele basis steunt. Veel mensen die foto’s van The Idol hebben gezien, wijten zijn unieke evenwicht dan ook vaak aan photoshop en weigeren te geloven dat zo’n uitzinnige rots op natuurlijke wijze zou zijn ontstaan. De kolossale druk die door deze steen op de smalle piramidevormige sokkel wordt uitgeoefend is bijna onvoorstelbaar, je vraagt je dan ook af hoe lang het nog duurt voor deze steen omvalt.

The Idol is, net als de andere rotsformaties in de Brimham Moors, van zandsteen. Deze veelvoorkomende zachte steensoort, bekend als Millstone Grit, slijt relatief makkelijk uit. Maar naar waarom juist deze zandsteen formaties zo uniek zijn gevormd, kan men alleen maar raden. Volgens het volksgeloof mag je een wens doen, als je je hand op de steen legt. En veel mensen doen dat, maar wel allemaal even voorzichtig.