Nu vaststaat dat Donald John Trump sr. de 45^e president van Amerika wordt, moet ik bekennen dat ik erg uitkijk naar zijn inaugurele rede. Deze zal hij op 20 januari 2017 moeten houden, dan wordt hij ingehuldigd. Veel presidenten zijn hem voorgegaan, en hun inaugurele rede is veelal bepalend geweest voor de vorm van politiek die zij in hun ambtsjaren voerden. De speech van Barack Obama uit 2009 zal de geschiedenis ingaan als een van de beste speeches van de laatste decennia. Gezien Trump zijn onvermogen om op een genuanceerde en begrijpelijke manier complexe standpunten toe te lichten (en dan zeg ik het voorzichtig) ben ik erg benieuwd naar zijn speech. Zal deze net zo populistisch en ongenuanceerd zijn als zijn uitspraken tijdens zijn campagne, of gaat hij ons aangenaam verassen? Als je de tekst van de speech, waarin hij zich kandidaat stelde voor de positie van president van Amerika, er op na leest, belooft dat wat, “believe me”.

Lees ook: Donald Trump en The Overton Window.

Tijdens mijn wandelingen in het bos of in het veld kom ik regelmatig korstmos met een rood kopje tegen. Ik ging er altijd van uit dat dat Rood bekermos (Cladonia coccifera) was. Pas toen ik een aantal close-up foto’s vergeleek, zag ik dat er verschillende soorten bestaan, die uiterlijk behoorlijk op elkaar lijken. Sommige hebben brede bekertjes, vertakte stammen of ander gekleurde grondbladeren. In Nederland hebben we  Cladonia –coccifera, -pyxidata, -pleurota, -deformis, -macilenta, -polydactyla, -coniocrea en Cladonia floerkeana, alle hebben ze min of meer rode kopjes met een vergelijkbaar uiterlijk. Om de determinatie nog verder te bemoeilijken, groeien ze vaak ook nog eens door elkaar. Alleen door ze heel goed te vergelijken of ze met een kleurreagens te behandelen kun je ze exact op naam brengen.

Het Rode bekermos is het algemeenst van deze rode korstmossen maar de iets schaarsere Rode heidelucifer (Cladonia floerkeana) kun je ook regelmatig tegen komen. Deze Cladonia-soort wordt 1 à 2,5 cm hoog, is meestal onvertakt (behalve aan de top) en heeft een grijsgroene korrelige structuur met een felrood kopje bovenop. Ze leven bij voorkeur op losse, zure en goed gedraineerde bodems met een hoog humusgehalte. Je vindt ze op bos, zand of heidegrond of op goed belicht schors van berken, dennen en zomereiken. Je ziet ze ook nog wel eens op oude rieten daken, houten palen of boomstronken. Deze Rode heidelucifer is gefotografeerd op de Utrechtse heuvelrug bij het Leersumse veld.

Veel vruchten van de tamme kastanjes zijn tegenwoordig geïnfecteerd met de larven van een klein snuitkevertje. Dit diertje komt pas sinds 1999 in Nederland voor maar heeft zich razendsnel over ons land verspreid. Je ziet ze eigenlijk nooit, ze zijn klein en leven in de bomen, waarbij ze zich vaak aan de onderkant van een blad verstoppen. Deze snuitkever (Curculio elephas) noem ik maar even kastanjesnuitkever, maar ik weet niet of hij al een officiële Nederlandse naam heeft. Net als andere snuitkevers die hun larven in noten laten ontwikkelen heeft hij een lange dunne snuit, waarmee hij een gat in de vrucht kan knagen om zijn eitje daar in af te zetten. In sommige gevallen zijn deze beestjes zo actief dat meer dan 90% van de kastanjes is geïnfecteerd. Ze worden in veel landen dan ook als een serieuze plaag geschouwd. Omdat je aan de buitenkant van een kastanje niet kunt zien of er een larve in zit merkt alleen de consument de besmetting op. Ze leven op de tamme kastanje (Castanea sativa) die, net als de kevertjes, oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied komen.  De giftige paardenkastanjes (Aesculus hippocastanum) laten ze, net als wij, links liggen.

De vrouwtjes leggen hun eitjes (een stuk of 40) in de jonge kastanjevruchten of in eikels. De larve ontwikkelt zich binnen in de kastanje en vult deze tijdens zijn ontwikkeling met vraatgangen en uitwerpselen. Als de larve is volgroeid knaagt deze een gat in de wand van de rijpe gevallen kastanje en wurmt zich naar buiten. Ze graven zich in en overwinteren op 1 a 6 cm diepte in een cocon onder de grond en komen pas in juni van het volgende jaar als volwassen kevertje naar boven. Een klein percentage doet er langer over en blijft twee jaar onder de grond.

De foto’s zijn van een larve die zojuist zijn ontsnappings-gat heeft geknaagd en uitsluipt. Hij moest veel moeite doen om zijn vette lijf door het kleine gaatje te wurmen en deed er enkele minuten over. Omdat zijn gat vlak bij het bloemrestant van de kastanje zat, kon hij zich aan het pluimpje optrekken. Hij trok zich draaiend en strekkend door het gat heen, rustte daarbij af en toe steunend op het pluimpje even uit en viel uiteindelijk op de grond.

Lees ook: Koolmot (Plutella xylostella) en Middellandse Zeevlieg (Ceratitis capitata).

Er zijn veel dieren waar ik nog steeds geen goede foto van heb kunnen maken. Ik heb mappen vol met opnames van dieren die er net niet goed genoeg opstaan. Net te ver weg, te veel bewogen, verkeerd belicht, verkeerd standpunt, noem het maar op. Genoeg redeneren om de foto’s af te keuren. Maar vaak zijn ze ook weer niet zo slecht dat ik ze weggooi. Soms zijn het simpelweg de enige foto’s die ik ergens van heb.

Zo probeer ik al heel lang om een goede foto van een torenvalk te maken, maar dat is tot nu toe nog steeds niet gelukt, ook niet met deze. Toch weer net van te grote afstand gefotografeerd, net niet goed belicht en net niet uit de mooiste hoek genomen. Weer net niet. Ter verdediging kan ik opvoeren dat deze biddende torenvalk heel hoog vloog, dat de lichtomstandigheden slecht waren en dat hij met zijn kop van me af stond. Maar dat maakt de foto natuurlijk niet beter, ik geef het echter nog niet op. Je hebt namelijk maar één foto nodig om een goede te maken, het is alleen jammer dat daar zo vaak tientallen zo niet honderden slechte foto’s aan vooraf gaan.

Dit werkstukje is, net als het vorige, uit nijlpaardentand gesneden. Het heeft me wel veel meer tijd gekost. Het is 8,5 cm hoog en amper 1 cm dik en stelt een gedroogd zeepaardje voor. Dit mythische dier heeft een afgeplat lichaam, de kop van een paard en een lange dunne snuit. Ze hebben een opvallend hoekig skelet van beenringen, wat zowel als inwendig en uitwendig skelet fungeert. Dit maakt ze zo stevig dat ze maar door weinig dieren worden gegeten. Het beperkt ze echter ook in hun beweging en ze zwemmen stijf en rechtop, met slechts hun kleine rugvinnetje als aandrijving. Bij een gedroogd exemplaar ligt de stevige schub-loze huid strak en ingevallen over de beenringen en lijkt het alsof het diertje binnenstebuiten is gekeerd. De vele beenplaten steken aan alle kanten door de vorm en laten goed zien hoe de kooi van hun lijf is samengesteld. Dit maakt hun vorm echter wel lastiger om te snijden. Je kunt vrijwel nergens een hoek afronden en moet overal rekening houden met de uitstekende punten.

In tegenstelling tot andere vissen hebben zeepaardjes een lange en flexibele nek en staart. Hun grijpstaart is de enige op aarde met een vierkante, in plaats van een ronde, doorsnede. Deze vierkante staarten zijn flexibel en buitengewoon sterk. Ze bestaan uit 36 vierkante beenribben, die elk uit vier l-vormige platen zijn opgebouwd. Een ronde staart wordt sneller platgedrukt en heeft minder oppervlakte contact. Dankzij hun vierkante staart loopt het zeepaardje dus niet alleen minder risico dat deze wordt afgebeten, maar heeft hij ook een superieure grip op de glibberige planten waaraan hij zich vastklemt. Hoewel een ronde staart iets flexibeler is en een groter bereik aan bewegingen kan maken, vraag je je toch af waarom alleen zeepaardjes deze vierkante staarten hebben ontwikkeld.

De wetenschappelijke naam voor zeepaard (Hippocampus) vind zijn oorsprong in hun buitenissige vorm. Hippo betekent paard en kampos monster. Vroeger dacht men dat een Zeepaard een groot en gruwelijk beest was (zie de Codex Urb. Lat. 276 editie nr. LX van Petrus Candidus).

Nu dit snijwerk af is, moet ik er alleen nog een doosje voor maken, zodat het goed bij Poivre d’Ivoire past.

Lees ook: Het Zeepaard en Poivre d’Ivoire.