In 1823 vroeg Koning Willem aan de jonge industrieel John Cockerill om een staal industrie bij Luik op te bouwen. Daarmee is het staalconcern Cockerill ouder dan het koninkrijk België zelf. John Cockerill richtte bij Hermall sous Argenteau op een eiland in de Maas een hoogoven en staalwalserij op die bijdroeg aan de economische groei van België. De fabriek in Seraing was in 1850 de allergrootste ter wereld en zorgde er mede voor dat België na het verenigde Koninkrijk de tweede economische mogendheid van Europa werd. In de hoogtijdagen werkten er meer dan 18.000 man. Het grote bedrijf was echter niet bestand tegen de economische crisis van de 21e eeuw. In 1998 werd het bedrijf overgenomen door Usinor dat in 2001 Arcelor en in 2006 Arcelor Mittal werd. Toen in 2011 de staalproductie werd stilgelegd resulteerde dat in stakingen en felle protesten. Een aantal directieleden van Arcelot Mittel werd zelfs, als protest tegen de sluiting, door het personeel gegijzeld. Er kwamen ook veel klachten binnen over de onmenselijke werkomstandigheden binnen het bedrijf. Ongevallen werden verzwegen en de directie werd beschuldigd van het vervalsen van de ongevallenstatistieken. Tijdens de laatste dagen van het bedrijf hadden de werknemers geen stromend water meer voor de douches en de toiletten, zodat ze in plastic flessen moesten plassen. Onlangs gaf Arcelor Mittel aan geen hoogovenactiviteit in Luik meer te willen. Tevens werd de geplande investering van 138 miljoen Euro in de koude lijn teruggetrokken. Door het sluiten van de staalfabriek werden 10.000 gezinnen geraakt.

Als je het immense terrein oploopt kruis je eerst de spoorlijnen waarop de torpedowagens of rijdende mengers langzaam staan weg te roesten. Deze wagons vervoerden het vloeibare ruwijzer over de 22 kilometer lange ‘warme lijn’ tussen de hoogovens en de staalwalserij. Als je het gebouw inloopt gaat er meteen een luid alarm af dat tot ver in de ruimte doorklinkt. Alles staat nog onder stroom, zelfs de liften werken nog. Toch branden er slechts spaarzaam wat bouwlampen. Hoewel de monitors in de controleruimtes zijn uitgeschakeld gloeien de tellers van de meetschermen rood op vanonder hun plastic afdekzeilen. Via ontelbare trappen en loopbruggen dwaal je door het gebouw zonder ook maar één moment precies te weten waar je bent. De fabriek is te groot en te chaotisch om in één keer te kunnen overzien. Het enige dat naar menselijke maat is gebouwd zijn de trappen en de kantoortjes, al het andere is gigantisch. De smeltbekkens, gietbekers, doofdeksels en kranen torenen boven je uit. De vloeren zijn met een scherp zwart gruis bedekt dat en af en toe door helblauwe lichtstralen wordt uitgebleekt. Overal liggen hittebestendige pakken en staan flessen met urine. Je vindt bekers met koude koffie op de bureaus en er hangen notities op de bulletinborden. De fabriek is leeg en vervallen maar voelt nog niet verlaten. Als je er vroeg binnenkomt, is het op veel plaatsen te donker om te zien waar je loopt. Later als het lichter en warmer wordt begint de fabriek te kreunen, platen zetten uit en schieten knappend en knarsend opzij. Het is bijna onmogelijk om je een beeld te vormen van de enorme schaal waarop hier ijzer werd verwerkt.

Klik hier voor meer foto's van Heavy metal urbex.

Er wordt momenteel heel wat geschreven over de (al of niet onzinnige) uitspraak van Teeven over het ‘inbrekersrisico’. Vrijwel iedereen is het eens met het feit dat een inbreker wel een paar flinke klappen, of misschien zelfs erger verdient. Moeten ze tenslotte maar uit onze huizen blijven. Een staatssecretaris zou echter in staat moeten zijn om opmerkingen over incidentele situaties wat beter binnen de wettelijke context te plaatsen. Maar iedereen weet dat politici niet om hun intelligentie of bekwaamheid worden verkozen, dus we kunnen het Teeven moeilijk kwalijk nemen.

Waar iedereen echter vrij gemakkelijk overheen stapt, is de vanzelfsprekendheid dat een willekeurige burger tot geweld over zou kunnen gaan. De angst voor geweld is namelijk één van de belangrijkste redenen waarom criminaliteit zo succesvol is. Boeven dreigen met geweld omdat ze weten dat vrijwel niemand in staat is om die bedreiging het hoofd te bieden. Hoewel iedereen zegt een insluiper met een honkbalknuppel de hersens in te slaan zal slechts een klein percentage daarvan daadwerkelijk in staat zijn om een insluiper te confronteren. Mensen hebben sterke inhibities als het op geweld aan komt. Er is vaak een forse groepsdruk, alcohol en voorwerk nodig om iemand überhaupt tot een gewelddadige actie te kunnen verleiden. De meeste van ons bukken als we worden geslagen, slechts een klein percentage slaat daadwerkelijk terug. Dit neemt niet weg dat bijna iedereen denkt en zegt niet bang te zijn om van zich af te bijten. De werkelijkheid is echter anders. Hoe graag men ook een roofdier speelt, de meeste van ons zijn kuddedieren. Slechts tot een handeling te bewegen als de kudde ons aanvoert. Staan we alleen dan blijkt het ineens heel wat lastiger om tot actie te komen. Wat we nu met deze discussies over het ‘inbrekersrisico’ proberen te bereiken is het beeld dat wij kuddedieren ook individueel in staat zijn om een roofdier te verjagen, dat de inbrekers zich moeten gaan realiseren dat we terug kunnen en vooral mogen meppen. Het is echter nooit dit gebrek aan toestemming geweest dat ons weerhield om van ons af te bijten. Wat wij nu feitelijk doen, is terugblaffen.

Deze griezelfilm uit 1960 heb ik enkele dagen geleden bekeken. Het is een intrigerende zwart-wit film zonder schrik-effecten, bijna als een documentaire. Het gaat over een geniale chirurg wiens dochter haar gezicht heeft verloren in een ongeluk. Hij probeert haar een gezicht terug te geven door dat van mooie jonge vrouwen, die zijn vrouwelijke assistente voor hem vangt, te transplanteren. De regisseur blijft gelukkig niet te lang stilstaan bij het politie onderzoek naar de verdwenen dames maar richt zich volledig op de arts, zijn dochter en zijn assistente. De transplantatie-scene, waarin ze het gezicht van één van de slachtoffers verwijderen, is anno 2012 nog steeds naar om naar te kijken. Maar wat me het meeste bijbleef, zijn de ijle beelden van de dochter met haar masker. Als een schim dwaalt ze met gekooide ogen door de kliniek met op de achtergrond het geluid van jankende honden. Het is een surrealistisch meesterwerkje dat je lang nadat je het hebt gezien nog bij blijft.

Er zijn zoveel kleine dingen die grote emoties oproepen. De reflectie in een raam, de geur van warme pannenkoeken. Sommige emoties blijven je langer bij en het gebeurt wel eens dat zoiets kleins er voor zorgt dat je de hele dag met een glimlach op je gezicht loopt. Elke ochtend als ik mijn zoontje naar zijn school brengt gebeurt er iets kleins, iets onbenulligs dat bij mij toch hevige emoties losmaakt. Elke ochtend stapt er wel een klein kind in de hondendrollen die een über-asociale hondenbezitter zijn huisdiertje steeds voor de poort van de school laat deponeren. Hier is geen sprake van onachtzaamheid maar van koude beredeneerde moedwil. Niemand weet wie de bezitter van dit vierpotige monster is, slechts dat hij onder bescherming van het donker elke dag zijn lievelingetje op dezelfde plaats uitlaat. Elke dag weer verlaat ik met een kille weerzin en woede het schoolplein van mijn zoontjes school. Met een grimas op mijn gezicht stel ik me voor wat ik dit onaangepaste sujet zou aandoen als ik hem op de plaats delict zou betrappen. Vooralsnog kan ik er alleen maar op hopen dat dit minderwaardig hoopje uitschot zo vol met frustraties en woede zit dat hij vanzelf een keertje door een aneurysma omkeilt.

Lees ook: Het gras aan de overkant en Vluchtgedrag.

Het naamplaatje van het orgel uit deze kerk ‘Opus 206’ waar de locatie zijn Urbex naam aan dankt is al lang door iemand als souvenir meegenomen, net als alles dat maar enigszins los of vast zat. Aan de buitenkant behoudt het kerkje zijn charme maar de binnenkant is volledig vernield, het pleisterwerk is van de pilaren, de glas in lood ramen zijn ingegooid en de vloer is opengebroken. Vanwege deze geopende en leeggehaalde graven staat deze locatie ook wel bekend als de ‘gravestone-church’.

Er staat al sinds 1211 een kerkje in dit kleine dorpje onder de rook van Charleroi. Het is door de eeuwen heen geplunderd, afgebrand en met subsidie van de Regio Wallonië opnieuw opgebouwd. In 1785 kreeg het zijn huidige vorm maar het heeft sindsdien de moderne tijd niet overleefd. Restauratie zou in de vele miljoenen euro’s lopen en men discussieert al jaren of het wel of niet een openbare bestemming moet krijgen. Aangezien het geld er niet is en het gebouwtje sinds 1992 op de Culturele erfgoedlijst staat, zal er voorlopig wel niets aan veranderen. Net als zoveel andere gebouwen in Wallonië is het tot een langzaam verval verdoemd. Van buiten ziet het er aardig uit maar van binnen is het leeg en verrot.

Klik hier voor meer foto's van Opus 206.