Weblog

Zelfgemaakt mes

Monday, 9 February 2015

mes 02-2015 1751-1762Dit is het allereerste mes dat ik zelf heb gemaakt. Omdat het vrijwel alleen met een vijl (en heel  veel schuurpapier) is gemaakt, duurde het wel even voor het klaar was. Maar ik heb er veel van geleerd en met plezier aan gewerkt. Het is van 440c staal gemaakt en heeft een essenhouten handvat. De pommel en brede spacer zijn van zwijnentand en de guard is van messing. Het mes is vrij groot, 27cm langt en weegt 295 gram, maar ligt wel heel prettig in de hand (ik heb grote handen). Het lemmet is 14,5 cm lang en 4,8cm breed. De rug van het lemmet is 6mm dik, waardoor het wel wat misbruik kan hebben. De balans is gelukkig goed gelukt, het evenwichtspunt ligt precies op de overgang van het heft naar het lemmet.

mes 02-2015 1742-1743Dit is zeker niet het enige mes dat ik maak, ik heb al een aantal nieuwe ontwerpen klaar liggen. Het volgende mes wordt dan ook geheel anders. Als je iets ontwerpt én maakt geeft dat niet alleen veel voldoening maar stimuleert het ook een heel scala aan nieuwe interesses.

 

Klik hier voor meer berichten over messen.

Boorspons (Cliona celata)

Saturday, 7 February 2015

gaten van een boorspons 10-2014 1180Op het strand vind je soms schelpen en stenen die doorzeefd zijn met gaatjes. Deze worden door de boorspons gemaakt. De goudgele of oranje sponzen boren zich in kalksteen of verlaten schelpen en  perforeren hun woning zodat er een stelsel van verbonden gangen en ruimtes overblijft. Als de spons leeft, bevindt ze zich in deze ruimtes en steekt er slechts een klein gedeelte door de boorgaatjes naar buiten. Daar bevinden zich dan haar in- en uitstroomopeningen. Individuen die dicht tegen elkaar aan leven kunnen zich tot één dier samenvoegen en er zijn exemplaren gevonden die een meter lang en een halve meter dik waren. Ze komen veelvuldig voor in de Oosterschelde, Wadden- en Noordzee. Hier boren ze zich het liefst in lege oesterschelpen.

 

Lees ook: Dode krabben, Schuim van de golven, Leven op dood, Bernard Courtois en blaaswier, Groene zee-egel (Strongylocentrotus droebachiensis) en Zeeklit (Echinocardium cordatum).

Prequals, sequals en trilogieën

Saturday, 24 January 2015

De filmindustrie maakt er de laatste jaren een kunst van om schaamteloos elke cent uit een productie te rammelen. Als een film geld opbrengt, kun je er donder op zeggen dat er binnen de kortste tijd één of meerdere vervolgen of een prequal worden gemaakt, om nog maar niets te zeggen over een televisie spin-off. En als dat niet mogelijk is, omdat het een boekverfilming betreft, dan knippen ze het verhaal gewoon in tweeën (Harry Potter and the deadly hallows) of zelfs in drieën (The Hobbit). De scriptschrijvers zijn meesterlijk in het uitrekken en uitmelken van willekeurig welk verhaal, hoe kort ook. En als er niet voldoende materiaal voorhanden is om een trilogie te rechtvaardigen, voegen ze gewoon fictieve karakters en verhaallijnen toe (The Hobbit). Omdat ze er zeker van willen zijn dat de kijkers van de eerste film ook naar de tweede én derde komen, krijgt iedereen precies krijgt wat hij verwacht, een opgepompte kloon van de eerste film. Meer van hetzelfde maar bij voorkeur met iets grootsere ontploffingen. Waarom zou je tenslotte een risico nemen, succes behaal je het makkelijkst door een eerder succes te kopiëren (en te kopiëren en te kopiëren). In de film business is recycling the name of the game.

Voorverwarmde ogen

Friday, 23 January 2015

oog van tonijnKoud is langzaam, warm is snel. Koudbloedige dieren komen maar langzaam op gang en hebben de warmte van hun omgeving nodig om goed te kunnen functioneren. Dat is natuurlijk een probleem als je koudbloedig bent en je in een koude omgeving bevindt. In die situatie bewegen dieren zich meestal langzaam en sparen ze hun energie. Nu functioneren niet alleen spieren beter als ze warmer zijn maar ook ogen. Vissen zien in water van 20°C tien keer beter dan in water van 3°C. Dat maakt het voor roofvissen lastig om op grotere dieptes, waar de temperatuur al snel daalt, hun prooi nog goed te zien. Sommige roofvissen zoals enkele haaien, tonijn en zwaardvissen hebben speciale organen die hun softbal grote ogen 10 tot 15 graden boven de temperatuur van het zeewater kunnen houden. Dit orgaan is een aangepaste oogspier die zowel de ogen als de hersenen van warmte voorziet, hierdoor kunnen de jagers hun prooi een stuk beter zien dan de prooi de jager. En dat geeft ze natuurlijk een enorm voordeel bij de jacht.

 

Lees ook: De cycloop.

Het nadeel van een goede opvoeding

Friday, 23 January 2015

Als wij thuis ruzie hadden, resulteerde dat in een felle discussie, echter nooit in geschreeuw of geweld. Je slaat iemand niet, ook niet als je boos bent! Geweld is de uitvlucht van iemand die niet slim genoeg is om een betere oplossing te bedenken. De paar keren dat ik met geweld in aanraking ben gekomen hebben dan ook een diepe indruk op mij achtergelaten. Ik hou er niet van, en kan er slecht tegen.

 

Vorige week is mijn fiets gestolen en hoewel ik laaiend ben en mijn emoties me vertellen dat ik die dief het liefst een pak slaag zou willen geven, weet ik dat ik dat niet zou kunnen. Dankzij mijn opvoeding ben ik zo geremd dat ik, zelfs als ik erg boos ben,  waarschijnlijk niet tot geweld zal overgaan. En ik ben de enige niet, de meeste mensen zitten zo in elkaar, een gegeven waar sommigen misbruik van maken. Zij kunnen met geweld dreigen, omdat ze weten dat de meeste welopgevoede mensen dat waarschijnlijk niet zullen beantwoorden. Wat dat betreft zou ik soms bijna wensen dat ik een wat minder goede opvoeding had gehad. 

Wijngaardslak (Helix pomatia)

Tuesday, 20 January 2015

wijngaardslak (Helix pomatia) 8-2014 7492Je houdt ervan of je verfoeit ze, er is bijna geen middenweg. Hoewel vrijwel iedereen zeeslakken lust, mosselen gaan tenslotte grif over de tong, zijn de meeste mensen minder enthousiast over landslakken. Behalve in Frankrijk, daar is men er dol op. De meest gewaardeerde landslak is de wijngaardslak, een forse grijsbruine slak die al eeuwen lang wordt verzameld. De Romeinen waren de eerste die de wijngaardslak in noordwest Europa importeerden en sindsdien is het de meest gegeten landslak ter wereld, al was het maar omdat gedurende de Middeleeuwen het eten van slakken tijdens de vastentijd was toegestaan.  Monniken kweekten ze dan ook op grote schaal. Een slak is tenslotte geen vlees of vis.

 

Tijdens onze vakantie aan de Frans-Zwitserse grens stonden we op een klein grasveldje naast wat ruwe begroeiing. Toen we er een natte nacht met de tent hadden doorgebracht, was het veldje de volgende ochtend bezaaid met wijngaardslakken.  Hoewel ik mijn gezin er niet toe kon verleiden om ze voor het avondeten te rapen, waren andere campingbezoekers minder schuw. Al na een half uurtje was er geen slak meer te bekennen.

 

Lees ook: Rotganzen en aswoensdag.

Coproliet of Bezoar

Sunday, 18 January 2015

coproliet madagaskar 1-2015 1508-1509coproliet madagaskar 1-2015 1543-1516Deze mooie gedraaide stenen van respectievelijk 13 en 14,5 cm lang, zijn feitelijk versteende schildpaddrollen. Ze werden grofweg 50 miljoen jaar geleden op Madagaskar gelegd. Dergelijke stenen noemt men nu coprolieten. Ze worden pas sinds 1829 als versteende uitwerpselen herkent, voor die tijd stonden ze bekend als bezoar. Deze stenen werden lange tijd als tegengif gebruikt. Als je in een glas een bezoar zou plaatsen, zou deze het gif in het glas neutraliseren. Bezoar komt van het Perzische pād-zahr, dat tegengif betekend. De eerste medicinale meldingen van deze stenen stammen uit 1161. In 1575 was er een arts die aan de geneeskrachtige eigenschappen van de bezoar twijfelde en hier onderzoek naar deed. Hij wist een ter dood veroordeelde kok, die zilver uit de keuken van de koning had gestolen, er toe te bewegen om zich te laten vergiftigen in plaats van zich te laten ophangen. Hoewel deze arts, Ambroise Paré,  hem samen met het gif ook een bezoar toediende , stierf de kok niet geheel onverwacht, zeven uur later alsnog een uiterst pijnlijke dood.

 

Toch waren de geneeskrachtige eigenschappen die men aan versteende uitwerpselen toeschreef niet geheel onterecht. Modern onderzoek toont aan dat bezoars wel degelijk sommige giftige stoffen kunnen neutraliseren. Als ze in een arsenicum oplossing worden gelegd, wisselen ze het giftige arsenaat uit voor fosfaat en binden ze het giftige arseniet aan zwavel uit de proteïne die in halfverteerd haar zitten. Zowel zwavel als fosfaat zijn stoffen die veelvuldig in versteende uitwerpselen voorkomen. Vanwege het hoge fosfaatgehalte zijn coprolieten zelfs geruime tijd als bron voor meststoffen gebruikt.

 

De beroemdste coproliet is de Lloyds Bank coproliet. Deze 19,5cm lange versteende drol is de grootste bekende menselijke coproliet. Oorspronkelijk was hij eigendom van een negende eeuwse Viking met een voorkeur voor vlees en brood en veel last van darmparasieten. Helaas heeft iemand dit kleinood tijdens een tentoonstelling in 2003 uit zijn handen laten vallen waardoor het in drie stukken brak. Momenteel ligt hij echter gerestaureerd en al achter gepantserd glas in het Jorvik Viking Centrum in York Engeland. In tegenstelling tot de vele expressieve vormen die sommige coprolieten hebben ziet deze er ook uit als een gewone grote drol.

 

Lees ook: Bernard Courtois en blaaswier en Vaucansons eend.

Vloeken in de kerk

Saturday, 17 January 2015

orthoceras fossiel in vloertegel kerk malmo 8-2013 7010Als men de cijfermatige gegevens uit de (Hebreeuwse) Bijbel letterlijk neemt, zou de Aarde tussen de 6061 en 5776 jaar oud zijn. Waarbij de hemel en aarde door één enkele scheppingsdaad, die slechts zes dagen duurde, zouden zijn ontstaan. In dat wereldbeeld is geen plaats voor evolutie, laat staan voor wezens die meer dan 470.000.000 jaar geleden leefden. Dieren zoals de ortoceras, een uitgestorven soort zeedieren, die wel wat van een nautilus weghadden. Maar zoals zo vaak worden feiten die niet met iemands wereldbeeld overeenkomen, genegeerd, of zelfs met voeten getreden. Zoals in een kerk in Malmo waar in de luxe marmeren vloer nog de fossielen uit het Midden-Ordovicum zitten. Terwijl de gelovigen met opgeheven hoofd naar de glas-in-lood ramen en de heiligenbeelden opkijken staan ze met hun sloffen letterlijk op het bewijs dat de aarde veel ouder is dan hun leer beweert.

 

Lees ook: Anoniem en tijd.

Under the skin (2014)

Wednesday, 14 January 2015

under the skinUnder the skin is een film die zich moeilijk in woorden laat vangen. Hij lijkt in niets op de bekende sci-fi films die ervan uitgaan dat de gemiddelde kijker elke vijf minuten een special effect en een samenvatting van het verhaal nodig heeft.

 

De film volgt een buitenaards wezen in het lichaam van een mooie jonge  vrouw. Ze jaagt op mannen en wordt hierin geholpen door een motorrijder. Op een bijna schuchtere manier probeert ze met jonge mannen in gesprek te komen en lokt ze hen mee naar een huis. Eenmaal binnen verleidt ze haar vangst en zinkt deze langzaam weg in een zwarte poel. Gaandeweg komt ze echter in conflict met zichzelf en haar lijf en verliest ze haar taak uit het oog. De rol is Scarlett Johansson op het lijf geschreven en ze  weet op subtiele wijze een mooie balans tussen twijfel, leegte en honger over te brengen. Samen met de spaarzame, kale beelden en passende muziek laat de film een ongemakkelijk gevoel achter. Under the skin heeft enkele prachtige scenes en overtuigt zonder zichzelf te willen verklaren.

Vuurpijl

Monday, 12 January 2015

vuurpijl 31-12-2015 4725Mijn zoontje heeft nu de leeftijd dat hij tijdens oud en nieuw geen genoegen meer met sterretjes neemt. Dit jaar had hij met zijn eigen zakgeld ook wat klein vuurwerk gekocht, zoals raketjes en grondtollen. Terwijl de buren op straat voor vele duizenden euro’s de lucht in schoten, stak hij in onze tuin zijn eigen vuurpijltjes aan. Onder een oorverdovend geknal en een helverlichte hemel schoot zijn eigen pijl met een zacht gefluit de lucht in. Het was het mooiste vuurwerk van de hele avond.