Von Kempelen had aan het einde van de 18e eeuw werelds beroemdste schaakautomaat gemaakt. Simpelweg bekend als “De Turk” was deze automaat niet alleen onverslaanbaar maar kon hij ook feilloos de Paardronde uitvoeren. Een complexe schaakpuzzel waarbij het paard in één rondgang over het schaakbord elk vakje slechts eenmaal bezet. De Turk was een grote automaat gekleed in turkse gewaden en een tulband die gezeten achter een kabinet met willekeurig welke tegenstander kon schaken. Hij had in één hand een lange rokende pijp en zijn andere lag op de tafel. Hij was niet alleen onverslaanbaar maar reageerde ook verbolgen als een tegenstander een onwettige zet maakte door alle stukken van het bord te vegen. Het kabinet had een aantal deuren die open konden om het complexe binnenwerk te laten zien. Voor een demonstratie of schaakwedstrijd werden deze deuren ook steevast geopend om aan het publiek te tonen dat er niets anders in de tafel zat buiten mechaniek en leegte. Bij De Turk kwam een klein houten kistje dat de presentator boven op de tafel plaatste en waar hij tijdens het spel regelmatig in keek. Volgens sommigen had dit doosje bovennatuurlijke krachten en zat er een boze geest in die de hele machine bestuurde. De Turk speelde agressief schaak en wist zijn tegenstanders gewoonlijk al binnen dertig minuten te verslaan. Zelfs Napoleon en Benjamin Franklin hebben tegen de Turk gespeeld en verloren. Tussen 1770 en 1854 heeft deze automaat verschillende hoven en landen aangedaan. Tot hij uiteindelijk in 1854 door een brand werd verwoest.

De Turk zorgde voor zo’n sensatie dat vele bekenden zoals de magiër Robert-Houdin en de schrijver Edgar Allan Poe zich met het raadsel van de onverslaanbare machine hebben beziggehouden. Ze waren ervan overtuigd dat het een truc was en konden zich eenvoudigweg niet voorstellen dat een machine tot een dergelijke rekenkracht in staat was. En ze hadden helaas gelijk. In de tafel zat een meester schaakspeler verstopt. Deze kon zich in de ruimte bewegen zodat als er een deurtje openging om het binnenwerk te tonen hij steeds net ergens anders zat. Via een ingewikkeld mechaniek en verschillende magneten kon deze geheime speler de stukken op het bord via de arm van De Turk verzetten. Het geheel was echter niet alleen een meesterwerk van misleiding en theater. Het mechaniek waarmee de schaker De Turk bediende was wel degelijk buitengewoon knap en geavanceerd.

Het heeft sinds de vernietiging van De Turk nog 142 jaar geduurd voor men een automaat kon maken dat van een mens met schaken kon winnen. In 1996 verloor Kasparov van Deep Blue, de eerste schaakcomputer die een meesterschaker onder wedstrijdomstandigheden wist te verslaan.

Lees ook: Vaucansons eend.

Fotografie is zowel een toegepaste als een autonome kunst. De scheidslijn is echter niet altijd even makkelijk te trekken. Een productopname kan namelijk ook goed als autonome kunstuiting worden gezien. Er zijn veel fotografen die een fotografische studie van een voorwerp hebben gemaakt. En in sommige gevallen transcendeert hun foto de werkelijkheid. De foto is dan niet meer slechts een weergave, er sluipt iets extra’s in, iets dat moeilijker is te definiëren. Dit kan van alles zijn, een inzicht, een emotie of een gestileerde helderheid die die van de werkelijkheid overstijgt. Misschien is het nog het beste om te stellen dat zo’n foto op dat moment een grotere waarde dan het voorwerp zelf krijgt. Ze houdt op met slechts een afbeelding te zijn.

Lees ook: Modelfotografie, Welke camera gebruik je? en Fotografische leugens.

Eén van de allereerste “wetten” die ik me van biologie kan herinneren is die van Ernst Haeckel uit 1877: de ontogenese recapituleert de fylogenese. Een wet die steevast met een prachtige illustratie gepaard ging. Daarin lag ook de schoonheid en kracht van deze grondwet. De ontwikkeling van een individu herhaalt de ontwikkeling van de soort. Als beginnend embryo lijken alle dieren op elkaar en pas in een later ontwikkelingsstadium evolueerden ze door tot eigen soorten. Zo zag je op de illustratie dat wij als mens in ons prille embryonale stadium nog sterk op een vis of een kip leken.

Deze grondwet heeft zich stevig in onze volkswijsheid vast genesteld, al was het alleen maar omdat de mens zichzelf hiermee nogmaals bevestigt als het meest door- of uitontwikkelde dier. Het mag dan zijn dat wij als embryo op een kip lijken, maar waar hij stopt gaan wij verder.

Je kunt het Haeckel niet kwalijk nemen. Zijn biogenetische grondwet is niet alleen elegant in zijn eenvoud, hij is ook buitengewoon moeilijk te negeren, de illustratie van de wet is eenvoudigweg te krachtig. Tegen zo’n afbeelding is nu eenmaal geen kruid gewassen. Toch klopt deze wet niet. Je kunt weliswaar zeggen dat de embryonale ontwikkelingen van verschillende soorten enigszins op elkaar lijken en in sommige gevallen kun je daar zelfs iets van de soortenontwikkeling in terug zien. Toch is het niet zo dat elk individu deze soortenontwikkeling nogmaals doorloopt. Als mens gaan we in de baarmoeder niet van vis tot kip tot mens. We gaan van embryonaal mensje tot baby. Tijdens de evolutie wordt er niet steeds iets aan een soort bijgebouwd, je kunt een visje niet tot kip opbouwen. Je kunt geen bouwblokken blijven toevoegen tot je een mensje krijgt. Een mens is, net zoals een vis, vanaf het embryo uitgerust om precies dat te worden wat hij moet, een mens en niet een door geëvolueerde vis.

Over de oorsprong van de punaise is men het niet helemaal eens. Volgens sommigen is hij in 1903 door Mick Clay in Engeland uitgevonden, volgens anderen door Johann Kirsten of Heinrich Sachs uit Duitsland. Het blijft echter een feit dat de punaise in korte tijd de wereld heeft veroverd. In elk huis is wel een doosje aanwezig. Het woord punaise komt van het Franse woord voor bedwants. Een klein plat insect met een lange steeksnuit die bij mensen bloed zuigt. Het nieuwe spijkertje kreeg, vanwege de uiterlijke overeenkomst en zijn scherpe punt, dezelfde naam. Dit doosje Alco punaises is al behoorlijk oud. Het is niet zoals nu van plastic of zelfs alleen karton gemaakt. Het is een klein houten doosje dat met papier is bekleed. De messing punaises zien er echter precies hetzelfde uit als degene die je nu kunt kopen, alhoewel de hoed nu vaak met een plastic dopje is afgewerkt.

Jacob schapen zijn kleine taaie meestal zwart-wit gevlekte schapen. Het is een erg oud ras dat zonder al te veel menselijke bemoeienis en selectie wist te overleven. Ze dragen hun naam vanwege de vermelding van zwart-witte schapen in Genesis (30:31-43). Jacob zou de gevlekte schapen uit zijn schoonvaders kudde hebben gebruikt om mee te fokken. Dit ras zou daarna de menselijke expansie door Noord Afrika, Sicilië en Spanje naar Engeland hebben vergezeld. Het is een polyceraat ras dat nageslacht met twee, vier of zelfs zes horens kan krijgen. Vier is echter de norm en deze horens kunnen in sommige gevallen de meest uiteenlopende richtingen in groeien.