Weblog

Te moe om te slapen

Wednesday, 4 September 2013

Niet zo lang geleden moest ik noodgedwongen een nachtje overslaan. Ik had 21 uur achter elkaar gewerkt. Toen ik daarna thuis kwam dook ik gelijk mijn bed in om wat slaap in te halen. Maar op hetzelfde moment dat ik het licht uitdeed klikte er iets in mijn hoofd aan. Ik was te moe om te slapen en kon mijn gedachten, die ruim 28uur achter elkaar op volle toeren hadden gedraaid, niet meer stop zetten. Terwijl ik liep en keek en deed, klaagde mijn lichaam steen en been en kon ik me maar met moeite concentreren, maar toen ik eigenlijk lag en mijn gedachten los kon laten, vlogen ze alle kanten op. Het leek wraak voor de lange periode waarin ik ze onder controle had gehouden.

 

Nu ben ik toch al niet zo’n vaste slaper. Regelmatig ga ik mijn bed uit om een gedachte die in mijn hoofd rondspookt op te schrijven en weg te jagen, maar na deze lange periode zonder rust bleek ik niet in staat om in slaap te komen. Slapen is wat dat betreft net  als plassen. Als kind plas je wanneer je lichaam dat nodig vind. Pas na lange training luistert je blaas naar jou en bepaal jij wanneer hij zich mag ontspannen. Het gevolg is dat je soms zelfs moeite moet doen om die controle los te laten. Met slapen is dat niet anders. Als kind viel ik in slaap wanneer mijn lichaam daar om vroeg. Nu bepaal ik wanneer ik ga slapen, mijn lichaam is getraind om wakker te blijven tot ik in bed ga liggen. Helaas blijkt controle vaak moeilijk om los te laten en kost het meer moeite om te ontspannen dan te spannen.

Joeri Gagarin en Pino

Friday, 30 August 2013

PinoAls Gagarin zijn ruimtevlucht op 12 april 1961 niet succesvol had voltooid hadden Bert en Ernie hoogstwaarschijnlijk nooit bestaan, en Tommy, Elmo en Pino ook niet. Amerika was zich, dankzij Gagarins vlucht, in één klap van de enorme technologische achterstand ten opzichte van Rusland bewust geworden. Men zocht de oorzaak in het onderwijs. In Rusland kreeg iedereen les, in Amerika bij lange na niet. Amerika had dan weliswaar niet voldoende scholen en docenten, televisies waren er volop. In vrijwel elke woning stond wel een tv. De psycholoog Lloyd Newton Morrisett ontwikkelde samen met tv-producente Joan Ganz Cooney een televisie programma dat de Amerikaanse jeugd spelenderwijs met taal en rekenen in aanraking moest brengen. Om ervoor te zorgen dat dit programma niet alleen leerzaam maar ook leuk was, vroeg men de medewerking van de inmiddels wereldberoemde poppenmaker Jim Henson. De eerste uitzending van Sesame Street ging in 1969 in de lucht, hetzelfde jaar waarin het de Amerikanen lukte om als allereerste een man op de maan te zetten. Indirect is Rusland dus verantwoordelijk voor één van de langstlopende en meest verbreide Amerikaanse televisieprogramma’s ooit.

 

Lees ook: Keuzes en talenten en Joeri Gagarin.

De Middellandse Zee en het Middelzeese Land

Friday, 30 August 2013

middellandse zeeVroeger heette de Middellandse zee, mare nostrum (onze zee) of mare internum (binnenzee). Bij de Latijnse schrijver Julius Solinus vind je in zijn Collectanea memorabilium (verzameling van gedenkwaardige zaken) voor het eerst de term Middellandse zee. Sinds de derde eeuw kwam langzaam de gewoonte op om te spreken over de medi-terrane zee. Men zag deze zee dus als een middelpunt van de wereld. Water met landen er omheen. In de zevende eeuw was Mediterraneum een eigennaam geworden.

 

De Chinezen noemden hun land vroeger Zhongguo, het rijk van het midden. Hier zette men niet het water centraal maar het land. Bij Confusius betekende tussen de vier zeeën, overal waar mensen woonden.

 

Ieder land ziet zichzelf vaak als het centrum van de wereld. Misschien is de Middellandse zee  zo genoemd omdat veel handel noodgedwongen over deze zee ging en men hem dus steeds moest oversteken. Omdat China geen grote wateren heeft en daar alle handel en reizen dus noodgedwongen over land moesten, bleef men de eigen natie als geografisch middelpunt zien.

The Greenwich Time Lady

Sunday, 25 August 2013

Ruth BelvilleDe beroemde uitspraak: there is no such thing as bad publicity (slechte publiciteit bestaat niet) wordt meestal aan de Amerikaanse entertainer en circusbaron P.T. Barnum toegeschreven. Een interessant voorbeeld hiervan is de strijd tussen The Standard Time Company en Ruth Belville (1854-1943).

 

Beide verkochten, tijdens de laatste jaren van de twintigste eeuw tot aan de tweede wereldoorlog, de juiste tijd. The Standard Time Company verkocht hun tijd via een telegrafisch signaal en zag Ruth Belville als een grote concurrent. St John Wynne, een directeur van The Standard Time Company, schreef anoniem een denigrerend stukje over Ruth in The Times, in de hoop haar klanten bij haar weg te jagen.

 

Ruth had haar beroep overgeërfd van haar vader John Henry Belville. In 1836 wist hij aan ruim 200 klanten de juiste tijd te verkopen. Elke dag zette hij zijn horloge op zijn werk bij het Greenwich Observatory op de Greenwich Main Time. Daarna ging hij bij zijn klanten langs om hun klokken aan zijn tijd gelijk te zetten. Toen hij in 1856 stierf, nam eerst zijn weduwe Maria en in 1892 zijn dochter Ruth de zaak over. Toen de directeur van The Standard Time Company een stukje over Ruth in The Times plaatste en daarin haar methode als hopeloos ouderwets bestempelde, suggereerde hij ook dat zij haar abonnees aan haar vrouwelijke “charmes” te danken had. In de hoop een schandaal te kunnen openbaren stoven de journalisten op Ruth af. Zij wist zich echter goed staande te houden en ondanks de laffe aanval van The Standard Time Company zorgde alle publiciteit er alleen maar voor dat Ruth Belville meer abonnees kreeg. Mede hierdoor werd Ruth bekend als The Greenwich Time Lady. There is no such thing as bad publicity.

 

Lees ook: Tijdslijnen.

Blauwe Phalaenopsis (2)

Saturday, 24 August 2013

phalaenopsis 8-2013 1119phalaenopsis 8-2013 1108phalaenopsis 8-2013 1113phalaenopsis 8-2013 1136-

Gewone dwergvleermuis

Friday, 23 August 2013

vleermuis 8-2013 1871Als de zon is ondergegaan duurt het meestal maar een paar minuten voor er vleermuizen boven mijn tuintje vliegen. Ik ben niet zo’n tuinier en er staat dus veel onkruid maar omdat dat ook veel vlinders en kevers betekent, vind ik dat helemaal niet zo erg. Deze kleine schimmen schieten en dwarrelen  dan tegen de steeds donker wordende hemel om mijn huis. Waarschijnlijk zijn het gewone dwergvleermuizen, die zijn zo algemeen dat je ze in bijna elke stad en straat tegenkomt. Ze worden maar vijf centimeter lang en wegen maximaal acht gram. Als je ze met volle spanwijdte (tot wel 24 cm) tegen de avondlucht ziet, lijken ze echter veel groter.

 

vleermuis 8-2013 2393-Ik heb geprobeerd om ze te fotograferen, maar zelfs op maximale gevoeligheid (64000 ISO) blijven het schimmen. Alleen met een flitser maak je een kleine kans. Ze scheren en zwenken  te snel.

Veganistische vechtjassen

Thursday, 22 August 2013

Borghese mosaicTwee Oostenrijkse pathologen (Fabian Kanz en Karl Grossschmidt) hebben de botten onderzocht van een groot aantal gladiatoren die ze bij Efeze (Turkije) in een massagraf hadden gevonden. Hieruit bleek dat deze beroemde vechtjassen totaal geen dierlijke producten aten, ze waren veganistisch. Ze stonden in hun tijd bekend als hordearii, “gersteneters”. Door veel koolhydraatrijk voedsel als gerst en bonen te eten kregen ze de massa die ze nodig hadden om in de arena te kunnen overleven. Een bijkomend extraatje was de dikke doorbloede speklaag die ze daardoor ontwikkelden. Die beschermde niet alleen tegen snijwonden maar zorgde ook voor het nodige bloederige spektakel als ze gewond raakten. Om, ondanks hun dieet, hun botten toch sterk te houden dronken ze een mengsel van as en azijn. Op die manier kregen ze toch nog voldoende calcium binnen.

Van rechts naar links

Saturday, 17 August 2013

grote spoelslakkenVan natura komen er slechts enkele links gedraaide slakkenhuizen voor. Bijna alle huisjes draaien rechtsom, met de klok mee. Een beroemde uitzondering is de schelp van Busycon contrarium, deze is vrijwel altijd linksdraaiend. Slakken erven hun draairichting van hun moeder. Tot voor kort had men geen flauw idee waar deze links-rechts oriëntatie door werd veroorzaakt, maar onlangs zijn enkele Japanse wetenschappers er in geslaagd om van een rechtsdraaiende slak een linksdraaiende te maken. Door met (hele) kleine glazen staafjes enkele delende cellen van een ontwikkelende Grote Spoelslak (Lymnaea stagnalis) een beetje opzij te duwen, veranderden ze de draairichting van de slak. Dit gebeurde tijdens de derde deling, waarbij de eerste vier cellen zich tot acht cellen splitsen. Slakken met een gemanipuleerde draairichting konden dit echter niet doorgeven aan hun nageslacht want deze draairichting blijft natuurlijk genetisch bepaald.

 

Lees ook: Tegengesteld gedraaide geslachtsorganen en Sinister.

Rozenbladwespen (Caliroa aethiops)

Friday, 16 August 2013

rozenbladwesp (caliroa aethiops) 8-2013 1747De roos in mijn tuintje wordt langzamerhand tot een frame van takken en bladnerven teruggebracht. De bladwesplarven (Endelomyia of Caliroa aethiops) die er in zitten, eten alle zachte delen van de bladeren weg tot er slechts een kaal skelet overblijft.

 

 

rozenbladwesp (caliroa aethiops) 8-2013 1778In tegenstelling tot vlinderrupsen hebben wespenlarven of bastaardrupsen niet maximaal vijf, maar minimaal zes paar buikpoten. Deze bladwesplarven hebben met hun zeven paar buikschuivers dus te veel pootjes om een vlinderrups te kunnen zijn. Ze zijn eigenlijk doorzichtig maar door de grote hoeveelheid onverteerd blad in hun lijf lijken ze olijfgroen. Volwassen bladwespen hebben in tegenstelling tot andere wespen geen taille. De eitjes worden door de donkere wesp aan de onderkant van een blad aan de rand in een zakje gelegd. De larven eten veel en groeien snel, slechts een paar larven kunnen in enkele dagen een struik helemaal skeletteren.  In rust draaien ze zich in een spiraal en als ze niet rusten eten ze. Als ze zijn volgroeid verlaten de bastaardrupsen de plant en maken ze van aarde en zand een verharde cocon in de grond. Hierin overwinteren ze als pop en in het voorjaar komen de volwassen imago’s uit de grond naar boven. 

Anoniem en tijd

Wednesday, 14 August 2013

onbekend graf kerk malmo 8-2013 7025In veel kerken liggen hoogwaardigheidsbekleders begraven. Vaak onder dikke stenen met hoog reliëf en zware teksten. Om maar gegarandeerd te zijn van een klein plekje in het geheugen van de mensen betaalde men vaak fors om in heilige grond begraven te mogen worden. Onder zware gebeeldhouwde tegels liggen de mensen wiens naam tot aan de Apocalyps bewaard moesten blijven.

 

In Granada bezocht ik ooit een oude Moorse begraafplaats. De stenen die daar lagen, waren gewone zwerfkeien, niet bewerkt en zonder naam. Als je niet zelf weet wie er begraven ligt kom je het dus ook niet te weten. De identiteit van de overledenen wordt bewaard in het geheugen van de levenden.  Zolang je om iemand geeft, weet je precies waar die ligt. Als je na lange tijd gaat twijfelen over de juiste begraafplek, neemt met de herinnering ook de identiteit van de persoon af.

 

Zelf probeer ik om niet over een graf heen te lopen, ik ben niet religieus of bijgelovig, maar het voelt gewoon niet erg respectvol om op je sloffen over het stoffelijk overschot van iemand heen te slenteren. Zeker niet als het iemand is waar je om hebt gegeven. Daarom verbaast het me vaak dat oude grafstenen in de vloeren van kerken zo glad zijn gesleten. Juist in een kerk, waar je een bepaald respect voor diegenen die daar zijn begraven zou mogen verwachten, heeft men er geen probleem mee om een tafeltje met kaarsjes, een vloermatje of een kacheltje boven op iemands gedenksteen te plaatsen.  Iemand die op een gewone begraafplaats netjes via de paden loopt, wandelt in een kerk ongegeneerd over een graf. Toch vraag ik me af wie er voor het eerst zijn voeten op de gebeeldhouwde neuzen van dit, nu door de tijd tot anonimiteit verdoemde stelletje heeft geplaatst.