schorsmarpissa (marpissa muscosa fem.) 12-2011 3728Bij spinnen is het aantal ogen en de plaatsing daarvan vaak bepalend voor de determinatie van de soort. De meeste spinnen hebben zes of acht ogen en deze zitten in groepjes op het kopborststuk. Spinnen die niet actief jagen, zien over het algemeen slecht. Zij vertrouwen op hun web en de trillingen die zij daaruit opvangen. Spinnen die wel actief jagen, zoals de springspinnen, hebben de beste ogen van alle geleedpotigen. Zij zien niet alleen in hoge resolutie maar kunnen ook kleuren en gepolariseerd licht waarnemen. Van hun acht ogen zijn er twee enorm vergroot en zitten als koplampen recht voor op de kop terwijl hun twee achterzijogen ver naar achteren op het kopborststuk zijn geplaatst en zich ter hoogte van het tweede potenpaar bevinden. Met deze acht ogen kan de springspin 360 graden in de rondte kijken. Als hij met één of meerdere van zijn ogen beweging ziet, draait hij zijn lijf in die richting en gebruikt hij zijn twee grote voor-ogen om details en afstand te bepalen. Hij kan het netvlies van deze ogen inwendig naar voren, naar achter en opzij bewegen. Hierdoor kan hij niet alleen in- en uitzoomen op zijn prooi maar deze ook met zijn ogen volgen zonder zichzelf te bewegen, wat natuurlijk een groot voordeel is als je onopvallend een prooi probeert te besluipen.

 

Sommige spinnen hebben een netvlies dat, net als bij katten, een speciale laag met licht reflecterende cellen heeft (tapetum lucidum). Dit stelt hen in staat om de weinige hoeveelheid aanwezig licht via hun netvlies terug te kaatsen waardoor zij in het donker toch nog goed kunnen zien en hun ogen als koplampen oplichten. Bij de spinnensoort met de grootste en gevoeligste ogen, Deinopsis, groeit elke nacht een nieuw stuk tapetum dat overdag weer wordt afgebroken. Hierdoor jaagt hij altijd met een extra gevoelig en “vers” netvlies. Zijn lenzen hebben een omgerekende lichtgevoeligheid van F: 0.58, terwijl de lichtgevoeligheid van kattenogen F: 0.9 en van uilenogen “slechts” F: 1,1 bedragen.

 

Als je wilt weten hoeveel spinnen er ‘s nachts actief jagen moet je buiten in het donker maar eens een kleine zaklamp vlak onder je oog houden en met de bundel over de grond schijnen. Zorg er wel voor dat je oog niet meer dan twee centimeter boven de lichtbundel zit en je onder dezelfde hoek meekijkt want spinnen ogen zijn heel gericht. Je zult verbaasd staan als je ziet hoeveel spinnen er in het donker actief zijn.