jizai okimono kreeftToen in Japan tijdens het Tokugawa Shogunaat van de late Edo periode (begin 18e eeuw) de vraag naar harnassen en wapens terugliep, zochten de wapen- en edelsmeden iets om zich mee bezig te houden. Ze vonden hernieuwde inspiratie in de natuur en begonnen allerlei dieren in ijzer, koper en hout na te maken. Schaaldieren en insecten waren, vanwege hun uitwendige skelet, de meest voor de hand liggende onderwerpen, maar men fabriceerden ook vissen, kikkers, slangen, vogels en draken. Deze kunst van Jizai Okimono (vrij vertaald: vrij beweeglijk decoratief voorwerp) ligt niet alleen in het feit dat het dier natuurgetrouw en op schaal wordt nagemaakt maar dat ook al zijn gewrichten op een natuurgetrouwe manier kunnen bewegen. De losse onderdelen van deze gewrichten kon men soms zelfs uit elkaar halen en weer opnieuw monteren. De kreeft was, vanwege zijn complexe en beweeglijke structuur, een geliefd onderwerp en een goed nagemaakte kreeft werd vaak als teken van vakmanschap gezien. De Jizai Okimono werden zo populair dat men ook luxere uitvoeringen in shibuichi (koper- en zilverlegering), shakudo (koper- en goudlegering), zilver of ivoor ging vervaardigen. Deze kunstvorm strekte zich tot ver in de Meji-periode uit en ook nu nog zijn er kunstenaars die zich met deze specifieke en moeilijke vorm van beeldhouden bezighouden.

 

jizai okimono 2jizai okimono1Zelf vind ik van alle Jizai Okimono de kevers het mooist. Kevers hebben altijd al een aparte plaats in de Japanse cultuur ingenomen en vooral de vliegende herten (Lucanidae) worden erg gewaardeerd. Sommige rijke zakenlui hebben als statussymbool op hun kantoor een zo’n groot mogelijk levend exemplaar en de handel in levende kevers is nergens zo groot als in Japan. Nu zien veel kevers er van natura al uit alsof ze van brons of ijzer zijn gemaakt. Het was dan ook een kleine stap om deze fascinerende dieren als model te nemen. Toch is het verbazingwekkend hoe natuurgetrouw deze kleine Jizai Okimono zijn en hoe hun beweeglijkheid precies die van hun levende voorbeelden spiegelen.

 

Lees ook: Edouard Martinet en Oritsunagumono.