Weblog

Consumeren zonder verteren

dinsdag, 14 februari 2012

De jager van vroeger is de handelaar van nu. Altijd en overal probeert men zo goedkoop mogelijk uit te zijn. Terwijl iedereen aan de ander wil verdienen wil niemand dat er aan hem wordt verdiend. Van eerlijke ruilhandel is al lang geen sprake meer.

 

Bij enquêtes blijkt dat de meeste gezinnen niet meer weten hoeveel mobiele telefoons of fotocamera’s ze bezitten en vrijwel niemand weet uit zijn hoofd hoeveel elektrische apparaten hij of zij in huis heeft. We kopen en vervangen. En aangezien we niet meer hoeven te jagen op eten jagen we op koopjes. De beer is vervangen door een iMac. Vroeger ging men pas weer op jacht als de beer op was. Nu consumeren we zonder te verteren. Er blijft evenveel over na het gebruik als voor de aanschaf.

 

Omdat je nooit in alles de goedkoopste kunt zijn en tegelijkertijd winst kunt maken zoeken fabrikanten continu naar nieuwe producten. Elk nieuw product biedt nieuwe omzetkansen en daarmee nieuwe marge. Tot ook dat product door de slag om de laagste prijs volledig wordt uitgehold en men weer naarstig op zoek moet naar een nieuwe omzetstimulans. Of men iets nu wel of niet nodig heeft, men wil het en daarbij ook nog eens voor de laagst mogelijke prijs. Fabrikanten zien hun marges eroderen en worden door de moordende concurrentieslag om de laagste prijs steeds meer gedwongen om te gaan besparen op hun kosten. Goedkopere materialen en lagere loonkosten zijn dan de enige oplossing. De kwaliteit van het product, de duurzaamheid van de productie en de werkomstandigheden van de productiemedewerkers zijn allen ondergeschikt aan de prijs. Of het nu gaat om een MP-3 speler of een kipfilet, men koopt het daar waar men het minste betaalt. Waarde en prijs zijn volledig losgekoppeld. Men betaalt tweehonderd euro voor een jurk en twee euro voor een kilo vlees.

 

De toenemende vraag naar nieuwe producten en de concurrentieslag om de laagste prijs geven steeds meer vaart aan onze dwangmatige en oncontroleerbare neiging tot consumeren. Deze vicieuze cirkel wordt met elke rondgang moeilijker te verlaten, groef naar groef slijt hij dieper.

lees verder...

Ockhams scheermes

zondag, 12 februari 2012

William-of-Occam.William van Ockham (ook wel geschreven als Occam) is bekend geworden om zijn “lex parsimoniae”, de wet van spaarzaamheid. Van Ockham was een invloedrijke nominalist uit de 14e eeuw. Het nominalisme is een metafysische stroming binnen de filosofie die stelt dat abstracte begrippen niet op zichzelf bestaan maar slechts hulpconstructies van de menselijke geest zijn. Voor een nominalist zijn de termen waarmee wij onze werkelijkheid benoemen geen bestaande entiteiten maar slechts woorden en namen.

 

Ockhams scheermes gaat uit van het principe dat van alle mogelijke verklaringen degene met de minste aannames waarschijnlijk de juistere is. Het scheermes suggereert het symbolisch wegsnijden van alle onnodige ingewikkeldheden om tot de eenvoudigste verklaring te kunnen komen.

 

Vreemd genoeg heeft Van Ockham het in zijn geschriften zelf nooit over een scheermes gehad. Zijn uitspraken “numquam ponenda est pluralitas sine necessitate”, pluraliteit moet nooit zonder noodzaak worden gebruikt en “frustra fit per plura quod potest fieri per pauciora”, het is onzinnig om meer te gebruiken als het met minder kan, komen het meest in de buurt van de huidige definitie van de “lex parsimoniae”, namelijk “entia non sunt praeter necessitatum multiplicanda”, men moet aannames niet zonder noodzaak verveelvoudigen.

 

Ockhams visie komt overeen met het beeld wat men van de natuur heeft. Thomas van Aquino schreef al in de 13e eeuw: “we zien dat de natuur geen twee middelen gebruikt als één volstaat”. De natuur lijkt inderdaad eenvoud boven complexiteit te prefereren. Ze is zuinig in al haar handelingen, een lichtstraal beweegt zich langs een rechte lijn en neemt de kortste weg, objecten vallen richting het middelpunt van de aarde, de natuur kiest altijd de makkelijkste weg. Dit wordt in de wetenschap omschreven als het principe van de kleinste werking. Dingen gebeuren altijd op de manier die de minste energie kost, de elegantie van eenvoud.

 

Lees ook: non overlapping magisteria.

lees verder...

Het gras aan de overkant

zondag, 12 februari 2012

Afgelopen vakantie stonden we op een kleine gezinscamping. Er was een flink grasveld met een leuke speeltuin in het midden. Aan beide kanten van dit speelveldje stonden familietenten, omzoomd met barbecues, draadloze radio’s, strandstoelen en een klein assortiment aan kuithoge schoothondjes. Er werd gezellig met elkaar gekeuveld en de kinderen troefden elkaar af op de glijbaan en schommel. ’s Avonds dronk men gezamenlijk een glaasje wijn en om tien uur gingen de lichten uit.

 

Een uurtje later lag bijna iedereen te slapen, bijna iedereen, want de hondjes moesten nog wel even worden uitgelaten. Dat deed men stiekem, aan de overkant van het veld. Want niemand wil dat zijn eigen kind op weg naar de zandbak in de stront stapt. Zo gebeurde het dat van beide kanten van het grasveld de campingbezoekers, zonder dat ze het van elkaar zagen, onder beschutting van de nacht en met een kleine zaklantaarn, hun weg naar de overkant van het speelveld zochten. Daar lieten ze, heimelijk om zich heen kijkend, hun hondjes hun gemak doen. Met een snelle pas staken ze daarna het speelveld weer over en verdwenen in hun tent.

 

Tot je de volgende ochtend steevast de verontwaardigde kreten van beide kanten van het campingveld hoorde als de vroege opstaanders voor de zoveelste keer in een drol trapten. Daarna stak men het speelveld over en onder het genot van een kopje koffie bracht men, klagend over de onbekende asociaal, de morgen door. Tot de kinderen gingen spelen, de barbecues werden aangestoken, de flessen wijn werden opengetrokken en men na het doven van de lichten wederom de hondjes moest uitlaten.

lees verder...

Lucifer

maandag, 6 februari 2012

lucifer 2-2012 4750

lees verder...

Huisspringspin (Euophrus lanigera)

vrijdag, 3 februari 2012

huisspringspin (euophrys lanigera) 01-2012 4324Dit kleine bolletje pluis zie je binnenshuis regelmatig op wanden of plafonds zitten. De huisspringspin (Pseudeuophrys lanigera of Euophrus lanigera) is slechts 4mm groot en kan buitengewoon goed overweg met het droge klimaat van onze moderne betonnen gebouwen. Oorspronkelijk is deze soort afkomstig uit Zuidwest-Europa maar vanaf de jaren 50 van de vorige eeuw wordt hij ook in West-Europa aangetroffen en nu is het één van onze meest algemene huisspinnen. Als synantrope soort wordt hij geassocieerd met mensen of menselijke bewoning en je vindt hem dan ook exclusief in steden en dorpen op, in of rondom gebouwen. Zelfs midden in de winter kun je nog volwassen exemplaren tegenkomen.

 

Klik hier voor meer foto's van spinnen.

lees verder...

Glamour

donderdag, 2 februari 2012

Het Engelse woord “glamour” komt oorspronkelijk uit Schotland. Hier betekende het “betovering”. Deze betekenis van glamour wordt uitvoerig beschreven door Sir Walter Scott in zijn Letters on Demonology and Witchcraft uit1830. Glamour stond voor magie, tovenarij en dan specifiek voor een spreuk die de perceptie van het slachtoffer veranderde. Als men deze glamourspreuk uitsprak zag de werkelijkheid er ineens heel anders uit, men trok als het ware de wol over je ogen.

 

Glamour stamt oorspronkelijk af van grammar (grammatica). De Schotten hadden de “r” door een “l” vervangen. Tijdens de Middeleeuwen waren er maar een handvol mensen die konden lezen en schrijven. Voor analfabeten was grammatica iets mysterieus en magisch. Men dacht dat je kennis van grammatica ook kon gebruiken om anderen te overtuigen, verleiden of betoveren. Men geloofde heilig in deze relatie tussen geleerdheid en het vermogen om spreuken uit te spreken. Woorden hadden macht en iemand die ze wist te gebruiken had macht over iemand die dat niet kon. Een gedachte die zo stom nog niet was. Kijk maar eens naar de kerk of politici. Woordtovernaars hebben nog steeds de macht om onze perceptie van de werkelijkheid te veranderen. Woorden hadden en hebben de macht om te verleiden.

 

Sir Walter Scott heeft dit Schotse woord voor onverklaarbare fascinatie en betovering zijn wereldwijde bekendheid gegeven en nu gebruiken we het alleen nog voor een speciale en luxe uitstraling. Voor alle dingen die betoverender zijn dan de rest van de wereld, voor sterren en fascinatie.

 

It had much of glamour might;

Could make a ladye seem a knight;

The cobwebs on a dungeon wall

Seem tapestry in lordly hall;

A nut-shell seem a gilded barge,

A sheeling seem a palace large,

And youth seem age, and age seem youth:

All was delusion, nought was truth.

 

The lay of the last minstrel, Canto 3, fragment uit strofe 9, Sir Walter Scott.

lees verder...

Girls with Dragon Tattoos (2009-2011)

maandag, 30 januari 2012

Lisbeth SalanderHet eerste deel van de beroemde Millennium trilogie van Stieg Larsson, Mannen die vrouwen haten, heeft twee sterke verfilmingen voortgebracht. Eerst een Zweedse en zoals tegenwoordig vaak gebeurt, daarna een Amerikaanse. Nu kan ik niet meedoen aan de discussie welk van deze twee verfilmingen het boek de meeste eer aan doet. Ik heb de boeken niet gelezen en ben dat ook niet van plan. Ik vergelijk liever beide films.

 

De Zweedse verfilming van Niels Arden Oplev uit 2009 zag ik het eerst. Een groezelige film met mooie rollen van Noomi Rapace als Lisbeth Salander en Michael Nyqvist als Mikael Blomkvist. David Finchers versie uit 2011 is iets gelikter maar zeker zo goed. Salander wordt hierin gespeeld door Rooney Mara en Blomkvist door Daniel Craig. Beide films zijn het kijken meer dan waard. Het is verbazingwekkend hoeveel ze op elkaar lijken zonder directe kopieën te zijn geworden. In beide films wordt de relatie tussen Salander en Blomkvist goed belicht, maar er zijn subtiele verschillen.

 

Noomi Rapace en Rooney Mara spelen allebei een prachtige Lisbeth Salander. Mara toont niet alleen de emotionele afstandelijkheid en intelligentie die haar karakter zo sterk maken maar ook de kwetsbaarheid die ervoor zorgt dat je haar teleurstelling op het einde van de film begrijpt. Toch is Rapace feller en gevaarlijker en voor mij de interessantere Salander.

 

Dit verschil wordt meteen duidelijk in de scene waarin Salander in de metro wordt aangevallen. In de Zweedse versie wordt ze lastig gevallen door een groep dronken jongens. Ze weet ze krabbend en schoppend van zich af te slaan. In de Amerikaanse versie wordt haar laptop gestolen. Ze achtervolgt de dief, weet haar laptop terug te krijgen en ontsnapt op spectaculaire wijze over de roltrap. Beide scenes laten zien dat Salander van zich af weet te bijten, maar de Zweedse is rauwer.

 

Een ander verschil is de manier waarop de seksuele relatie tussen Blomkvist en Salander zich ontwikkelt. In de Zweedse versie houdt Salander volledig het initiatief. Deze versie toont goed haar ongrijpbare en onafhankelijke karakter terwijl de Amerikaanse versie meer haar kwetsbaarheid benadrukt.

 

De verschillende relaties tussen de twee hoofdpersonen verklaart ook de verschillende eindes tussen de Zweedse en Amerikaanse versie. In de Zweedse versie verdwijnt Salander met miljoenen aan gestolen geld uit Blomkvist’s leven en laat hem vol bewondering achter. In de Amerikaanse versie komt ze na de diefstal terug naar Zweden en koopt voor Mikael een kerstcadeau. Dit gooit ze echter teleurgesteld weg als ze hem met Erica ziet lopen. Beide eindes zijn mooi en in overeenstemming met de personages van de verschillende versies. De één is niet beter dan de ander, toch heb ik voorkeur voor de eigenzinnige en minder afhankelijke Salander die Oplev neerzet.

lees verder...

Nautilus

woensdag, 25 januari 2012

nautilus 4254Nautilus 4238

lees verder...

In slaap vallen na seks teken van liefde

woensdag, 25 januari 2012

Amerikaanse onderzoekers hebben ontdekt dat het in slaap vallen na seks een goed teken is. Het zou namelijk betekenen dat je echt verliefd bent en van je partner houdt. “Hoe eerder partners na het hebben van seks in slaap vallen, des te groter het gevoel van liefde en de behoefte om een liefdesband met elkaar te ontwikkelen.“

 

Hoe sneller je na de seks in slaap valt des te meer je van iemand houdt. Zou dat ook betekenen dat je, als je in slaap valt tijdens de seks nog meer van iemand houdt? Ik ben zelfs wel eens in slaap gevallen voor ik seks met iemand heb gehad, kun je nagaan hoeveel ik van die persoon hield.

lees verder...

Baas bepaalt geluk werknemer

woensdag, 25 januari 2012

Het is altijd weer interessant om te zien hoeveel waarde wij aan het geschreven woord hechten. Als iets in de krant staat of wetenschappelijk is bewezen, worden de meest voor de hand liggende woorden spontaan gospel. Ongeacht hoe open de deur ook stond, hij wordt nog altijd harder ingetrapt door wetenschappelijk bewijs dan door persoonlijke ervaring.

 

Recent onderzoek leert dat een werknemer met zijn stijl van leidinggeven het gevoel van welbehagen van zijn personeel bepaalt, een echte “eye-opener”. In dezelfde trant kan ik nu al voorspellen dat de manier van lesgeven bepalend is voor het gevoel van veiligheid bij leerlingen, de stijl van opvoeden bepalend voor het gevoel van eigenwaarde van een kind en de manier van vrijen bepalend voor het verkrijgen van een orgasme.

 

Maar goed, toch heeft dit soort “open deur onderzoek” wel degelijk zin. De behoefte aan individueel welbevinden ligt aan de basis van ons vermogen om te willen en kunnen veranderen. Een feit waar leidinggevenden, docenten, ouders en partners zich nooit genoeg bewust van kunnen zijn.

 

Laten we nu maar hopen dat het niet alleen maar werknemers zijn die dergelijke krantenberichtjes lezen.

lees verder...