Weblog

Waterleliemot (Nymphula nymphaeata)

zaterdag, 16 juni 2012

waterleliemot (nymphula of elophila  nymphaeata) 6-2012 8830De waterleliemot (nymphula of elophila nymphaeata) is één van de weinige waterbewonende vlinders. De rups leeft in stilstaand water in een klein kokertje dat hij uit twee elliptische bladstukjes heeft gemaakt. De volwassen vlinder tref je dus ook meestal in de buurt van water aan. Ovale gaten in de bladeren van Gele plomp en Fonteinkruid verraden de aanwezigheid van de rupsen van deze vlinder.

lees verder...

Schimmeldood

vrijdag, 15 juni 2012

beschimmelde strontvlieg 6-2012 8837beschimmelde strontvlieg 6-2012 8844beschimmelde strontvlieg 6-2012 8845beschimmelde strontvlieg 6-2012 8624

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Veel insecten vallen ten prooi aan een schimmel. Deze schimmel zorgt niet alleen voor hun dood maar verandert ook hun gedrag. Een geïnfecteerd insect kruipt naar een hoog punt in de vegetatie en klemt zich daar, alvorens hij sterft, vast. De schimmel zorgt er op deze manier voor dat hij, als hij door het lichaam van zijn prooi naar buiten breekt, zijn sporen over zo’n groot mogelijk gebied kan verspreiden. In de Brand kwam ik meerdere strontvliegen tegen die door een dergelijke schimmel waren geïnfecteerd.

 

Lees ook: Cordyceps.

lees verder...

Setebos

donderdag, 14 juni 2012

Setebos 5-2012 8791Setebos was de god van Sycorax, de verbannen heks uit Shakespeare’s toneelstuk “The Tempest”. Sycorax werd als heks verbannen naar een eiland, waar zij haar zoon Caliban baarde. Caliban werd door haar opgevoed om Setebos te aanbidden. Sycorax wordt weliswaar in het toneelstuk genoemd maar treedt niet zelf ten toneel.

 

Oorspronkelijk was Setebos de god van de Patagoniërs. Patagonië werd in 1520 door Magellaan ontdekt. Een medereiziger van hem, Antonio Pigafetta, heeft deze reis beschreven. Dit verslag is later in het Engels vertaald en werd in 1555 in Richard Eden’s “Decades of the New world” gepubliceerd. Dit verslag verhaalt hoe de bemanning voor reparaties aan wal ging en op het strand van een nieuw land een reus aantrof. Magellaan noemde deze reus Patagon (grote voet) en het land Patagonië. De matrozen wisten twee reuzen te vangen en namen deze op hun schip mee om ze voor geld in Europa te kunnen tentoonstellen. Beide Patagoniërs stierven echter al tijdens de reis. Vermoed wordt dat één van hen model heeft gestaan voor Shakespeare’s Caliban.

 

In Pigafetta’s verslag wordt Setebos vermeld:

“Als één Patagoniër sterft, verschijnen er aan hem tien tot twaalf beschilderde demonen, die vreugdevol om zijn lijk heen dansen. Eén van deze demonen is veel groter dan de anderen, hem noemen ze Setebos. Een reus vertelde ons hoe hij in visioenen had gezien dat deze demonen horens op hun hoofd droegen”.

 

Setebos wordt tweemaal in “The Tempest” vermeld:

 

Act 1, Scene 2

No, pray thee!

I must obey: his art is of such power,

It would control my dam’s god, Setebos,

And make a vassal of him.

 

Act 5, Scene 1

O Setebos, these be brave spirits indeed!

How fine my master is! I am afraid

He will chastise me.

 

Klik hier voor meer foto's van Setebos.

lees verder...

Ballerina

donderdag, 7 juni 2012

paardebloem 6-2012 8667

lees verder...

Lusus Naturae

donderdag, 7 juni 2012

freak_showIn de Middeleeuwen gebruikte men de term Lusus Naturae om alles te beschrijven wat men niet kon classificeren. Deze term, “speling der natuur”, gebruikte men voor vreemd gevormde stenen, planten, dieren en mensen. Iedereen met een afwijking in vorm of formaat werd als freak (of nature) bestempeld.

 

Men dacht toen nog dat de natuur een actieve en bewuste kracht was, begiftigd met een eigen gevoel voor humor. Een Lusus Naturae was een blijk van deze humor. Niet te classificeren voorwerpen werden driftig verzameld en in musea en kabinetten tentoongesteld.

 

Tegen het einde van de 17e eeuw veranderde het beeld dat men van de natuur had en raakte de term Lusus Naturae in ongebruik. De term freak, voor alles dat afweek, bleef echter bestaan. Naarmate men steeds minder in een niet classificeerbare natuur geloofde, werd alles onderhavig aan regels en verloor de natuur haar humor. De curiositeiten werden samen met de freaks van de musea naar de circussen verbannen.

 

Toen het moment kwam dat men de benaming freaks niet meer politiek verantwoord vond, belegde men een vergadering in het Barnum en Bailey-circus. Op 6 januari 1898 ging men onder voorzitterschap van Sol Stone, de Menselijke Telmachine, op zoek naar een acceptabel eufemisme voor het woord freak. Voorstellen als rariteit en fenomeen werden afgewezen tot het uiteindelijk de bisschop van Winchester was die met het voorstel kwam om freaks voortaan maar gewoon prodigies (wonderkinderen) te noemen. Het woord is nooit aangeslagen.

lees verder...

Kleine mensen in de film

woensdag, 6 juni 2012

Vroeger noemde ze iemand met een groeistoornis een freak, later werden ze lilliputter, pygmee of dwerg genoemd, nu noemt men ze veelal "kleine mensen". Goede baankansen lagen voor deze kleine mensen niet voor het oprapen en veel van hen kwamen in de side-shows en circussen van deze wereld terecht. Hier kon het publiek zich voor een paar centen ongegeneerd aan hen vergapen. Toen een dergelijk vermaak als mensonterend werd bestempeld kwamen veel van hen in de filmbusiness terecht, hier werden ze van freak tot Umpa-lumpa gepromoveerd. Serieuze rollen bleven echter buiten hun bereik.

 

Freaks-Movie-PosterIn Tod Brownings film Freaks, uit 1932, was een belangrijke rol weggelegd voor Harry Earles, een circus dwerg die door een schone blonde in de luren wordt gelegd. Verblind als hij is door de ongewone aandacht ziet hij niet dat ze hem probeert op te lichten. Hij en zijn circusgenoten nemen op gepaste wijze wraak. Hoewel Harry Earles zijn rol erg belangrijke is, komt zijn naam niet op de posters voor, deze bleef gereserveerd voor “normale” acteurs.

 

tyrion_lannister_rolling_stoneDe bekendste kleine acteurs waren lange tijd diegene die een robot of sprookjesfiguur mochten speelden. Tot HBO Game of Thrones uitbracht. Hierin is een grote rol weggelegd voor Peter Dinklage. Deze kleine acteur is een grote hit als Tyrion Lannister. Hij speelt geen sprookjesfiguur maar een klein mens die door omstandigheden wordt gedwongen om boven zichzelf uit te stijgen. Game of Thrones is een enorm succes en heeft zowel een Emmy als Golden Globe gewonnen. Voor velen is Peter Dinklage het kloppend hart van de serie. Hij is in mei 2012 voor zijn acteerprestatie geëerd met een plaats op de omslag van Rolling Stone. Een eer die vergeten kleine acteurs als Harry Earles nooit hebben mogen proeven.

lees verder...

Het ondenkbare gebeurt

dinsdag, 5 juni 2012

Als mens beschermen we ons zelf vaak door ons voor te houden dat verschrikkelijke dingen alleen anderen overkomen. Maar uiteindelijk krijgt elke hypochonder en elke pessimist eens gelijk, niemand wordt gespaard.

 

Leed van anderen voel je het sterkst als ze je na staan of als hun situatie op die van jou lijkt. Dat is de reden dat men vaak meer meeleeft met de buurvrouw die haar kat kwijt is dan met dat volk dat aan de andere kant van de wereld wordt uitgemoord. Leed is als vuur, hoe dichter bij, hoe meer je de hitte voelt.

 

Men zegt wel eens dat iemand niet zo maar dood gaat, maar toch is een vriend van mij ooit zo overleden. Op vakantie ging hij, zonder aanwijsbare reden, dood. Hij was samen met zijn zwangere vriendin voor het laatst met zijn tweeën en voor het eerst een beetje met zijn drieën een weekje gaan kamperen. Het ondenkbare gebeurde.

 

Afgelopen week ging een collega van mij samen met zijn vrouw en achtjarige zoontje een weekje naar Turkije. Ze kwamen met zijn tweeën terug. Hun zoontje was van een balkon gevallen en kwam op zijn hoofd terecht, dood.

 

Binnenkort ga ik met mijn partner en mijn negenjarige zoontje op vakantie, en net als mijn collega en vriend vertel ik mezelf dat verschrikkelijke dingen alleen anderen overkomen.

lees verder...

Rietkruisspin (Larinioides cornutus)

maandag, 4 juni 2012

rietkruisspin (larinioides cornutus) 5-2012 8388rietkruisspin (larinioides cornutus) 5-20128396

 

 

 

 

 

 

 

De Rietkruisspin(larinioides cornutus) komt vooral in vochtige open terreinen voor. Je ziet ze het vaakst langs oevers van stil en stromend water. Ze maken een web met relatief weinig spaken tussen gras, hoge kruiden of riet. Overdag zit de spin in haar dicht geweven schuilhoek naast het web. Deze schuilplaats is ballonvormig en vaak bedekt met planten of prooiresten. Via een signaaldraad die vanaf het web naar de opening aan de onderkant van deze schuilplaats loopt houdt ze haar web in de gaten. Vroeger werden deze spinnen in het Araneus geslacht ondergebracht maar ze verschillen hiervan door de structuur van hun epigyne (vrouwelijke geslachtsopening) en de bulbus, het mannelijke geslachtsorgaan.

lees verder...

Goed Fout

zondag, 3 juni 2012

facebook-like-butonHet Nederlands kent woorden voor alle mogelijke gradaties van neerslag. Zo kan het miezeren, plenzen, gieten of hozen. Maar om aan te geven of iets goed of fout is hebben we maar twee woorden. We moeten uit de bijwoorden of de context bepalen in hoeverre een fout ook echt fout is en of iets goeds ook echt goed is. We kennen geen woorden voor iets dat fout is maar geen serieuze consequenties heeft of voor iets dat goed is maar slechts in geringe mate. Zo genuanceerd als onze taal kan zijn als het gaat om neerslag is ze zwart-wit als het gaat om goed of fout.

 

Met dank aan Nemo.

lees verder...

Zbigniew Preisner

vrijdag, 1 juni 2012

Als fervent tegenstander van specialisatie mag ik graag voorbeelden geven van kunstenaars en wetenschappers die zich aan de banden en beperkingen van hun studie of vakgebied wisten te ontwringen. Hun visie en prestaties groeiden met elke verbreding van hun werkveld. Naarmate zij breder keken werden ze een trechter waar de hele wereld in verdween en waarmee zij een unieke en eigen werkelijkheid wisten de distilleren.

 

requim for my friendEen mooi voorbeeld van iemand die zijn schreden van een pad afkeerde en er uiteindelijk beter door werd is Zbigniew Preisner. Preisner studeerde kunstgeschiedenis en filosofie aan de universiteit van Krakau. Tijdens zijn jeugd volgde hij gitaar- en pianolessen, maar zonder de bedoeling om ooit componist te worden. Op zijn 22ste begon hij echter toch muziek te componeren voor het bekende Krakow cabaret Piwnica Pod Baranami. Nog geen twee jaar later werkte hij voor de Poolse televisie- en filmindustrie. Preisner werd bekend als huiscomponist van de Poolse regisseur Krzysztof Kieslowski. Hun samenwerking heeft een aantal prachtige films voortgebracht welke zonder één van hen nooit zo sterk was geworden. In La double vie de Véronique en het fantastische Dekalog is Preisners score minstens zo belangrijk voor de impact van de film als Kieslowski’s regie. Enkele scores werden uitgebracht onder de naam Van den Budenmayer, een fictieve Nederlandse componist, maar ook deze muziek werd gecomponeerd door Preisner.

 

Klik hier voor een muziekfragment uit Requim for my Friend. Het is opgedragen aan zijn vriend, Krzysztof Kieslowski die tijdens de opnames ervan overleed.

lees verder...