Weblog

Nest bouwende houtduif (Columba palumbus)

dinsdag, 13 juni 2017

houtduif (Columba palumbus) 6-2017 1234In de wisteria van de buren heeft een paartje houtduiven hun nest gemaakt. Nesten van houtduiven zijn erg slordig en bestaan uit wat onhandig bij elkaar gestoken takjes, regelmatig valt er wat van op de grond. Af en toe vult het mannetje het materiaal van zijn gammele bouwsel aan en zit hij met een takje in zijn bek op mijn schutting te wachten tot de kust veilig is. Hij wurmt zich dan met wat gekoer tussen de bladeren door naar het nest, frommelt het takje ertussen en vliegt, terwijl hij voor zichzelf applaudisseert en met zijn vleugels klapt, weer weg.

houtduif (Columba palumbus) 6-2017 1339

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lees ook: Nieuwsgierige duif.

 

lees verder...

Doodenge Meerkoet (Fulica atra)

dinsdag, 6 juni 2017

Meerkoet (Fulica atra) 1-2017 4289Sommige mensen zijn panisch voor vogels. Die staan met het zweet in hun handen bij een kanariepietje of rennen schreeuwend naar binnen als ze een duif zien. Wat dat betreft is de wereld verdeeld, je hebt mensen die van vogels houden, ze met een lyrische adoratie overladen en er alles aan doen om ze uit de hand te laten eten, en je hebt mensen die er niets van moeten hebben, de ornithofoben, die achter die kille, starende priemoogjes het koude en berekenende intellect van een oeroud reptiel zien. Hoewel ik persoonlijk vogels overwegend interessant vind, kan ik me best wel iets bij die angst voor vogels voorstellen. Zeker in het geval van meerkoeten, met hun bloedrode oogjes en sluipende bewegingen. Hoe je het ook wend of keert, die vogels hebben iets geniepigs.

 

Lees ook: Meerkoeten op het ijs (Fulica atra), en Parende Meerkoeten.

lees verder...

De laatste konijnen van Schiermonnikoog (Oryctolagus cuniculus)

dinsdag, 30 mei 2017

konijn (Oryctolagus cuniculus) 4-2017 9107Normaal is het niet zo bijzonder als je een konijn ziet, op Schiermonnikoog is dat de laatste jaren echter wel anders, daar worden ze momenteel met uitsterven bedreigd.

 

Konijnen komen al vanaf 1300 in Nederland voor. Oorspronkelijk komen ze echter uit Spanje, waar de Feniciërs ze, in de 11e eeuw voor Christus, zo op klipdassen vonden lijken dat ze het land ‘i-saphan-im’ doopten, het land der klipdassen. Toen de Romeinen in de tweede eeuw voor Christus het Iberische schiereiland op Carthago veroverde, verbasterden ze deze Fenicische naam tot Hispania. Omdat konijnen lekker smaakten en goed bont leverden, introduceerden de Romeinen ze in vrijwel hun gehele rijk. Sindsdien zijn konijnen enkele van de meest alom vertegenwoordigde zoogdieren ter wereld.

 

konijn (Oryctolagus cuniculus) 4-2017 9583konijn (Oryctolagus cuniculus) 4-2017 9597Toen in 1859 de in Australië voor de jacht uitgezette konijnen zich zo exponentieel voortplantten dat ze een economische plaag werden, bestreed men ze met een pokkenvirusvariant (myxomatose) dat oorspronkelijk bij het Braziliaanse konijn voorkwam. In 1949 infecteerde men hiermee opzettelijk enkele konijnen waardoor binnen korte tijd vrijwel 90% van de Australische populatie overleed. Omdat echter steeds meer dieren resistent werden, herstelde deze populatie zich op termijn en momenteel leven er nog ca 200 miljoen konijnen in Australië.

 

Het myxomatose-virus werd in 1952 door de Franse arts Paul-Félix Armand-Delille in Europa geïntroduceerd. Zijn privé-landgoed had overlast veroorzaakt door  konijnen, en hij dacht dat hij dit virus hiertegen op beperkte schaal kon inzetten. Twee jaar later was er van de gehele Franse konijnenpopulatie minder dan 10% over en had de ziekte zich over heel Europa verspreid. In sommige landen, zoals Groot Brittannië, daalden de populaties zelfs tot onder de 1%.

 

Virussen zoals myxomatose en sinds 1983 ook VHS (viral haemorrhagic disease), dat binnen enkele dagen tot de dood kan leiden, zijn verreweg de belangrijkste oorzaken van sterfte onder konijnen. VHS ontstond in 1983 in China, bereikte in 1988 Europa en doodde op veel plekken meer dan 90% van alle konijnen, wild en gedomesticeerd.

 

konijn (Oryctolagus cuniculus) 4-2017 9727konijn (Oryctolagus cuniculus) 4-2017 9099Myxomatose en VHS zijn er ook verantwoordelijk voor dat de konijnenpopulatie op Schiermonnikoog in slechts een decennia van vele duizenden terugviel tot slechts een paar honderd. Dit had echter ook een verregaand effect op de flora en fauna van het eiland. Doordat konijnen wortels en zaailingen afgrazen houden ze de duinen en het stuifzand op peil. Toen de populatie terugviel konden bomen en struiken ongehinderd doorgroeien en vergroende het landschap. Deze verandering werd nog versterkt door de steeds grotere aanvoer van meststoffen via de lucht. Als deze verandering niet wordt aangepakt, zal Schiermonnikoog zijn unieke karakter verliezen en dicht groeien. Met het verdwijnen van het open duinlandschap, verliest het eiland ook veel dieren en planten, zoals de blauwe kiekendief, de tapuit en enkele orchideeën. In de hoop dat de konijnenpopulatie op Schiermonnikoog zich herstelt en steeds meer dieren resistent worden, verwijdert Natuurmonumenten in de tussentijd bomen en zet men grazers in om de begroeiing laag te houden.

 

konijn (Oryctolagus cuniculus) 4-2017 9770Konijnen hebben soms een afwijkende vachtkleur, zoals zwart of heel soms wit. Omdat exemplaren met een minder goede schutkleur in kwetsbare populaties sneller door roofdieren worden gedood, duidt dit meestal op gunstige leefomstandigheden met relatief weinig natuurlijke vijanden. Schiermonnikoog heeft geen vossen of bunzings en buiten virussen, zoals myxomatose en VHS, die niet discrimineren op vachtkleur, hebben de konijnen vrijwel geen vijanden. Om die redenen vind je op de Waddeneilanden relatief veel zwarte konijnen. 

 

Lees ook: Het Westerstrand van Schiermonnikoog.

 

lees verder...

Leikeven

donderdag, 25 mei 2017

Leikeven 4-2017 8264Bij landgoed Huis ter Heide ligt, tegenover afvalverwerking De Spinder, het Leikeven. Er zitten altijd meeuwen, al was het maar omdat ze graag op de stortplaats schooieren, maar ook zwanen, eenden, ganzen en reigers kom je er regelmatig tegen. Door deze grote plas loopt een houten vlonderpad van waaraf je een mooi uitzicht over het ven en de reflecties in het wateroppervlak hebt. De afwateringssloot die hier in 1200 oorspronkelijk was gegraven, noemde men in de volksmond laaij. Later is dat naar leike verbasterd en kwam het ven als Leikeven bekend te staan.

Leikeven 4-2017 8267Leikeven 4-2017 8397Leikeven 4-2017 8370Leikeven 4-2017 8270

lees verder...

Fazant (Phasianus colchicus)

dinsdag, 23 mei 2017

Fazant (Phasianus colchicus) 4-2017 8667Deze maanden kun je in de duinen van Schiermonnikoog de mannetjes fazanten uit volle borst horen schreeuwen, met een rauwe kreet laten ze weten dat ze er zijn. Als je zo’n mannetjes fazant in het volle licht ziet, is het net een discobal, het lijkt wel alsof hij door een vierjarige met alle stiften uit het doosje is ingekleurd. De wat fletsere vrouwtjes zijn eigenlijk ook heel mooi, maar steken tegenover de flamboyante mannetjes toch maar mager af.

Fazant (Phasianus colchicus) 4-2017 9751-Fazanten zijn eerst door de Grieken en later door de Romeinen uit Azië meegenomen maar zijn nu overal in Europa bekende standvogels. In de 18e en 19e eeuw werden er uit China extra soorten ingevoerd en deze hebben zich in de tussentijd in geheel Europa met de eerdere rassen vermengd. In Nederland werden ook overal fazanten gefokt en uitgezet voor de jacht, sinds 1993 mag dat echter niet meer, en lopen de meeste populaties terug. Behalve op Schiermonnikoog, in 1896 zijn ze daar voor het eerst uitgezet en sindsdien hebben ze zich over het hele eiland verspreid. In het begin werden ze zelfs nog door de jagers bijgevoerd. Omdat er op Schiermonnikoog geen vossen voorkomen en er amper auto’s rijden, hebben fazanten het daar redelijk makkelijk en kunnen ze zich onbekommerd voortplanten. De enige grotere roofdieren waar ze voor moeten oppassen, zijn verwilderde katten. Als je tijdens de schemering over de fietspaden van Schiermonnikoog rijdt, kom je in de bermen dan ook vaak fazanten tegen. En ze zijn totaal niet schuw, fazanten zijn van nature sowieso meer geneigd om te lopen dan te vliegen, dus als je iets te dichtbij komt, draaien ze zich op hun gemak om en stiefelen ze de begroeiing in. Elk mannetje bevrucht meerdere wijfjes, maar deze zie je heel wat minder vaak. Niet alleen hebben ze betere schutkleuren, ze zijn ook gewoon wat schuwer.

Fazant (Phasianus colchicus) 4-2017 8716Fazant (Phasianus colchicus) 4-2017 8711

 

lees verder...

Scholekster (Haematopus ostralegus)

vrijdag, 12 mei 2017

Scholekster (Haematopus ostralegus) 4-2017 0370Na de kievit misschien wel onze bekendste zwart-witte vogel. Hoewel ze nog steeds het meeste aan de kusten worden gezien, kom je ze steeds regelmatiger ook meer inlands tegen. Langs onze kust en die van Europa en Groot Brittannië verblijven veel scholeksters het gehele jaar, aan de kusten van Scandinavië, Azië en Afrika echter alleen tijdens de zomer of winter.

 

Scholekster (Haematopus ostralegus) 4-2017 0019Scholekster (Haematopus ostralegus) 4-2017 0409Scholeksters zijn territoriaal en vormen vaak grote leefgemeenschappen. Dat brengt echter een risico met zich mee, want net als alle andere vogels schijten ze vaak tijdens de vlucht. Je ziet dan ook regelmatig scholeksters met witte krijtstrepen over hun rug of vleugels omdat ze net even op het verkeerde moment op de verkeerde plaats waren.

 

Net als kieviten lokken ze belagers bij hun nesten vandaan. Door te doen alsof ze moeilijk lopen of vleugellam zijn, strompelen ze steeds verder van hun nest vandaan, waarbij ze goed opletten of ze worden gevolgd. Pas als ze hun belager ver genoeg van hun nest hebben gelokt, vliegen ze weg.

 

Lees ook: Kievitten op Schiermonnikoog (Vanellus vanellus).

lees verder...

Zilvermeeuw (Larus argentus)

donderdag, 11 mei 2017

Zilvermeeuw (Larus argentus) 4-2017 8585Als je met het veer van Lauwersoog naar Schiermonnikoog overvaart, zijn er altijd wel een paar zilvermeeuwen die meeliften. Boven de Waddenzee kan het flink waaien en die meeuwen hangen dan als een vlieger aan een onzichtbare draad vlak boven het dek, wachtend op een passagier die ze wat lekkers toewerpt. Al die tijd slaan ze amper met hun vleugels, met minimale bewegingen houden ze koers. Zodra er echter iets omhoog wordt gegooid zwenken ze fel weg om het op te vangen, waarna ze direct weer naar hun positie boven het dek terugkeren.

Zilvermeeuw (Larus argentus) 4-2017 8468Zilvermeeuw (Larus argentus) 4-2017 8539

lees verder...

Kieviten op Schiermonnikoog (Vanellus vanellus)

maandag, 8 mei 2017

Kievit (Vanellus vanellus) 4-2017 8863Afgelopen week ben ik aangevallen door Nederlands bekendste weidevogel. We waren een weekje naar Schiermonnikoog om uit te waaien en ik heb er flink gefotografeerd. Toen ik een weiland overstak werd ik door een paartje kieviten  belaagd. Ondanks dat deze vogeltjes amper 3 ons wegen, waren ze behoorlijk intimiderend. Luid roepend vlogen ze om beurten op me af, om pas vlak voor mijn hoofd weg te zwenken. Hun vierkante vleugels klapperden me hierbij om de oren.

 

Kievit (Vanellus vanellus) 4-2017 9302Kievit (Vanellus vanellus) 4-2017 9352Omdat ze alleen aanvallen als je te dicht in de buurt van hun nest of jongen komt, ben ik plat op mijn buik gaan liggen. Na een minuut of tien, waarin ik onbeweeglijk met mijn camera voor me had gelegen, hield het waarschuwend roepen op en bewoog er op een paar meter afstand een verdroogd graspolletje. Toen dat zich voorzichtig op twee lange roze poten oprichtte, zag ik dat dit het jong was dat ze beschermden. Dit kuiken keek even wat beduusd om zich heen, liep een stukje recht op mijn camera af en schoot daarna in een smalle greppel weg, waarna ik hem uit het oog verloor.

 

Kievit (Vanellus vanellus) 4-2017 9214Kievit (Vanellus vanellus) 4-2017 0068Kievit kuikens hebben een zachte, lichtbruin met zwart gestreepte pyjama aan en twee bovenmatig grote poten. Ze lijken nog het meest op een pluche AT-AT walker. De ouders zijn heel fel in het beschermen van deze kuikens en ze jagen alles en iedereen die ze als potentiele bedreiging zien, weg. Om die reden zijn er veel andere weidevogels die graag in de buurt van kieviten broeden.

 

Kievit (Vanellus vanellus) 4-2017 0108Kievit (Vanellus vanellus) 4-2017 0103Hoewel een kievit van afstand saai zwart-wit lijkt, iriseren  de veren van zijn rug en de bovenkant van zijn vleugels  ’s zomers met een mooie donkergroene en paarse gloed. Helaas neemt het aantal kieviten in ons land gestaag af en dreigt deze bekende vogel langzaam uit ons landschap te verdwijnen.

lees verder...

Het Westerstrand van Schiermonnikoog

zaterdag, 6 mei 2017

westerstrand 4-2017 9390Onze eilanden wandelen, door weer en wind worden ze langzaam naar het oosten gedreven. De dorpjes die oorspronkelijk op het midden van een eiland werden gebouwd, bevinden zich nu in het westen, terwijl de bebouwingen die oorspronkelijk op de westelijke delen van de eilanden stonden, allang in zee zijn verdwenen. Zoals het dorpje Westerburen op Schiermonnikoog, dat vanaf 1650 onherroepelijk door de zee werd verzwolgen en zich nu ver onder het zand van het grote Westerstrand bevindt. Deze grote zandplaat bestrijkt het westelijke deel van het eiland en strekt zich naar beneden uit in het Rif. De grootte van dit strand is afhankelijk van het getij, maar bij eb is het één onafzienbare platte zandvlakte waar de wind vrij spel heeft.

westerstrand 4-2017 9968westerstrand 4-2017 8743westerstrand 4-2017 8771westerstrand 4-2017 8754

lees verder...

Dood kuikentje

zaterdag, 6 mei 2017

dood kuiken 5-2017 0572Ineens lag dit dode kuikentje midden in de tuin op het pad, nergens in de buurt een boom of dakgoot waar hij uitgevallen kan zijn, alsof hij letterlijk uit de lucht is komen vallen. Hij lag er precies zo bij als de hond van mijn oude buren, met zijn bek plat op de warme stenen en zijn ogen gesloten. Alleen zijn de oogjes van dit kuikentje nog nooit open geweest.

lees verder...