Weblog

Guildfordia triumphans

maandag, 18 februari 2013

guildfordia triumphans 2-2013Deze Sterschelp is ongeveer 5cm groot en komt voor in het Indo-Pacifische gebied zoals bij Japan. Je vindt ze in tamelijk diep water en ze hebben een klein wit operculum. De meeste exemplaren hebben 8 tot 9 spitse punten maar er zijn er ook bekend met 10. Naarmate de schelp groeit, lossen deze holle stekels op en worden ze weer onderdeel van de schelp, er blijft dan slechts een klein bobbeltje op de sutuurlijn van over. Ik heb deze schelp al heel lang en kan me zelfs niet meer herinneren van wie ik hem ooit heb gekregen. De vlezige onderkant van deze schelp doet mij altijd sterk aan een gefileerde vis denken.

lees verder...

De vrouw of de vagina

zondag, 17 februari 2013

joanna hiffernanCourbets beroemde schilderij L’Origine du monde uit 1866 toont de geopende blote dijen van een vrouw met een goed zicht op haar vagina. Het is een klein intiem schilderij dat sinds het is gemaakt voor veel ophef heeft gezorgd. Het is echter ontegenzeggelijk een realistisch meesterwerk, erotisch, provocerend en uitnodigend. Al lang wordt vermoed dat Joanna Hiffernan voor het schilderij heeft geposeerd. Zij was destijds de muze en partner van Whistler. Het feit dat zij zo ontwapenend voor Courbet poseerde zou dan ook goed de reden van de ruzie tussen beide schilders kunnen zijn. Eeuwenlang is deze vagina als een kleine wereld op zich binnen de randen van de kleine lijst getoond. Tot een verzamelaar in Parijs een schilderij van het gezicht en schouders van een jonge vrouw vond. Dit schilderij bleek volgens Courbet-kenner Jean-Jacques Fernier, een onderdeel van het oorspronkelijke schilderij van Courbet te zijn. Zowel de penseelstreken als de lijnen in het canvas zouden overeenkomen met dat van het beroemde schilderij uit Musée d’Orsay. Hoewel lang niet elke expert het met deze bevindingen eens is, zou dit portret dus heel goed onderdeel geweest kunnen zijn van één groter schilderij waarvoor Joanna in haar geheel heeft geposeerd. Vermoedelijk heeft Courbet het schilderij daarna in stukken gesneden om de identiteit van de jonge Joanna te beschermen.

 

Hoewel deze vondst de vagina aan de vrouw verbindt kun je jezelf afvragen of deze kennis de kwaliteit van het schilderij vergroot. Hoe mooi Joanna en het oorspronkelijke schilderij van Courbet ook geweest mogen zijn, de aangesneden versie liet meer ruimte voor speculatie en fantasie. Salvador Dali vond een gezicht je reinste pornografie, erotischer en schunniger dan welk lichaamsdeel dan ook. Op die manier bezien is de afbeelding van de losse vagina wellicht zelfs minder aanstootgevend dan die van het gehele portret. Juist door het lichaam los te koppelen van de persoon verkreeg de afbeelding iets mystieks. Een opvatting waar Courbet het, gezien de titel van dit schilderij, waarschijnlijk mee eens was. Toch zullen veel mensen zich afgevraagd hebben welk gezicht en welke uitdrukking er bij werelds beroemdste vagina hoorde. Nu deze vraag is beantwoord is het bijna alsof de fantasie iets van haar glans verliest.

lees verder...

Meeldraad

zaterdag, 16 februari 2013

tulp 2-2013 2843Het enige doel van plantjes is meer plantjes maken. Bij al het leven is voortplanting de norm. Sinds Linnaeus voor het eerst de planten in klassen en ordes indeelde, hanteren we zijn classificatiesysteem op basis van voortplantingsorganen. Het mannelijke voortplantingsorgaan van de plant, de meeldraad, werd door hem als eerste zeef gebruikt, het aantal meeldraden bepaalde de klasse. Het vrouwelijke geslachtsorgaan, de stamper, definieerde daarna de orde waarbinnen de plant werd geplaatst.

 

Een meeldraad bestaat uit een helmdraad (het filament) en een helmknop (de anthere) met elk twee helmhokjes (theca) waarin het stuifmeel rijpt. Bij een tulp is dit filament dik en zitten de theca als een lange poederkwast vast aan de rugzijde van de helmdraad. Hun meeldraden staan in één krans (haplostemoon) rond de stamper op de bloemboden (receptaculum) ingeplant.

 

tulp 2-2013 2812Als de helmhokjes van de meeldraad rijpen, scheurt de tussenwand tussen beiden stuifmeelzakjes en vouwen ze zich open, waarbij ze elkaar via de rugzijde verenigen. Het lijkt een beetje op het binnenstebuiten keren van een washandje. De binnenkant van deze stuifmeelzakjes zijn bedekt met een dikke laag rijpe stuifmeelkorrels. Als dit stuifmeel op de gelobde en behaarde stempel (het bovenste deel van de stamper) komt, kan het stuifmeel kiemen en is de bloem bestoven.

lees verder...

Polonaise

vrijdag, 15 februari 2013

Sommige mensen noemen de polonaise een dans, anderen een fysieke manifestatie van plaatsvervangende schaamte. Bij een polonaise pakt men iemand van achter bij de schouders en duwt deze schuifelend naar voren. Het enige doel van een polonaise is om te groeien, individu na individu wordt opgeslokt en ze is pas voldaan als iedereen meedoet. De groepsdruk die van een polonaise uit gaat is vaak zo groot dat men liever mee doet dan met plaatsvervangende schaamte blijft kijken. Dit resulteert in een steeds grotere sliert van deelnemers, waar bij het onduidelijk is of deze worden voortgeduwd of getrokken. Af en toe keert de hele stoet zich in één beweging om en de opwinding van zo’n geslaagde manoeuvre overstemd dan heel even de hopeloosheid die van het hele gebeuren uitgaat. Deze uiting van groepsverdwazing blijft groeien en keren en gaan tot een kritiek punt wordt bereikt. Plots, en vaak zonder enige indicatie, laten meerdere mensen elkaar tegelijkertijd los. Op dat moment probeert een ieder zich zo snel mogelijk van het hele gebeuren te distantiëren en verspreidt men zich met een snelheid die je normaal alleen bij een stoelendans ziet. Even plots als zij is gekomen is de polonaise weer gegaan. Op wat ongemakkelijk gegiechel na zou je denken dat er niets was gebeurt.

lees verder...

Gerimpelde vingers

woensdag, 13 februari 2013

big pink raisin discovered in tubIedereen kent het wel, is het niet van het (met de hand) afwassen dan is het wel van het zwemmen of badderen. Als je lang met je handen in het water zit, rimpelen je vingers. Ze gaan van druif naar rozijn en krijgen een verschrompeld uiterlijk. Vroeger dacht men dat dit kwam omdat de opperhuid vocht opnam en daardoor uitzette. Maar omdat deze rimpeling niet bij dode mensen voortkomt, klopt die verklaring niet. Het blijkt dat ons lichaam zelf onze vingertoppen en tenen laat rimpelen. Door de bloedvaten te vernauwen komt er juist minder vocht in onze vingertoppen, waardoor ze net als een rozijn een beetje verschrompelen. Dit proces wordt door ons centrale zenuwstelsel aangestuurd, vandaar dat dode mensen, waar bij dit zenuwstelsel niet meer werkt geen gerimpelde vingertoppen meer krijgen. Deze lichaamsreactie heeft nut. Uit verschillend testjes blijkt dat je met gerimpelde vingertoppen veel beter natte voorwerpen kunt oppakken.

lees verder...

De bronsttijd bij mensen

zondag, 10 februari 2013

Mensen kennen officieel geen brontstijd, de periode waarbinnen een diersoort bijna exclusief en massaal paart. Toch kent vrijwel elk dier zo’n periode. Het kost veel energie om te paren en de meeste diersoorten zijn ook nog eens extra kwetsbaar tijdens hun bronsttijd. Vandaar dat ze deze activiteiten beperken tot een paar weken per jaar. Mannetjes die er normaal bijna hetzelfde uitzien als de vrouwtjes tuigen zichzelf op met geweien of veren en pronken tot ze een ons wegen, het is hard werken om een wijfje tot een paring te verleiden. Door binnen een afgebakende tijd met elkaar te paren zorgen ze er tevens voor dat hun nageslacht tijdens de gunstigste tijd van het jaar wordt geboren en er voldoende voedsel beschikbaar is om ze op te laten groeien. Mensen worden niet loops, tochtig of krols. Wij beperken ons met seks niet tot een paar weken per jaar, wij zijn altijd in de bronst.

 

Toch is er ook een periode per jaar waarin mensen zichzelf optuigen. Waarin ze uitzinnig gekleed bronstige uitroepen doen, massaal de teugels laten vieren en nieuwe relaties aangaan. Tijdens die periode wordt er ook door mensen gepocht en geburld. De mannetjes zijn net wat gewilliger de vrouwtjes net wat ontvankelijker en er wordt massaal gepaard. Het heet dat de mens geen bronsttijd kent, maar het lijkt er toch verdacht veel op.

 

Alaaf!

lees verder...

Harpa major

woensdag, 6 februari 2013

harpa major 1-2012De meeste schelpen van dit geslacht hebben een dunne maar stevige wand met een grote mondopening. Tussen een twaalftal verticale ribbels die over de lichaamswindingen lopen, liggen gemarmerde zigzagbanden. De ribbels eindigen elk in een punt op de schouder en de tekening schemert door de binnenkant van de mondopening heen. Het zijn carnivoren die actief op kleine kreeftachtigen jagen die ze met kleverig speeksel en zand omgeven. Hierdoor wordt hun prooi onbewegelijk en verdoofd. Harpslakken scheiden ook bij opwinding veel speeksel uit en er is een mogelijkheid dat hierin, net als bij sommige andere geslachten, een neurotoxine met verlammende eigenschappen zit. De Grote Harpslak (Harpa major) heeft geen opperculum (verhoornd afsluitdekseltje) en leeft in ondiep water op zandbodems van de tropische gedeelten van het Indo-Pacifisch gebied. Ze worden meestal tussen de 5 en 9 cm groot, behalve bij Hawaï waar exemplaren tot 10 cm voor komen. De slakken graven zich in de zandbodems in en kunnen indien nodig zelf het achterste gedeelte van hun voet afstoten om aan een vijand te ontkomen. Het is een algemene schelp die ook vaak in de toeristenhandel wordt gebruikt.

lees verder...

Moonrise Kingdom (2012)

maandag, 4 februari 2013

Moonrise KingdomWes Anderson zijn films worden allemaal door hun ingetogen humor en afstandelijke manier van vertellen gekenmerkt. Ook met Moonrise Kingdom maakt hij het de kijker weer lastig om zich in het verhaal in te leven. Daar staat tegenover dat de film een mooie nostalgische sfeer heeft en enkele prachtige personages kent. Het gaat over twee kinderen die heimelijk verliefd zijn en samen weglopen. Het hele eiland waar zij op wonen loopt daarna uit om hen te vinden.

 

De film begint met een exemplarische scene, in een huis draait de camera van kamer naar kamer en kadert alles symmetrisch uit. Je krijgt sterk het gevoel dat je niet in een echt huis maar in een poppenhuis kijkt. Alsof je niet naar een gebeurtenis maar naar de herinnering van een gebeurtenis kijkt. Dit gevoel van herinnering en spel wordt nog versterkt door de warme gloed die over alle beelden heen ligt. De film speelt zich af in 1965 en hij ziet er uit alsof hij toen ook is opgenomen.

 

Sommige scènes zijn hilarisch, toch staat Anderson je nooit meer dan een glimlach toe. Alles wordt op een ingetogen manier gebracht. Zelfs de liefdesscènes tussen de twee hoofdpersonen zijn gekleurd, alsof je er na een lang leven op terug kijkt. De film loopt over van de bekende acteurs, natuurlijk doet Bill Murray weer mee, maar ook Bruce Willis, Harvey Keitel en Francis McDormand komen goed uit de verf. Vooral Edward Norton, als hopman past naadloos in dit mythische universum van nostalgie. Nadat je deze film gezien hebt wordt hij in je herinnering alleen maar beter en mede daardoor is deze film zo’n mooie ode aan jeugdherinneringen.

lees verder...

Ganzen boven het IJsselmeer

zondag, 3 februari 2013

ganzen boven het ijsselmeer 1-2013 2756gans 1-2013 2692

 

 

 

 

 

 

 

Toen we laatst naar het IJsselmeer reden hebben we geen opkruiend ijs, maar wel veel vogels gezien. In grote groepen vlogen ze boven het half bevroren water. Hoewel de dooi was ingetreden en er al bijna geen ijs meer lag, voelde het door de harde wind kouder dan de vele vorstdagen ervoor. Ook de ganzen haden last van de wind. Ze zwabberden als speelgoedbeesten over het natte ijs en gingen regelmatig onder uit.

 

lees verder...

De mens wordt steeds dommer

vrijdag, 1 februari 2013

Het menselijke ras wordt steeds dommer. Wetenschappers menen een meetbare daling in ons IQ waar te nemen. Intelligentie is al lang niet meer wat het was en er kan zelfs gezegd worden dat een bovenmatige intelligentie maatschappelijk minder wenselijk is.

 

Sinds de cro-magnonmens, de eerste mensachtige in Europa, is onze herseninhoud met gemiddeld 250 cm3 afgenomen. Deze cro-magnon wordt gezien als de eerste moderne mens en behoort tot de Homo sapiens. Hij had gemiddeld zo’n 1600 cm3 herseninhoud, terwijl dat nu nog maar 1350 cm3 is. De cro-magnonmens beschikte dus over eenzelfde of zelfs groter intelligentiepotentieel als de hedendaagse mens. Gelukkig kun je intelligentie niet alleen aflezen aan de schedelgrootte en navenante herseninhoud, anders zou Ron Brandsteder de Nobelprijs krijgen en Stephen Hawkins geen rolstoel mogen besturen. Toch is het een feit dat intelligentie in onze moderne verzorgingsstaat minder een rol speelt dan in de wellicht uitdagender begintijd van ons ras. Deze afnemende intelligentie heeft een genetische oorzaak, want intelligentie is bovenal een overerfelijke eigenschap.

 

Sinds de mens de dominante soort op Aarde is geworden en onderwijs voor steeds meer mensen bereikbaar wordt, blijkt dat lager opgeleiden zich in verhouding beter voortplanten. Het is niet alleen zo dat hoger opgeleiden op een latere leeftijd kinderen krijgen, ze krijgen ook minder kinderen. Het navenante verschil in nageslacht is aanzienlijk. Tegenover twee generaties hoogopgeleiden staan drie generaties lager opgeleiden. Tel daarbij op dat die drie generaties ook nog eens groter zijn en je snapt dat wij als soort bezig zijn met het uittelen van onze intelligentie.

 

Een biologische tendens die volledig in de pas loopt met onze maatschappelijke ontwikkeling. Want ook daar is het de massa die de grootste stem heeft, het meerderheidsprincipe waarop onze democratie al eeuwen lang drijft. Ook binnen de natuur regeert dit meerderheidsprincipe. “There is safety in numbers”, te midden van veel gelijken ben je veilig, al was het alleen al omdat je er niet bovenuit steekt en dus niet opvalt. Opvallen staat, buiten de paringstijd, voor veel soorten gelijk aan zelfmoord. Word je er niet door de kudde uitgewerkt dan plukt een roofdier je er wel uit. Ook onze menselijke geschiedenis leert ons dat veel geniën geen lang leven waren beschoren. Des te groter hun ontdekking, des te groter het gevaar dat ze over zich afriepen. Menig genie is als ketter verbrand. Om vervolgens jaren later, door het talrijke nageslacht van degenen die hem hadden aangestoken, toch nog in eer te worden hersteld. Een schrale troost.

 

Lees ook: Homo Communicans en Lichaam en taal.

lees verder...