Weblog

Fort de la Chartreuse

maandag, 12 augustus 2013

Dit oude fort bij Luik staat al lang leeg en is zo bekend, dat vrijwel elke fotograaf er al eens is geweest. Er is weinig over van de sfeer en identiteit van de originele gebouwen. Het fort is kaal en leeg, een betonnen skelet dat zich hardnekkig tussen de struiken staande houdt.

 

fort de la chartreuse 7-2013 1458Toen wij er waren, stond het gras er tot de knieën. Je hoorde vogels fluiten en er vlogen vlinders en libellen over de binnenplaats. Het geheel had meer de sfeer van een stadspark dan van een voor het publiek gesloten fort, een gevoel dat nog werd versterkt door de vele buurtbewoners die er een ommetje maakten of er hun hondjes uitlieten. Het hele terrein wordt langzaam door de natuur terugveroverd. Bomen groeien in de raamkozijnen en door de daken, wortels werken zich door het afbrokkelende beton en de mortel en verpulveren beetje voor beetje dit kolossale gebouw. Het licht dat binnenvalt kleurt groen door de struiken en bomen die voor de ramen groeien. Samen met de kleuren en texturen die het gebouw door jaren van verval heeft opgedaan zorgt dat voor enkele interessant belichte ruimtes. De leegte en kaalheid van de gebouwen stimuleert tot het maken van symmetrische en frontale foto’s, het is dan ook niet gek dat veel foto’s die van Fort de la Chartreuse zijn gemaakt sterk op elkaar lijken. Toch is het nog steeds een mooie locatie, je loopt er ontspannen rond en de oprukkende begroeiing geeft aan de gebouwen een mooie melancholieke sfeer.

 

fort de la chartreuse 7-2013 1527Het fort werd in 1817 gebouwd, de Belgische staat was nog niet gevormd en Luik behoorde tot de Nederlanden. Het terrein beslaat 30 hectaren en zou onderdak moeten gaan bieden aan 3000 soldaten. In 1830, na de Belgische revolutie, kwam het fort in handen van de Belgen. Tijdens de eerste wereldoorlog heeft het een belangrijke rol gespeeld bij de verdediging van Luik en tijdens de tweede wereldoorlog werd het door de Duitse bezetters als gevangenis gebruikt. Sinds 1980 staan de gebouwen leeg. Het terrein wordt door niemand beheerd en de natuur heeft vrij spel. Niemand maait het gras en het onkruid wordt niet gewied. Het resultaat is een kleine vesting van ongerepte natuur.

 

Klik hier voor meer foto's van: Fort de la Chartreuse.

lees verder...

De vervrouwelijking van de maatschappij

maandag, 12 augustus 2013

Mijn zoontje krijgt dit schooljaar op zijn basisschool voor het eerst een mannelijke docent, een unicum. Basisscholen worden volledig door vrouwen gedomineerd. Door alle kinderen van deze scholen vrijwel exclusief door vrouwen te laten opvoeden, ontnemen we ze iets wezenlijks. Jonge kinderen hebben rolmodellen nodig en alleen daarom al zou een evenredigere verdeling van mannelijke en vrouwelijke docenten wenselijk zijn.

 

Vrouwelijke docenten stimuleren kinderen minder om risico’s te nemen. Ze worden net iets sneller teruggefloten als ze te hard tegen een bal trappen, te hoog in een boom klimmen of te hard terugduwen. Jonge kinderen wordt zo geleerd om conflictsituaties uit de weg te gaan, voorzichtig te handelen en vooral altijd lief te zijn. En dat is jammer, want juist het durven nemen van risico’s en het durven maken van fouten zijn uiterst belangrijke stappen in het ontwikkelen van een volledige en zelfstandige persoonlijkheid.

 

Het is al generaties zo dat wij onze kinderen tijdens hun meest beïnvloedbare jaren laten opvoeden door de daarvoor kortst opgeleide docenten. Iets dat mij tijdens mijn eigen docentenopleiding al bevreemde. Een docent die les geeft aan de universiteit of op het HBO heeft meer pedagogiek en psychologie achter zijn kiezen dan een kleuterleidster of iemand op de basisschool. En dat terwijl daar juist de meeste winst valt te behalen. Je zou verwachten dat het omgekeerd was. De hoogstopgeleide docenten zouden eigenlijk les moeten geven tijdens de meest beïnvloedbare en bepalende jaren van een kind. Maar veel kwalijker dan deze vreemde omkering van opleidingsniveau en doelgroep is het feit dat basisscholen steeds vaker gebruik maken van onopgeleid personeel.

 

Momenteel is het vaak zo dat veel hulpmoeders, zonder enige kennis van ontwikkelingspsychologie en vaak belemmerd door een overmaat van goede wil en eigen meningen, meer kwaad dan goed doen. Veel ouders hebben geen flauw idee wie er hun kinderen opvoeden. Is dat iemand die daar jarenlang voor is opgeleid, iemand met een goed inzicht in ontwikkelingspsychologie en vakdidactiek en de vaardigheden om deze kennis toe te passen of iemand die uit verveling of goede wil een paar uurtjes deze belangrijke taak van een docent overneemt.

 

Het feit dat relatief kortopgeleide vrouwelijke docenten vrijwel exclusief onze jonge jeugd opvoeden, is het resultaat van een jarenlange maatschappelijke en sociale erosie van de docentenvakken. Docenten leveren de bouwstenen waarmee onze kinderen hun toekomst bouwen, we kunnen daar niet genoeg waarde aan hechten. Laten we hopen dat er snel een her evaluatie van deze beroepen komt en we onze jonge kinderen bij goedopgeleide vrouwelijke én mannelijke docenten kunnen achterlaten.

 

Kinderen moeten weer leren om risico’s te mogen nemen, ze moeten mogen vallen om te kunnen leren weer op te staan. Voor veel jonge kinderen is het tevens belangrijk om een goed rolmodel te hebben. Meisjes hoeven echt niet alleen met poppen te spelen en jongens hoeven echt niet alleen te vechten, maar de verschillen tussen beiden zouden we moeten koesteren en accepteren, niet gladstrijken. 

 

Lees ook: Penisnijd.

lees verder...

Bacteriën spelen een belangrijke rol bij de voortplanting van soorten

zondag, 21 juli 2013

darmfloraH. G. Wells beschreef in zijn beroemde roman War of the Worlds (1898) dat de bacteriën een onzichtbaar maar cruciale rol spelen in al het leven op aarde. Hoewel hij ze vooral als een laatste verdedigingslinie tegenover een buitenaardse invasie zag, blijken darmbacteriën ook heel belangrijk bij het ontstaan van kruisingen tussen verschillende soorten. Als de darmflora van twee soorten niet compatible is neemt de kans op leven vattend nageslacht enorm af. Hiermee zorgt de darmflora voor een extra drempel en verkleint ze de kans op hybridisatie en kruisingen.

 

Nagenoeg 90 procent van de nakomelingen van een kruising tussen de verwante wespensoorten Nasonia giraulti en Nasonia vitripennis stierven kort na de geboorte. Als men deze wespen echter op een steriel dieet zette en daarmee de darmflora uitschakelde, bleef het nageslacht wel leven. Kregen de wespen daarna weer voedsel met bacteriën toegediend bleek het weer even moeilijk om gezonde kruisingen te produceren. Een overtuigend bewijs dat veel bacteriën en een gastheer gezamenlijk zijn ontstaan en de evolutie van beide sterk hebben beïnvloed.

 

Lees ook: Eeuwig jong en Poep is bruin.

lees verder...

Tyrannosaurus rex: gevaarlijke jager of slome aaseter

zondag, 21 juli 2013

tyrannosaurs-in-f-14sNa jarenlange discussie lijkt het erop dat de vraag of Tyrannosaurus rex nu wel of niet een actief jagende roofdier was, eindelijk is beslecht. De paleontologische wereld werd hierdoor in tweeën gesplitst. Het ene kamp vond dat de bouw van deze super dino het niet toestond om snel te lopen en zag hem met zijn vlijmscherpe grijns en gedegenereerde armpjes boven een stukje aas kwijlen. Het andere kamp, gedeeld door alle tienjarige jongens en Hollywood, was er echter van overtuigd dat deze koning der dinosaurussen een hardlopend en levensgevaarlijk über-roofdier was. Onderzoekers hadden al ontdekt dat de bijtkracht van een tyrannosaurus groter was dan die van enig ander landdier ooit. Met een bijtkracht die vijftig keer krachtiger is dan die van een moderne leeuw valt zelfs die van een alligator er bij in het niet. Een volwassen tyrannosaurus beet met een onvoorstelbare kracht van 60.000 newton. Nu weet men eindelijk dat hij deze bijtkracht gelukkig niet alleen gebruikte om aas langs de kant van de weg in hapklare brokjes te trekken. Er is een tand van een tyrannosaurus gevonden in de staartwervels van een hadrosaurus. Het feit dat deze wervels aan elkaar zijn gegroeid met de tand ertussen, bewijst dat deze hadrosaurus nog leefde toen hij werd gebeten. Er van uit gaande dat deze hadrosaurus natuurlijk niet net een dutje deed toen er een tyrannosaurus langs liep, bewijst dit voor velen wat mijn zoontje al lang wist: een tyrannosaurus was een gevaarlijke jager, want dat is veel cooler.

lees verder...

Luchtzuiverende stenen

zondag, 21 juli 2013

clairplus mbiBlijkbaar is een laagje titaandioxide en wat Uv-licht van de zon voldoende om stikstofdioxide af te breken en de luchtvervuiling terug te dringen. De innovatieve gevelsteen Clairplus MBI heeft een speciale coating waardoor één vierkante meter baksteen evenveel lucht kan zuiveren als een grote boom. Deze uitvinding is onlangs door de Technische Universiteit Eindhoven getest en de resultaten zijn buitengewoon veelbelovend. Een straat van deze stenen kan de hoeveelheid stikstofoxiden met 45% verlagen. De coating laag werkt als een katalysator die de schadelijke oxiden omzet in onschadelijk nitraat dat met regenwater wordt weggespoeld. Een bijkomend voordeel van deze coating is dat vuil en alg zich er moeilijker aan kunnen hechten en de stenen dus ook langer schoon blijven.

lees verder...

Blauwe Phalaenopsis

maandag, 15 juli 2013

blue phalaenopsis 7-2013 1160Deze prachtige blauwe orchidee kom je tegenwoordig overal tegen, op markten, in tuincentra en op vensterbanken. De Phalaenopsis orchidee is een makkelijk te kweken plant, met bloemen die binnenshuis maandenlang bloeien. Het is dus niet gek dat het een gewilde kamerplant is geworden. De naam komt van “phalaina” wat “mot” betekent en “opsis” wat “gelijkend” betekent. Ze komen in de meest uiteenlopende kleuren voor, maar echte blauwe bestaan (nog) niet. Mensen die zo’n blauwe “Blue Mystic” hebben, zullen dan ook al snel merken dat de bloemen aan het einde van de bloeistengel aanzienlijk lichter zijn. Als deze huidige bloeistengel is uitgebloeid zullen de bloemen van een nieuwe bloeistengel weer gewoon wit worden. Deze blauwe orchidee is door het toevoegen van een kleurstof in de bloeistengel  bijgekleurd. Hoewel de kwekers liever niet spreken van een kleurstof maar van een gepatenteerd infusieproces. Maar gekleurd of niet, het resultaat blijft opvallend en zelfs als de “Mystic Blue” in het volgende seizoen toch een “Common White” blijkt, blijft er genoeg over om van te genieten.

 

Klik hier voor meer foto's van een Blauwe Phalaenopsis.

lees verder...

Atmosferisch duikpak of robot

vrijdag, 12 juli 2013

Omdat binnen een atmosferisch duikpak (ADS) de druk op één atmosfeer blijft, heeft een duiker op grote diepte geen last van de extreem hoge waterdruk. Hij kan dus niet alleen veel dieper duiken maar ook gewone zuurstof blijven ademen. Dit pak moet de duiker niet alleen tegen de extreme druk beschermen maar hem ook in staat stellen om te bewegen. Hierdoor lijkt het al snel op een vuilnisbak met ledematen. Het verschilt daarin niet zoveel van de eerste robots uit oude science fiction films. In deze films ontwierp men een pak waar een mens in zat maar dat er uit moest zien alsof er geen mens in zat maar een machine. Deze robot kreeg dus een mechanische manier van bewegen die juist zijn niet-mens-zijn moest benadrukken. Bij een atmosferisch duikpak echter ontwierp men een pak waar een mens in zat én dat als een mens moest kunnen bewegen. Hoewel deze uitgangspunten verschilden, leverden ze vergelijkbare ontwerpen op. Zo lijken veel van de duikpakken op robots en vise versa. In de lange geschiedenis van de atmosferische duikpakken zijn er echter een paar geweest waar deze dunne scheidslijn vervaagde. Dit zijn de drie duikpakken die de mooiste robots hadden kunnen zijn:

 

Scaphandre de grande profondeur, par Alphonse et Théodore Carmagnolle, vers 1882 - Musée national de la Marine, Paris, FranceHet eerste echte antropomorfische ontwerp van een atmosferisch duikpak stamt uit 1882. Het werd gepatenteerd door de Carmagnolle broers uit Marseille en had speciale draaibare gewrichten uit concentrische bollen. De helm bestond uit een grote bol met daarin 25 kleine ronde glazen raampjes. Het geheel woog 380 kg, had 22 verschillende gewrichten en was zijn tijd ver voor uit. Helaas heeft dit Scaphandre Carmagnolle nooit helemaal goed gewerkt en bleven  de gewrichten lekken. Het is echter wel het allermooiste duikerspak dat ooit is ontworpen.

 

Chester E McDuffee 1911Chester E. McDuffee patenteerde dit futuristische pak in 1911. Het had cilindrische gewrichten die slechts in één richting konden bewegen. Het pak woog 250 kg en was ook niet helemaal waterdicht. Om die reden had McDuffee er een waterpomp in gemonteerd. Deze pompte water vanuit de been compartimenten weer terug in zee. Via een slang naar een luchtpomp aan de oppervlakte werd er lucht in het pak gepompt, die daar door de duiker werd ingeademd. Tijdens een test in 1915 bij Long Island bereikten ze met dit pak een diepte van 65 meter. Hoewel dit pak meer op een tot leven gekomen verbrandingsoven dan op een duikpak lijkt, was het wel het eerste pak waarin kogellagers voor de gewrichten werden gebruikt.

 

Pop Peress in 1924Eén van de eerste moderne atmosferische duikpakken werd door Pop Peress in 1924 ontworpen. Dit pak gaf de duiker een grotere bewegingsvrijheid. Hoewel het er uit ziet als een kruising tussen R2D2 en C3PO, gaf het wel de aanzet tot een hele reeks van moderne duikpakken.  Pop Peress loste later in zijn Tritonia duikpak de gebruikelijke problemen met de beweeglijkheid van de gewrichten op een elegante manier op. Door deze gewrichten te omgeven met een vloeistof kwamen ze nooit met elkaar in contact en bleven ze goed functioneren. Omdat vloeistoffen niet kunnen worden samengeperst had het pak wat betreft beweeglijkheid dan ook geen last van de enorme druk op grote dieptes. Dit pak en enkele latere van Pop Peress hebben model gestaan voor JIM, het eerste ADS dat tot 300 meter diepte kon gaan. Huidige pakken zijn hier van afgeleid en staan duikers toe om tot op dieptes van 600 meter te kunnen werken.  

lees verder...

Mike the headless chicken

woensdag, 10 juli 2013

mike the headless chickenMike was wellicht de beroemdste kip ter wereld. Hij leefde slechts twee jaar, maar in die tijd heeft hij in Life Magazine gestaan en een fortuin voor zijn eigenaar vergaard. Lloyd Olsen, een Amerikaanse boer uit Colorado was eerst van plan om Mike, toen nog een naamloos specimen op zijn boerderij, te slachten. In 1945 probeerde hij Mike zijn kop af te slaan met de bedoeling hem als avondeten te serveren. De bijl viel, de kop rolde weg maar de kip bleef staan. In eerste instantie realiseerde Lloyd zich nog niet dat hij goud in zijn handen had, pas toen iedereen zijn “headless chicken” wilde zien sloeg bij hem de bliksem in. Hij doopte de anonieme kip Mike en ging met hem op tournee. In het hele land trokken ze volle zalen en door elke toeschouwer 25 cent te vragen verdiende Olsen een fortuin. Op het hoogtepunt van Mike zijn roem leverde hij Olsen 4.500,- dollar per maand op.

 

Nadat Mike zijn kop was verloren kon hij nog steeds blijven staan, het duurde echter even voor hij zijn nieuwe balans kon vinden en weer goed kon lopen. Zijn pogingen om te pikken en kraaien leverde niets op, wat hem er niet van weerhield het toch steeds te blijven proberen. Het leek er sterk op dat Mike zich niet realiseerde dat hij zijn kop kwijt was, iets dat zijn interactie met andere kippen niet ten goede kwam. Toen Olsen hem zijn kop afsloeg, mikte hij niet goed. Een gedeelte van de hersenstam en één oor bleven achter, voldoende voor Mike om na de ingreep verontwaardigd weg te kunnen lopen. Olsen voerde hem met een pipet melk en water en Mike kreeg graankorrels in zijn slokdarm gepropt. Hierdoor wist Mike niet alleen te overleven maar nam hij zelfs fors in gewicht toe. In maart 1947 bleek alle commotie toch teveel voor Mike, hij stikte uiteindelijk in zijn eigen slijm.

 

Ik vraag me af hoeveel andere kippen Lloyd Olsen daarna nog de kop heeft afgeslagen in zijn zoektocht naar Mike 2.

lees verder...

Olaus Worms Wunderkammer en Rosamond Purcell

maandag, 8 juli 2013

musei wormiani historis 1655De Deense arts, docent en bioloog Ole Worm (1588-1655) was een fervent verzamelaar van allerlei curiosa en rariteiten. Hij gebruikte zijn collectie om aan zijn leerlingen te laten zien hoe de natuur er in het echt uit zag. Alleen als zij deze voorwerpen konden aanraken en bestuderen konden zij zich een gefundeerde mening over deze objecten en hun plaats binnen de natuur vormen. Ole Worm ging uit van een empirische manier van leren en hij staat hierdoor tussen de oude en de nieuwe wetenschap. Zo beredeneerde hij dat de eenhoorn niet bestond en wist hij één van de topstukken van zijn verzameling te classificeren als de hoorn van een Narwal en niet van het mythische paard. In zijn collectie bevonden zich veel van de meest begeerde objecten uit de curiositeitenkabinetten van die tijd, zoals een krokodil, een grote slangenhuid, fossielen, horens en opgezette dieren. Ole had zijn eigen manier om deze te catalogiseren en in zijn kabinet te positioneren. Hoewel zijn collectie eigenlijk was opgesteld als een verzameling studiemateriaal heeft zij zoveel overeenkomsten met de curiositeitenkabinetten van die tijd dat zij ook als Wunderkammer kan worden omschreven.

 

Hij stelde van zijn collectie, die ook wel bekend stond als Museum Wormianum een catalogus op die pas in 1655 na zijn dood werd gepubliceerd. Deze catalogus beschreef niet alleen uiterst nauwkeurig welke stukken hij in zijn collectie had maar ook zijn vele theorieën over de natuurwetenschap en haar classificatie. De publicatie van Olaus verzameling, Musei Wormiani Historia, ging gepaard met een prachtige gedetailleerde afbeelding van zijn curiositeitenkabinet.

 

purcells reconstructie van Olaus wunderkammerRosamond Purcell heeft deze illustratie als uitgangspunt genomen voor een reconstructie van Olaus Wunderkammer. Een gigantische taak want hoewel de illustratie zeer gedetailleerd is, was het niet gemakkelijk om al deze objecten bij elkaar te krijgen. Sommige moest ze lenen uit diverse collecties en musea en andere heeft ze na laten maken. Zo zijn de Eskimo jas en de opgezette lemuur eigentijdse kopieën van Oles originele stukken. Met een enorm geduld heeft zij uiteindelijk de illustratie uit 1655 nieuw leven in kunnen geblazen en hem gekopieerd naar de werkelijkheid. 

 

Lees ook: Decaying Dice en Tycho Brahe.

lees verder...

The Who in de Ziggo Dome 2013

zaterdag, 6 juli 2013

The Who 7-2013 2170-Gisterenavond speelde The Who, veertig jaar na het uitkomen van hun rockopera Quadrophenia de integrale versie hiervan  in de Ziggo Dome in Amsterdam. Voor de echte Who fans is het beluisteren van Quadrophenia een bijna religieuze beleving. De legendarische drummer Keith Moon en bassist John Entwistle, speelden daar enkele van hun mooiste stukken. Hoewel beide nu al lang zijn overleden heeft The Who toch enkele waardige vervangers voor hun tournee gevonden. Op een mooie manier wordt tijdens het concert stilgestaan bij het lange verleden van de band en het gemis van Keith en John. Opnames van Keith Moon en een werkelijk fantastische solo van John Entwistle worden met de livemuziek gemixt, het resultaat is emotioneel en krachtig. Middels beelden die op schijven achter de band worden geprojecteerd neemt de muziek je mee door de lange geschiedenis waarin The Who zich heeft bewogen. Daltry en Townsend mogen dan wat ouder zijn (beiden zitten tegen de zeventig), tijdens dit concert is daar weinig van te merken, ze spelen met duidelijk plezier en het geluid van The Who is nog net zo krachtig als veertig jaar geleden.

lees verder...