Weblog

Joekels en kanjers

donderdag, 24 oktober 2013

Deze twee woorden zijn via verschillende talen in het Nederlands terecht gekomen. Oorspronkelijk is joekel ontleend aan ‘dshuklo’, het zigeunerwoord voor hond. Deze betekenis verschoof langzaam van ‘hond’ via ‘grote hond’ naar ‘groot object’. Kanjer daarentegen komt van het Latijnse canis. Ook dat betekent ‘hond’ en ook die betekenis is op eenzelfde manier verschoven. Joekels zijn dus eigenlijk gewoon kanjers.

lees verder...

Vlinderpoppen

dinsdag, 22 oktober 2013

chrysalis bastardsatijnvlinder (Euproctis chrysorrhoea) 9-2013 6973Alle vlinders doorlopen een volledige metamorfose. Ze beginnen als rups en eindigen als vlinder. Deze magische transformatie van beweegbare darm met oogjes naar vliegende bloem vindt plaats tijdens hun popstadium. Elke rups gaat uiteindelijk een rustfase in en breekt uit zijn velletje. Wat daar uit komt is een kleine sarcofaag. Deze pop of chrysalis heeft per vlindersoort een andere vorm maar dient om het veranderende lichaam van de rups te beschermen. Hierbinnen lossen organen op en vormen zich nieuwe. Het lange rekbare lichaam van de rups wordt beetje bij beetje omgebouwd tot een heel nieuw leven. Dit popstadium kan tussen de acht dagen en vier jaar duren en is de minst geziene verschijningsvorm van een vlinder. Omdat ze dan op haar kwetsbaarst is, zijn de meeste poppen dan ook goed verstopt of gecamoufleerd.

 

Deze pop van de Basterdsatijnvlinder (Euproctis chrysorrhoea) zit normaal gesproken ingesponnen tussen wat verdorde blaadjes. Net als de poppen van de meeste nachtvlinders is hij donker en glad. Je kunt in de huid van deze pop de onderdelen van de vlinder al zien liggen. De voelsprieten, roltong en vleugels zijn met dunne lijnen in zijn huid geëtst. In dit kleine kistje, onder deze dunne laag leer voltrekt zich één van de grootste wonderen van onze wereld.

 

De mooiste foto’s van vlinder-metamorfoses vind je bij Silvia Reiche op www.vlinderfotografie.nl

 

Lees ook: Koninginnepage (2).

lees verder...

Popeyes marketingsucces

zondag, 20 oktober 2013

popeyeHet fantastische strip- en cartoonfiguur Popeye werd in 1929 voor het eerst door Elzie Segar in zijn krantenstrip “Thimble Theatre” (1919-1938) geïntroduceerd. Zoals iedereen weet, was Popeye zo sterk omdat hij spinazie (uit blik) at, binnen korte tijd werd hij zelfs populairder dan Mickey Mouse. Toen de Amerikaanse regering tijdens de Tweede Wereldoorlog een vlees schaarste verwachtte, zette zij Popeye in om hun bevolking te stimuleren meer groenten (en wat minder vlees) te eten. Deze marketingcampagne was buitengewoon succesvol, de spinazieconsumptie in de Verenigde Staten steeg met zo’n dertig procent. Veel Amerikaanse militairen droegen destijds een Popeye-tatoeage en ‘the sailorman’ bleef decennia lang heel populair. Deze marketingtactiek is daarna nog vele malen herhaald. Voor diegene onder ons die hem zich nog kunnen herinneren, Joris Driepinter was Nederlands equivalent van Popeye. Alleen moest deze geen spinazie maar melk promoten.

 

Lees ook: Lou Prentice

lees verder...

Dode dieren

dinsdag, 15 oktober 2013

kikker de moer 03-2011 5033-Tijdens mijn wandelingen kom ik regelmatig dode dieren tegen. Als mens hebben we geleerd om weg te kijken, we vinden het vies of ongepast om naar dood te staren. Maar net als het leven heeft de dood zo zijn eigen expressies en kleuren.

 

Klik hier voor meer foto's.

lees verder...

Sarah Bernhardt

maandag, 14 oktober 2013

Nadar Sarah BernhardtSarah Bernhardt (1844-1923) was de allergrootste artieste van haar tijd en werd zowel bejubeld als gehaat. Ze trad oa. op in Parijs, Londen, Amsterdam en New York. Vanwege haar charismatische en voor die tijd sensuele manier van acteren werd ze door veel moraalridders verguist. Tijdens haar tournee door Amerika noemde de Anglicaanse bisschop van Chicago haar tijdens een vlammende preek vanaf zijn kansel, dan ook ‘hoer van Babylon’. Dankzij deze negatief bedoelde publiciteit nam haar populariteit echter alleen maar toe. Waarop de atheïstische Sarah de bisschop prompt een vergoeding van tweehonderd dollar stuurde. Sarah, zelf ook niet op haar mondje gevallen, bedankte hem in een begeleidend briefje voor al zijn goede werk. Normaal gesproken gaf zij in elke nieuwe stad ongeveer vierhonderd dollar uit voor publiciteit. Omdat de bisschop voor haar al de helft van het werk had gedaan, vond ze dat hij recht had op tweehonderd dollar.

 

Lees ook: The greenwich time lady.

lees verder...

Tijd is kou

vrijdag, 11 oktober 2013

verbleekte foto 04-2011 6221Vroeger vergeelden de zwart-wit foto’s. Na verloop van tijd verkleurde het papier en vervaagde het beeld. Net als bij een herinnering sleten de scherpe kantjes en bleef er een zachter beeld over. Kleurenfoto’s vergelen echter niet, zij verbleken. Als eerste verdwijnen de warmste kleuren, tot er alleen nog blauw en grijs overblijven. Zo verliezen zelfs de warmste herinnering en de heetste foto’s na verloop van tijd hun hitte. Tijd is koude. Zij onttrekt alle emotie en kleur aan de wereld.

 

Lees ook:Entropie en tijd en Rood of Blauw.

lees verder...

Het kerkje onder drie daken

zondag, 6 oktober 2013

ardal kyrke 8-2013 6774ardal kyrke 8-2013 6748ardal kyrke 8-2013 6758ardal kyrke 8-2013 6753Aan de Westkust van Noorwegen staat in Ardal een klein vroeg 17e eeuws houten kerkje. De buurtbewoners noemen dit het kerkje onder de drie daken. Toen bleek dat hun kerk te klein was, hebben zij deze tot twee keer toe verder uitgebreid. Elke extensie ziet eruit als een uitgeschoven deel, waardoor deze kerk veel weg heeft van een religieuze matrousjka. Hoewel de buitenmuren enigszins recht staan is binnen alles schots en scheef en lijkt het nog het meest op een schip. Brede dwarsbalken lopen over het middenpad en de zitplaatsen aan de zijkant van het pad doen sterk aan de roeibanken van een galei denken. De houten deuren en panelen zijn op een typerend Scandinavische manier gesneden en de wanden en plafonds zijn op een mooie naïeve manier beschilderd. Het is een kleine gezellige ruimte waar je elk moment verwacht een golfslag te voelen.

 

Lees ook: Eglise Saint Étienne du mont.

lees verder...

Versteende vogels van het Natronmeer

vrijdag, 4 oktober 2013

nick brandtTijdens mijn vele urbex uitstapjes heb ik al heel wat dode duiven gezien en gefotografeerd. Echter nog nooit zo’n expressieve als op deze foto van Nick Brandt.

In Tanzania ligt een meer waar het water 60°C heet is en de zuurgraad die van ammoniak benadert. Niet de meest vriendelijke leefomgeving dus. Het lijkt er op dat veel vogels door het extreem reflecterende oppervlak van het meer gedesoriënteerd raken en in het water terecht komen. Het alkalische natron van dit meer heeft een zuurgraad van pH 10,5 en komt van vulkanische as. Dit natron is zo giftig dat dieren die in het meer vallen vrijwel direct sterven en verstenen. Fotograaf Nick Brandt heeft aan de kustlijn van dit meer enkele perfect bewaarde en versteende vogels gevonden en de foto’s daarvan zijn opgenomen in zijn  nieuwe fotoboek: Across the Ravaged Land. De versteende dieren in deze foto’s zijn door Brandt zelf in een speciale houding geplaatst.

lees verder...

Microscopische regenmakers

woensdag, 2 oktober 2013

ijskristalVroeger dacht ik altijd dat water bevriest als de temeratuur onder het vriespunt komt, dus onder de 0°C. Maar zuiver water, zonder enige vervuiling of opgeloste stoffen heeft zelfs moeite om te bevriezen als het min 48°C is. Het blijkt dat water iets nodig heeft om omheen te kunnen bevriezen, iets waar de eerste ijskristallen zich aan kunnen vormen. Net als alle kristallen hebben zij een kern nodig die hen uitnodigt om te kristalliseren. Normaal zitten er genoeg nucleotide stoffen zoals zand of roet in water waaromheen zich ijs kan vormen en zal water dus al veel eerder bevriezen dan bij min 48°C. Toch zijn niet alle stoffen even geschikt om dit kristallisatie proces op gang te brengen. Het blijkt dat niets dit proces zo goed bevordert als sommige bacteriën. Pseudomonas syringae bijvoorbeeld produceert een proteïne dat er voor zorgt dat ijskristallen zich al bij de relatief hoge temperatuur van -2°C kunnen vormen.

 

In 1982 stelde David Sands voor het eerst de hypothese op dat bacteriën ervoor zorgen dat het gaat sneeuwen en regenen. Bacteriën bevinden zich werkelijk overal, ook op zeer grote hoogte. Zij zouden ervoor kunnen zorgen dat zich in wolken sneller ijskristallen vormen die dan als sneeuw of als ze onderweg smelten als regen zouden vallen. Nu heeft men niet alleen overal op de wereld in sneeuw en ijs de Pseudomonas bacterie gevonden maar het blijkt zelfs dat alleen al in Wyoming meer dan een derde van alle ijskristallen zich rond dergelijke bacteriën hadden gevormd.

 

Hoewel men het er al lang over eens is dat bacteriën een grote rol spelen in al het leven op Aarde blijken ze dus ook nog eens in staat te zijn om het te laten regen. Hiermee zijn bacteriën het enige organisme dat het weer kan beïnvloeden en spelen ze een cruciale rol in de watercyclus van onze planeet.

 

Lees ook: Bacteriën spelen een belangrijke rol bij de voortplanting van soorten, Eeuwig jong, Poep is bruin en Thrombolieten.

lees verder...

Agaatvlinder (Phlogophora meticulosa)

dinsdag, 24 september 2013

agaatvlinder (phlogophora meticulosa) 9-2012 3663agaatvlinder (phlogophora meticulosa) 9-2012 3681Dit mooie nachtuiltje was door mijn badkamerraam naar binnen gevlogen. Omdat er veel brandnetels in mijn tuintje groeien, komen ze bij mij regelmatig voor. Deze vlinder is van de tweede agaatvlindergeneratie van dit jaar. Agaatvlinders die net uit hun pop zijn gekropen zijn meestal olijfgroen en rozebruin, na verloop van tijd worden deze kleuren iets vager en wordt de vlinder steeds bruiner. De wetenschappelijke naam Phlogophora meticulosa betekent voorzichtige vuurdrager. Deze naam dankt de agaatvlinder waarschijnlijk aan de driehoekige en  vlamvormige tekening op zijn voorvleugels. Deze opvallende tekening zorgt ervoor dat zijn silhouet wordt doorbroken en maken de vlinder op takjes of planten nagenoeg onzichtbaar. De Agaatvlinder is verder te herkennen aan de sterke plooi die de voorvleugels in rusthouding hebben. Hierdoor lijkt de vlinder net een dor blaadje. In Engelstalige landen noemt men deze vlinder vanwege de twee driehoeken op de vleugels die elkaar tijdens de rusthouding raken, Angle Shades. De groene of bruine rupsen zijn polyfaag en eten vrijwel alle kruidachtige planten.  Ze overwinteren als rups en verpoppen zich in het voorjaar. De donkerbruine pop vind je los op de bodem tussen de vegetatie. Het is een algemene vlinder die je in heel Noord-Europa tegenkomt.

lees verder...