Weblog

Leven op dood

dinsdag, 22 juli 2014

zeepokken op krabbenschild 5-7-2014 3293De krab van dit losse schild is al lang dood, toch kunnen de zeepokken op zijn rug blijven leven zolang ze maar voldoende onder water komen te staan. Zeepokken zijn kreeftachtigen en dus aan de krabben verwant. Als larven lijken ze nog enigszins op de larven van krabben en zwemmen ze vrij rond. In een later stadium zetten ze zich pas vast op rosten, schelpen, stenen of zoals hier op het schild van een krab. Hun huisje bestaat uit enkele harde kalkplaten met een stevig goed sluitend deksel. Een zeepok leeft van plankton dat ze met hun lange poten naar binnen wuiven. Zolang ze maar regelmatig onder water staan, kunnen ze geruime tijd in hun afgesloten huisje op het droge overleven. Omdat het vangen van plankton makkelijker met een groep gaat, ze creëren dan hun eigen waterstroom, vind je ze vaak in groepen bijeen. Zeepokken zijn tweeslachtig, maar kunnen zichzelf niet bevruchten, ze hebben dus een flinke penis nodig om vanuit hun vaste verblijfplaats een naburige partner te bereiken. Tijdens de paartijd groeit hun fallus tot een orgaan dat 20 maal langer dan de zeepok zelf is. Dit lange orgaan stelt ze in staat om hun vele buren te bevruchten, nog een goede reden om zich in groepen te vestigen.

lees verder...

Koolmot (Plutella xylostella)

dinsdag, 22 juli 2014

koolmot (plutella xylostella) 7-2014 0074Deze kleine mot is het eerste insect dat resistent was tegen het bekende landbouwgif Bt-toxine. Dit gif wordt door een bacterie, Bacillus thuringiensis, afgescheiden en tast de darmwand van rupsen aan. Hierdoor houdt een insect op met eten en sterft binnen enkele dagen. Koolmotten wisten zich echter relatief snel aan te passen en zijn nu resistent. Bestrijding vindt nu vooral plaats door het inzetten van parasitaire insecten. Bij hoge temperaturen is de voortplantingssnelheid van de koolmot erg groot en kunnen ze flinke schade aan geteelde koolsoorten toebrengen. In gebieden waar strenge winters de populaties niet onder controle houden, ziet men deze vlinder dan ook als een echte plaag.

 

Lees ook: Middellandse Zeevlieg (Ceratitis capitata).

lees verder...

De steen des aanstoots en de vermoorde onschuld

dinsdag, 22 juli 2014

Steeds vaker blijkt de steen des aanstoots een monument voor minderheden. Het is zo makkelijk geworden om bedoeld of onbedoeld iemand op z’n teentjes te trappen. Zolang je tegen gelijk denkenden aantrapt noemt men dat spot of recht van meningsuiting. Eenzelfde trap met eenzelfde intentie tegen een anders denkende is echter veel gevaarlijker. Het is link om een minderheidsgroepering te beledigen. Voor je het weet staan zij op de bres en heb jij het gedaan, niemand wil bekend staan als een intolerante pestkop. Voor minderheidsgroeperingen is een belediging vaak een kans om hun stem te laten horen. Zij spelen de vermoorde onschuld en wijten hun overgevoeligheid aan de discriminatie van anderen. Met elke nieuwe rel groeit de steen des aanstoots, tot ze elke uiting overschaduwt en men alle controverse schuwt.

 

Minderheden hebben een belangrijke taak in een samenleving. Zij moeten ervoor zorgen dat juist niet alle neuzen dezelfde kant op staan. Ze zijn de stem van een oppositie die ons maant om twee keer na te denken. In een dialoog mag één stem echter niet overheersen, ook niet die van de minderheid. We mogen ons niet door de angst voor politieke incorrectheid laten verlammen.

lees verder...

Wespspin populatie in De Brand (Argiope bruennichi)

dinsdag, 22 juli 2014

jonge wespspin (argiope bruennichi) 6-2014 9951jonge wespspin (argiope bruennichi) 6-2014 9953Na een aantal jaren van stilte vind je nu weer veel wespspinnen (argiope bruennichi) in De Brand. Op een klein grasveld telde ik er binnen enkele minuten al meer dan honderd. Toen ik er een maand geleden was, vond je er alleen jonkies met rommelige webjes, vaak nog zonder stabilimentum. Veel hadden nog niet hun karakteristieke geel-zwarte strepen en waren niet groter dan enkele millimeters.

 

vervellende wespspin (argiope bruennichi) 7-2014 0128parende wespspinnen (argiope bruennichi) 7-2014 0196Nu stikt het er van de volwassen spinnen, vet geworden van de vele sprinkhanen en nachtvlinders die er op het veldje leven. Tussen het gras hingen nog de losse exuvia van eerdere vervellingen en hier en daar waren er spinnen met hun laatste vervelling bezig. Enkele koppeltjes waren al aan het paren, de onopvallend kleine mannetjes kropen voorzichtig naar de enorme wijfjes en het zal niet lang meer duren voor de vrouwtjes hun walnootgrote cocons gaan spinnen. Als het gras niet wordt gemaaid, kunnen er over een maand honderden eiercocons hangen.

wespspin (argiope bruennichi) 7-2014 0176wespspin (argiope bruennichi) 7-2014 0184

 

Lees ook: Wespspin (Argiope bruennichi).

lees verder...

Origami

zaterdag, 19 juli 2014

origami olifantDe nu vooral als Japans bekend staande papiervouwkunst van origami komt oorspronkelijk uit China. Kort na de uitvinding van papier begon men dit te vouwen en kwam men tot de conclusie dat je uit een vierkant stukje papier met slechts enkele vouwen al de meest complexe en intrigerende vormen kon maken. Deze vouwkunst verspreidde zich naar Japan waar men het volledig opnam in de manier van denken en ontwerpen. Pure origami  gaat uit van een vierkant stuk papier waarin niet mag worden geknipt. Om de vormen die men hiermee maakt wat natuurlijker te laten overkomen werkt men soms ook met bevochtigd papier en spreekt men van wet-folding origami. Dit stelt de vouwer in staat om ook zachte rondingen te maken. Als men echter in het papier gaat knippen of snijden spreekt men niet meer van origami maar van kirigami en als men meerdere velletjes papier met elkaar combineert om nog complexere structuren te maken spreken we van modulaire origami. De eenvoudige lijnen en gekantelde vlakken van het gevouwen papier hebben door de eeuwen heen de meest uiteenlopende ontwerpers geïnspireerd. Je vindt origami dan ook terug in de ontwerpen van verpakkingen, kleding, meubilair en verlichting.

 

origami kever 10003607D991D12191BFE3FFC4Ook in deze kunstvorm zijn er kunstenaars die zich net als bij het Jirai Okimono hebben toegelegd op het maken van kevers. Je kunt je bijna niet voorstellen dat deze ontwerpen met poten, antennes en kaken uit slechts één vierkant velletje papier, zonder er in te knippen, zijn gemaakt. Ze zijn zo levensecht dat een kenner ze gemakkelijk tot op soortennaam kan determineren.

 

origami yodaModerne origami-ontwerpers maken steeds meer gebruik van computers. Hiermee berekenen ze de vouwlijnen en vouwen ze het papier voor. Het ontwerp kan dan door meerdere vouwen in één keer naar elkaar toe te bewegen nog complexere vormen aan nemen, zoals een kreeft, of Yoda, compleet met wandelstok.

 

Lees ook: Jizai Okimono en Oritsunagumono.

lees verder...

's-Gravenzande

donderdag, 17 juli 2014

s-gravenzande 7-2014 3308s-gravenzande 7-2014 3322s-gravenzande 7-2014 3336s-gravenzande 7-2014 3358

lees verder...

Invert

dinsdag, 15 juli 2014

haakwerk 7-2014 3385Bij mijn ouders hangen gehaakte gordijnen voor het raam. Als je naar buiten kijkt, tegen het licht in, zijn het donkere draden voor een witte achtergrond. Als je echter van buiten naar binnen kijkt is het haakwerk een knoopwerk van witte draden tegen een donkere achtergrond. Dit omkeren van de kijkrichting is precies hetzelfde als het omkeren van het beeld. Als je de foto “invert”, het zwart en wit van het beeld omkeert tot een negatief beeld, krijg je precies hetzelfde verschil als wanneer je van binnen naar buiten of van buiten naar binnen kijkt!

Op de foto is het rechter gedeelte het echte beeld en het linker het omgekeerde.

lees verder...

De draairichting van een kruin

maandag, 14 juli 2014

Eén van mijn eerste berichten ging over het verschil tussen links en rechts. Sindsdien ben ik daar altijd alert op gebleven. Schelpen, DNA, yoghurt, er zijn legio voorbeelden die laten zien dat de natuur een voorkeur heeft voor rechts en rechtsdraaiende bewegingen. Nu wil het toeval dat mijn haarkruin ook rechtsdraaiend is en omdat ik me afvroeg of dat voor iedereen geldt, heb ik al op menig kruintje gekeken. Wat blijkt, de kruintjes van de meeste mensen draaien inderdaad in dezelfde richting, nl met de klok mee. Om mijn eigen onderzoek wat verder uit te breiden ben ik zelfs eens bij een kapsalon binnengelopen. Het aanwezige kapstertje reageerde helaas niet erg begripvol op mijn vraag of de kruintjes van haar klanten links- of rechtsom draaiden en ze verzocht me met een lichtelijk overslaande stem en een zijdelingse blik op haar goed gekapte manager de winkel te verlaten. Jammer, want als er iemand was die me bij mijn onderzoek zou kunnen helpen was zij het. Zelf ben ik niet echt klein maar ik moet toch soms op mijn tenen gaan staan om bij iemand op z’n kruin te kunnen kijken en dat heeft al heel wat verbaasde blikken opgeleverd. Maar ik ben natuurlijk niet de enige die in de draairichting van haarkruinen is geïnteresseerd, er is vanzelfsprekend een onderzoekje aan gewijd. Hieruit blijkt dat van de gehele bevolking slechts 8% een linksdraaiende kruin heeft. En zoiets zou voor mij al ruim voldoende zijn om te weten. Helaas werd dit uiterlijke kenmerk gelijk aan een sociale gekoppeld. Blijkbaar heeft van de homoseksueel georiënteerde bevolking geen 8%, maar 23% een linksdraaiende kruin. Koren op de molen van de discussie of homoseksualiteit wel of niet genetisch is bepaald. Hoewel ik daar geen stelling in wil nemen, heb ik stiekem altijd gehoopt dat dit niet het geval is. Liever geloof ik dat het emotioneel is, en niet iets dat bij de geboorte is bepaald. Dat maakt het voor mij minder klinisch en intiemer. Maar ik kan me ook voorstellen dat er mensen zijn  die troost putten uit het feit dat hun seksuele voorkeur genetisch is bepaald. Het zou alleen jammer zijn als we dat soort zaken weer gaan terugbrengen tot uiterlijke kenmerken, er zijn namelijk altijd mensen die daar misbruik van maken.

 

Lees ook: Sinister.

lees verder...

Bloedcicade (Cercopis vulnerata)

zaterdag, 12 juli 2014

Bloedcicade (Cercopis vulnerata) 5-2014 9201De bloedcicade behoort tot de spuugbeestjes, de larven leven in groepen op verschillende wortels en produceren daar van het uitgescheiden vocht een beschermend schuim. Ze zijn vanwege de bloedrode vlekken op hun dekschilden makkelijk te herkennen. Er is een sterk gelijkende soort die in het zuiden en heel soms ook in Nederland voorkomt. Maar daar lopen de onderste rode banden niet parallel aan de vleugelrand maar recht en dwars over het dekschild.

 

Lees ook: Koekoeksspog.

lees verder...