Weblog

Deuren zijn grenzen

dinsdag, 2 september 2014

deurElke deur, poort of entree is een doorgang naar een andere wereld. Je laat de ene ruimte achter en je betreedt een andere. Zo’n doorgang geeft een grens aan, een kader tussen twee werelden. Men laat bij het passeren van een grens meer achter zich laat dan alleen de ruimte. Soms als je een andere kamer instapt, vergeet je waarom je daar bent. Als je dan terugloopt, schiet het je vaak weer te binnen. Het is alsof je de reden waarom je de kamer verliet in de kamer had achtergelaten. Onderzoekers kwamen er achter dat dit ook precies is wat er gebeurt. Door twee verschillende groepen eenvoudige taken te geven die ze moesten uitvoeren terwijl ze liepen, kwam men er achter dat diegene die hierbij door een deur gingen hun taken drie maal sneller vergaten. Het blijkt dat onze geest deuren inderdaad als grenzen beschouwt en dat veel beslissingen die in een ruimte worden genomen daar ook worden bewaard. Dit sluit mooi aan bij de constructie van een geheugenpaleis. Al sinds de oudheid gebruikt men deze geheugenconstructie waarbij men bepaalde herinneringen op een specifieke plaats in een gedachtenpaleis opslaat. Door in gedachte de kamers in dit paleis te bezoeken, herinnert men zich ook weer welke gedachten men daar had opgeslagen. Deze techniek is goed gedocumenteerd en helpt mensen om de meest uiteenlopende informatie voor lange tijd op te slaan.

lees verder...

Vertraagde pas

maandag, 1 september 2014

Hoewel ik op weg was naar een afspraak en eigenlijk al wat aan de late kant was, ging ik onwillekeurig toch steeds langzamer lopen. De drukte in mijn hoofd overstemde de dag. Maar langzamerhand sijpelde er toch iets binnen. De zon stond laag en wierp lange schaduwen over de straat. Er waren wel wolken maar de zon schoot er krachtig tussendoor. Het trillende licht scheerde over de muren en trok mijn aandacht. Allerlei details vielen me op, een klein spinnenweb tussen een deurknop en een brievenbus, barsten in een oude rode baksteen en weerspiegelingen in een ruit. Op een vensterbank groeide tussen de voegen een klein lichtgevend groen plukje mos en achter een beslagen raam stonden een paar planten. De zon had de meeste condensatie verdampt maar op het glas de silhouetten van de planten laten staan. Toen ik schaamteloos naar binnen keek, zag ik mijn eigen ogen in de reflectie. Ik was totaal vergeten waar ik moest zijn.

 

Lees ook: Het hoekje om.

lees verder...

Begraafplaatswapens

zondag, 31 augustus 2014

CemeteryGunTussen de 18e en 19e eeuw was er een tekort aan lijken. Niet dat er niet genoeg mensen dood gingen, dat was niet het probleem. Er waren alleen niet genoeg dode lichamen beschikbaar om aan de toenemende vraag van medische faculteiten te voldoen. Zij hadden een regelmatige toevoer van redelijk verse lijken nodig om hun studenten les in de menselijke anatomie te kunnen geven. Zoals altijd als de vraag groter is dan het aanbod ontstonden er handeltjes en menig overdag ter aarde bestelde werd ik de donkere uurtjes weer opgegraven en doorverkocht. Aangezien niemand het een fijn idee vindt dat zijn dierbaren worden ontleed, bedacht men allerlei trucs om deze “diefstal” tot een minimum te beperken. Zo begroef men veel mensen in een speciale “mortsafe” een soort van lijkenkluis, van waaruit men de lichamen niet meer kon ontvreemden.

 

coffin torpedoDaar stopte het echter niet mee. Veel begraafplaatsen zorgden voor hun eigen afweersysteem om hun klanten ten dienst te zijn. Ze voorzagen hun graven van boobytraps. En deze boobytraps waren niet misselijk, één daarvan was het begraafplaatsgeweer (cemetery gun). Een groot geweer met afgezaagde loop dat op een speciale draai-arm was bevestigd en met verschillende struikeldraden was verbonden. Als een grafrover zich op de verkeerde plek bevond en zo’n geweer liet afgaan, werd hij door een forse lading steenzout of hagel getroffen. De grafrovers waren echter ook niet gek en zij stuurden overdag als weduwe vermomde verkenners naar de begraafplaatsen om uit te zoeken waar de struikeldraden lagen. In antwoord hierop zetten de eigenaren van de begraafplaatsen hun geweren alleen nog na sluitingstijd op. Maar omdat deze wapens weinig onderscheid konden maken tussen kwaadwillende dieven en grievende weduwen werden ze uiteindelijk verboden. Een andere, effectievere, manier was het gebruik van torpedo’s. Deze werden in de graven bevestigd en als iemand ze probeerde te openen, ging de bom af. Deze torpedo’s werkten buitengewoon goed, niet in de laatste plaats vanwege de uitgekiende marketingcampagne die potentiele nabestaanden en dieven van hun effectiviteit overtuigden. De marketing slogan was als volgt: “Sleep well sweet angel, let no fear of ghouls disturb thy rest, for above thy shrouded form lies a torpedo, ready to make minced meat of anyone who attempts to convey you to the pickling vat”.

 

Lees ook: Mortsafe.

lees verder...

Dataopslag

zaterdag, 30 augustus 2014

gramafoonEr zijn twee soorten harde schijven. Schijven die kapot zijn en schijven die nog niet kapot zijn. Het is geen kwestie van óf ze kapot gaan maar van wanneer ze kapot gaan. Alsof het nog niet moeilijk genoeg is om al je data steeds op andere dragers te moeten overzetten, moet je er ook nog eens van uitgaan dat deze dragers het op willekeurig welk moment kunnen begeven. Met mijn platen had ik achteraf gezien weinig problemen, behalve dan dat ze na veel draaien wat grijzer werden en iets minder fris klonken. Mijn cassettebandjes gingen vrij lang mee maar werden er met de jaren ook niet beter op. Dat probleem had ik dan weer niet met CD’s maar om de een of andere onverklaarbare reden kun je die na een aantal jaren ineens niet meer afspelen. Dit blijkt met Blu-rays nu ook het geval te zijn en zelfs Usb-sticks of Hard-drives zijn dus niet veilig. Nu zou je in een cloud kunnen gaan werken maar ook die servers kunnen er uit klappen en dus wordt je aangeraden om steeds voldoende back-ups te maken. Het gekke is, dat na al die jaren mijn vinyl de tijd nog het beste heeft doorstaan. Wat zegt dat wel niet over cassettebandjes, Floppy’s, Mini-disc, Digital-8, Laser discs, Cd’s, Dvd’s, Blu-rays, hard-discs, Usb-sticks en Flasgeheugen?

lees verder...

The Grand Budapest Hotel (2014)

vrijdag, 29 augustus 2014

The Grand Budapest HotelLezen is leuk, maar soms is het nog leuker als iemand voorleest. De meeste regisseurs willen je laten vergeten dat je naar een film kijkt. Ze willen dat je hun film ervaart, zodat je vergeet dat je naar een vertelling kijkt. Andere regisseurs, zoals Wes Anderson, benadrukken juist het feit dat ze een verhaal vertellen, zij maken van de kijkers weer een publiek en verheffen  vertellen tot een kunstvorm. Bij Wes Anderson zijn de films statisch, bijna toneelmatig. Je komt er geen wilde of onverwachte camerabeelden of standpunten tegen. De camera staat op een statief en maakt slechts zelden een korte draai om daarna direct het beeld weer symmetrisch te kaderen. Binnen dit symmetrische beeld bewegen de hoofdrolspelers zich als marionetten, ze zeggen hun tekst en maken hun bewegingen. Het is een tableau dat net zo minutieus is opgebouwd als een schilderij. Dat wil echter niet zeggen dat het verhaal niet boeit, integendeel, het wordt zo goed gebracht dat de kwaliteit van de vertelling minstens zo belangrijk is als het verhaal zelf.

 

De film wordt binnen drie verschillende kaders gebracht. Het letterbox- formaat wordt gebruikt voor de verteller zelf. Hij richt zich rechtstreeks tot de kijker en vertelt een verhaal dat hem ooit is verteld. Het 3:4 formaat wordt gebruikt om de herinneringen van de verteller in weer te geven en het 16:9 formaat om het verhaal van degene die hem dat verhaal vertelt in te kaderen.

 

the grand budapest hotel castDe film volgt de piccolo Zero in zijn loopbaan. Het vertelt hoe zijn leven verstrengeld raakt met dat van Gustave H (een fantastische Ralph Fiennes), de legendarische conciërge van het Grand Budapest Hotel en hoe Zero uiteindelijk de eigenaar van dat beroemde hotel wordt. Als je er gevoelig voor bent word je door de verteller betoverd en leidt hij je door een fantastisch verhaal.

 

De aftiteling leest als een bezoekerslijst voor de Oscarnominaties. De film zit bordenvol met cameo’s. Hierdoor word je er aan herinnerd dat de personen in de film acteurs zijn en geen “echte” mensen. Het zijn secuur uitgeknipte schaduwpoppen die van The Grand Budapest Hotel een van de leukste poppenkasten van 2014 maakt.

 

Lees ook: Moonrise Kingdom.

lees verder...

Blik van steen

donderdag, 28 augustus 2014

notre dame 5-2013 1553Beeldhouwers proberen om iets van de ziel en essentie van hun onderwerp te vangen. Bij portretten ligt veel daarvan in de blik. Omdat het nauwkeurig namaken van de fysieke karakteristieken van een oog zou resulteren in een gladde en doodse oogbol, passen veel beeldhouwers een simpele truc toe. Zij houden rekening met de manier waarop het licht op het beeld weerkaatst en beitelen een reliëf in de ogen. Door de iris als een verdieping in de oogbal te leggen zorgt de schaduw op het beeld ervoor dat het oog diepte krijgt. Vaak laten ze daarbij een klein stukje als een eilandje boven in de iris liggen. Dit resulteert in een lichtpuntje dat blik levendiger maakt. Daarnaast laten ze de geportretteerde vaak een klein beetje divergent scheel kijken. Hierdoor lijkt het alsof het beeld je vanuit meerdere gezichtspunten aankijkt en je met zijn blik volgt.

lees verder...

Druktoetsvolgorde

woensdag, 27 augustus 2014

druktoestenDe volgorde van de druktoetsen op een telefoon staan in dezelfde volgorde als die op een pinautomaat, maar andersom dan van een rekenmachine. De druktoetsen op een telefoon lopen van linksboven naar rechtsonder maar die van een rekenmachine van linksonder naar rechtsboven. Dit is niet toevallig. In 1974 besloot men dat internationaal gezien de telefoonnummering omgekeerd van die van de rekenmachines moest lopen. In die tijd gebruikte al bijna iedereen een elektronische rekenmachine en kwamen net de telefoons met druktoetsen in zwang. Nu bleek uit proeven dat gebruikers van elektronische rekenmachines de telefoonnummers op een druktoetstelefoon zo snel konden kiezen dat de mechanische telefooncentrales dit niet aankonden. Het zorgde voor te veel vertragingen op de lijn. Men besloot dus om de nummervolgorde op de telefoons om te keren zodat men niet meer blind de toetsen kon indrukken en dus net wat meer tijd nodig had om een nummer te kiezen. Toen een aantal jaren later de telefooncentrales ook elektronisch werden, was deze omgekeerde volgorde van de druktoetsen al ingeburgerd.

lees verder...

Opstartproblemen

dinsdag, 26 augustus 2014

oeverlibel (orthetrum can cellatum) 8-2014 0162Iedereen heeft met dit koude natte weer last van opstartproblemen, ook deze grote oeverlibel (Orthetrum cancellatum) moet zich even warmdraaien voor ze kan vliegen.

lees verder...

Galileo's middelvinger

dinsdag, 26 augustus 2014

galileo middelvingerGalileo (1564-1642) weigerde, zoals vrijwel iedereen weet, om tegenover de kerk terug te komen op zijn opvatting dat de aarde om de zon draait en niet andersom. Zelf wist hij het katholieke geloof goed te combineren met zijn heliocentrisch wereldbeeld. De kerk was echter niet zo flexibel en bestempelde hem als ketter. Hij werd tot twee maal toe door de inquisitie onderzocht en op hoge leeftijd alsnog met huisarrest bestraft. Na zijn overlijden werd hij in opdracht van de kerk in een bescheiden graf gelegd en het heeft tot 1737 geduurd voor men hem naar een passender mausoleum overbracht. Tijdens de exhumatie van Galileo’s lichaam wist Anton Francesco Gori een aantal vingers, waaronder de middelvinger van Galileo’s rechterhand, en een tand te ontvreemden. Deze relieken zijn nu te bewonderen in het Museo di Storia delle Scienza in Florence waar miljoenen mensen kunnen zien hoe Galileo zijn middelvinger naar de kerk uitsteekt. Het heeft de katholieke kerk drieënhalve eeuw gekost voor zij hun fout inzagen. Pas in 1992 sprak Paus Johannes Paulus II een officieel excuus naar deze grote wetenschapper uit en werd hij alsnog door de kerk als een gelovige erkend.  

 

Lees ook: De genitaliën van Biagio da Cesena.

lees verder...