Weblog

Bruin schuim aan het strand

zaterdag, 25 juni 2016

bruinalg (Phaeocystis puochetii) 6-2016 0357Als het water aan zee zich tijdens eb terugtrekt, blijven er altijd kleine geulen en slikken onder water staan. Meestal zie je hier veel vogels naar iets eetbaars scharrelen, zoals sternen die op zoek zijn naar visjes in de kleine plassen die tijdelijk zijn afgesloten van de zee. Maar als er schuimalg aan de vloedlijn ligt, zijn ook deze poelen vaak bedekt door een laag bruin schuim. Door het wassende water lijkt deze golvende laag op de marmerbladen die wij vroeger op school maakten.  Langzaam bewegende patronen en lijnen volgen dan de stroming van het water en geven het geheel het uiterlijk van een buitenaardse planeet. Af en toe vormt zich een draaikolk met daarin een klein eiland van schuim, tot het weer in dunne slierten uit elkaar wordt getrokken. Het is een hypnotiserend beeld, waar ik uren naar zou kunnen kijken.

 

bruinalg (Phaeocystis puochetii) 6-2016 0351Dit bruine schuim kan onder de juiste condities het hele strand bedekken en er zijn zelfs gevallen bekend waarbij deze laag enkele meters dik was. Het schuim is afkomstig van Phaeocystis puochetii, een fytoplankton. Deze microscopisch bruinalgen vermenigvuldigen zich in het voorjaar razendsnel. Dit alg kent twee vormen, een vrij zwemmende eencellige vorm en een gelatineuze koloniale vorm. In deze koloniale vorm klonteren ze massaal bij elkaar. Algen hebben zonlicht nodig om voedsel aan te kunnen maken, in hun koloniale vorm slaan ze de aangemaakte voedingstoffen op in de gelatine, zodat ze ook ’s nachts kunnen doorgroeien. Als de algen sterven, blijft het gelatine over. Dit wordt door de golven tot een losse schuimlaag geklopt en kleurt bruin door het fijne zand dat in het schuim is gevangen. Dit schuim wordt door de wind en golven het strand op geblazen, waar het blijft liggen tot het door bacteriën weer wordt afgebroken. Omdat er ’s winters te weinig zonlicht is om deze bruinalgen te laten groeien, vind je dit schuim vrijwel alleen tussen maart en september.

 

lees verder...

Wulkeneieren

donderdag, 23 juni 2016

wulkeneieren 6-2016 0313Uit elk los blaasje van deze vuistgrote eiercapsule zaten honderden eitjes van de wulk, één van Nederlands grootste huisjesslakken. Ondanks de vele duizenden eitjes die er in één zo’n kluwen zaten, zullen er slechts enkele tientallen zijn uitgekomen. De jonge larven leven eerst nog een tijdje in de capsule tot ze wat groter zijn en een ca 3mm groot huisje hebben. In de tussentijd eten ze de niet uitgekomen eitjes. Oorspronkelijk zaten deze wulken-eiercapsules vast aan rotsen of planten, maar na verloop van tijd raken ze los en worden ze over grote afstanden door de golven meegevoerd. Na een storm spoelen ze vaak op onze stranden aan. Vroeger werden ze door vissers verzameld en nadat ze waren gedroogd, gebruikt om de handen mee af te vegen.

lees verder...

Kerkuil (Tyto alba)

woensdag, 22 juni 2016

kerkuil (tyto alba) 6-2016 0490Deze geluidloze jager met zijn witte masker en pikzwarte ogen heeft menig wandelaar met zijn schrille gekrijs de stuipen op het lijf gejaagd. Vroeger dacht men dat het zien van deze uil een kwaad voorteken was. Ze noemden hem witte juffer, kerkhof-uil of lijken-uil en spijkerden hem tegen de schuur om het kwaad op afstand te houden. Het is jammer dat men zich zo lang door dit oude bijgeloof heeft laten leiden, want er is geen dier zo nuttig voor de boeren als een kerkuil. Vergeleken met andere uilen heeft de kerkuil een erg hoog metabolisme en heeft hij dus meer voedsel nodig. Elke nacht eet hij voor bijna een kwart van zijn eigen lichaamsgewicht. Daarnaast stopt hij niet met jagen tot hij verzadigd is maar bewaard hij extra gevangen prooien vaak in de buurt van zijn nest. Omdat hij vrijwel uitsluitend op kleine knaagdieren zoals muizen jaagt, houdt hij deze populaties dus goed onder controle. Kerkuilen zijn hierin zelfs efficiënter dan katten of het gebruik van gif.  

 

kerkuil (tyto alba) 6-2016 0406kerkuil (tyto alba) 6-2016 0390Kerkuilen jagen vrijwel uitsluitend op dieren op de grond en lokaliseren deze met hun scherpe gehoor. Hun oren staan asymmetrisch in hun kop en de schotel van veren om hun ogen zorgt ervoor dat zelfs het miniemste geluid naar hun oren wordt geleid. Ze worden vaak net na de schemer actief en kunnen in het volstrekte donker jagen. Ze houden van open grasland en jagen graag aan de grens van bouwgrond en bomen.

 

kerkuil (tyto alba) 6-2016 0456kerkuil (tyto alba) 6-2016 1049Ze hebben lange brede vleugels waarmee ze snel en abrupt kunnen keren. Hun veren hebben speciale haarachtige extensies waardoor de turbulentie van de lucht die over hun vleugels strijkt, wordt verminderd en hun vleugelslag geluidloos is. In de schemer zie je ze soms op en paal of tak zitten om de omgeving in de gaten te houden. Als ze opvliegen zijn ze herkenbaar aan hun golvende vlucht en hun lange slanke poten die ze los onder zich laten hangen.

 

kerkuil (tyto alba) 6-2016 1076De kerkuil is een evolutionair succes. Ze komen over de gehele wereld voor, behalve op de zuidpool, en zijn één van de meest wijdverspreide vogels ter wereld. Er zijn 35 ondersoorten bekend. Ze worden tussen de 33 en 39cm lang en hebben een spanwijdte tot 95cm. Ze paren voor het leven en het vrouwtje broedt de eieren uit. Gedurende die tijd is zij voor haar voedsel volledig van het mannetje afhankelijk. De voornaamste natuurlijke vijand die ze in Nederland hebben is de buizerd.

 

Lees ook: Ransuil (Asio otus).

lees verder...

Jonge merels

maandag, 20 juni 2016

jonge merels 6-2016 1536Ieder jaar bouwt een paartje merels in onze tuin een nestje. Vorig jaar had een buurtkat de eitjes opgegeten, maar dit jaar zijn ze wel uitgekomen. De vader en moeder zaten om de beurt op de eitjes en nu ze jonkies hebben, zijn ze tot het donker wordt in de weer om ze te voeren. De kuikens zijn nog maar net uit het ei, en nog te zwak om hun grote koppies op hun dunne nekjes langere tijd overeind te houden. Hun ogen zuitten nog dicht en als er geen ouder op het nest zit, liggen ze als een kaal hoopje ellende over elkaar om warm te blijven. 

broedende merel 6-2016 0239mereleitjes 6-2016 0223

Lees ook: Vliegoefeningen van een jonge merel.

lees verder...

Zonne-kruiersslak (Stellaria solaris)

zondag, 19 juni 2016

Zonne-kruiersslak (Stellaria solaris) 5-2016 9447Deze schelp behoort tot de Xenophotidae, de kruierslakken. Deze unieke slakken gebruiken hun voet om stukjes steen, koraal of schelp aan hun huisje te hechten. Over het algemeen wordt aangenomen dat ze dit doen om zichzelf te camoufleren of te voorkomen dat de schelp wegzinkt in het zand. Stellaria is, omdat hij meestal geen aanhangsels heeft, eigenlijk een uitzondering binnen dit geslacht, maar volledig gave exemplaren zijn toch zeldzaam. Deze schelp komt bij Puger uit Oost-Java vandaan. De stekels aan de rand van de windingen liggen steevast in de onderliggende winding gedrukt.

 

Zonne-kruiersslak (Stellaria solaris) 5-2016 9449Zonne-kruiersslak (Stellaria solaris) 5-2016 9450Deze slakken leven op zandbodems voor de kust en hebben een dun hoornachtig operculum. Het huisje is dunschalig en de stekels zijn hol. Ze worden ongeveer 8,5 cm groot. In 1705 kwam de eerste schelp van deze soort in Europa terecht en sindsdien gold hij als een grote zeldzaamheid. Na de tweede wereldoorlog werden er door Filipijnse diepzeevissers middels trawlers meerdere schelpen gevonden en momenteel zijn ze vrij makkelijk te krijgen. Ondanks dat deze schelp wel wat lijkt op Guildfordia triumphans, een tulbandslak, zijn ze toch niet verwant.

lees verder...

Lambis scorpius

vrijdag, 17 juni 2016

Lambis scorpius 5-2016 9439Deze schelp zocht ik al een tijdje, ik heb hem uiteindelijk gevonden op een schelpenbeurs in Antwerpen. Hij  heeft wel wat weg van een knokige hand met zes vingers. Het is zeker niet de grootste schelp uit de Lambis-familie maar ik vind hem wel de mooiste. Je ziet ze niet zo vaak en gave exemplaren zijn dan ook zeldzaam.

 

Lambis scorpius 5-2016 9440Lambis scorpius 5-2016 9446Deze “schorpioenenschelp” behoort tot de vleugelhoorns, deze schelpen zijn herkenbaar aan hun karakteristieke inkeping in de rand van de mondopening waar het gesteelde oog van de slak doorheen steekt. Ze hebben vaak een grote verbrede mondrand en lange vingervormige uitsteeksels. Bij Lambis scorpius is zijn siphonale kanaal sterk gebogen en net als zijn “vingers” zitten er kleine verdikkingen op die aan kootjes doen denken. Ze kunnen 17 cm lang worden en komen vooral in het zuidelijke deel van de westelijke Grote Oceaan voor.

Deze schelp is in 2015 bij Bohol bij de Filipijnen door vissers op 45m diepte gevonden. Hij is nog compleet met het kleine sikkelvormige operculum. Ze leven kruipend over de bodem op koraalzand.

 

Lees ook: Lambis chiragra chiragra, Tibia fusus en Mirabilistrombus listeri.

lees verder...

Homer, de Amerikaanse zeearend

woensdag, 15 juni 2016

Amerikaanse zeearend (Haliaeetus leucocephalus) 6-2016 1141Een paar weken geleden ben ik met Natuurmonumenten op een excursie naar het vogeleiland in het Zwarte Meer geweest om daar naar de broedende zeearenden te kijken. Hoewel ik het nest heb gezien en daar twee zeearenden op zaten, waren we er zo ver vanaf dat ik geen goede foto’s heb kunnen maken. Omdat ik deze magnifieke soort toch eens van dichtbij wilde zien, had ik contact opgenomen met Carel van Oirschot van Topvogel. Hij vliegt niet alleen met uilen en valken, maar ook met een prachtige Amerikaanse zeearend (Haliaeetus leucocephalus) genaamd Homer.

 

Amerikaanse zeearend (Haliaeetus leucocephalus) 6-2016 1102Vanwege hun formaat, Homer heeft een spanwijdte van 2,20 m, en hun massieve vierkante vleugels, worden zeearenden ook wel vliegende deuren genoemd. Als je ze van dichtbij ziet, valt echter pas goed op hoe imposant deze vogels zijn. Homer komt oorspronkelijk uit Alaska en weegt 4,5 kilo. Het feit dat hij een witte staart heeft, geeft aan dat hij volwassen is. Ik heb niet alleen foto’s kunnen maken van Homer maar ook nog van een oehoe, een holenuil, een laplanduil , een arendbuizerd , een lannervalk en een werkelijk prachtige kerkuil. Binnenkort volgen er meer foto’s van deze geweldige middag.

lees verder...

Angaria vicdani

woensdag, 8 juni 2016

Angaria vicdani 5-2016 9416-Dit waanzinnig mooie schelpje is super kwetsbaar. De vele uitsteeksels zijn heel breekbaar en blijven makkelijk ergens achter haken. Je komt ze in verschillende kleurvariaties tegen, van hardroze tot zachtgroen. Deze soort is nog relatief kort bekend, hij werd pas in 1980, door Kosuge, voor het eerst beschreven. Hij dankt zijn soortnaam vicdani aan Victor Dan, een bekende Filipijnse schelpenverzamelaar.

 

Angaria vicdani 5-2016 9419-Angaria vicdani 5-2016 9398Net als Guildfordia triumphans behoort deze schelp tot de tulbandslakken (Turbinidae). Ze hebben allemaal een kenmerkende diepe navel en een ronde mondopening die bij leven volledig wordt afgesloten door een hoornachtig operculum. Angaria vicdani-slakken zijn vegetarische koraalrifbewoners die in diep water bij de Filipijnen voorkomen. Ze kunnen 7cm groot worden en zijn gewild bij verzamelaars. Omdat de navel is omgeven door een dubbele rij korte uitsteeksels lijkt deze wel wat op een spiraalvormige bek met tanden. De grootste vertegenwoordiger van de Tulbandslakken is de Turbo marmoratus, deze 20cm grote slak wordt massaal vanaf Oost-Afrika naar met Verre Oosten verscheept om daar in de parelmoerindustrie verwerkt te worden.

De afgebeelde schelp is in 1999 bij Mindanao bij de Filipijnen op een diepte van 150m gevonden.

 

Lees ook: Guildfordia triumphans.

lees verder...

Hoge nood

woensdag, 8 juni 2016

Stel je voor, je bent in een winkel en je hoort een man en vrouw tegen een jonge verkoopster schreeuwen. Je krijgt mee dat zij een zoontje hebben dat nodig moet plassen én dat de winkel geen winkeltoilet heeft. Ondanks de verbale barrage blijft de verkoopster rustig en legt ze het emotionele stel uit dat er zich op minder dan 100 meter afstand een openbaar toilet bevindt. De pater familias besluit zich echter te laten gelden en binnen de tijd dat ze tien keer op en neer naar de vernoemde openbare gelegenheid hadden kunnen lopen, legt hij de beduusde verkoopster haarfijn uit wat hij van haar service vindt. Ondertussen besluit de moeder om de zaak maar in eigen hand te nemen, letterlijk. Uit het zicht van de verkoopster pakt zij een sapkan uit het schap van klein huishoudelijke middelen en laat deze door haar zoontje vol pissen.  Vervolgens plaatst zij, als een verrassing voor de volgende bezoeker, de kan weer netjes terug in het schap en maant zij haar gemaal, dat ze wat haar betreft het pand wel weer kunnen verlaten. Gelukkig had de verkoopster haar ogen niet in haar zak met de nodige consternatie tot gevolg. Onder lichte dwang heeft het stel de bewuste kan uiteindelijk moeten aanschaffen, maar niet nadat de vader zich verbaal had laten leeglopen. Wat hij hierbij miste aan creativiteit en variatie maakte hij ruimschoots goed met volume. Bij het naar buiten gaan, gaf hij de verkoopster nog even terug dat hij voornemens was om een pittig editorial aan de lokale pers te overhandigen.

lees verder...