Weblog

Midges in de Schotse Hooglanden

zondag, 4 september 2016

midge (Culicoides impunctatus) 8-2016 1938Voor we op vakantie gingen, was ik gewaarschuwd voor de Schotse midges, kleine kriebelmugjes die je het leven zuur zouden kunnen maken. Nu hadden wij buitengewoon mooi weer en waaide het op de meeste dagen, waardoor we er gelukkig weinig last van hadden. Maar zelfs dan nog had niets mij kunnen voorbereiden op de ellende die deze kleine beestjes kunnen veroorzaken. Ik begrijp nu waarom zij in de zomermaanden verantwoordelijk zijn voor een 20% lagere productiviteit in buitenwerk, én waarom de Schotse Hooglanden zo ongerept zijn gebleven. Niemand anders dan een handjevol Schotten wil daar wonen.

 

Schotse midges (Culicoides impunctatus) zijn eigenlijk geen muggen, maar vliegen. Ze worden  maar 1 tot 2 mm groot en alleen de vrouwtjes steken. Ze ontwikkelen zich op vochtige grond, en hebben geen natuurlijke vijanden.  Men vermoedt dat men vroeger veel minder last van midges had. Toen de hooglanden nog bebost waren, was er minder geschikte bodem voor de midges om zich in te ontwikkelen. Sinds deze bossen echter grotendeels zijn vervangen door natte veengronden en gras, zijn de midges explosief in aantal toegenomen. Men schat dat één hectare grond zo’n 24 miljoen larven huisvest. Er zijn zelfs metingen bekend waarin men op slechts 4 vierkante meter 500.000 midges ving. Soms, als ze zwermen, lijkt het alsof het veen in de brand staat en zie je kolommen “rook” boven de grond wervelen.

 

Als een midge steekt, voel je slechts een kleine irritatie. Eén midge is dus hoogstens irritant. Maar als je door één midges wordt gestoken, verspreidt deze wel direct een feromoon waar alle andere hongerige vrouwtjes op af komen. De enorme aantallen waarin ze voorkomen zorgt er dan voor dat je beter niet uit je auto kunt stappen. Zodra je buiten komt, zwermen ze massaal om je heen en maken ze elke zinnige gedachte onmogelijk. Er zijn verhalen van mensen die door midges letterlijk tot waanzin zijn gedreven. Hoewel wij er relatief weinig last van hadden, zat ik toch nog regelmatig onder de jeukende bultjes.

 

Aan de ene kant zijn het natuurlijk verschrikkelijk irritante beestjes en als ik ooit weer terugga naar dit geweldig mooie land, zal ik zeker een muskietenhoedje meenemen. Aan de andere kant hebben we ook veel aan ze te danken. Als zij er niet waren, was dit gebied waarschijnlijk helemaal dichtbebouwd met vakantiehuisjes, familieparken en parkeerplaatsen. Als je de wilde schoonheid van de Schotse Hooglanden wilt ervaren, realiseer je dan dat deze grotendeels aan een minuscuul vliegje is te danken.

lees verder...

Verloren voorwerpen

donderdag, 4 augustus 2016

Gedurende je leven gooi je heel wat spullen weg. Vaak te weinig, waardoor je meer rommel overhoudt dan je nodig hebt. Maar soms toch ook teveel. Sommige dingen ga je pas veel later missen. Zo zijn er een paar verloren voorwerpen waar ik soms toch nog aan moet denken en waar ik het nu jammer van vind dat ik ze niet meer heb:

 

Een ring met een doodshoofd. Die had ik als kind ooit eens op een kermis gewonnen. Een goedkope witgele plastic ring, die ik gek genoeg nu nog zo voor me kan zien.

 

Een witte Philips platenspeler. Zo’n klein kofferapparaat, in het deksel zat de speaker. Als je de plaat er op legde, stak deze aan de zijkanten buiten de koffer uit. Dat was mijn eerste platenspelertje, daar heb ik ooit Queen en Bowie grijs op gedraaid. Die grijze platen heb ik nog. En hoewel ik dat spelertje al meerdere malen voor een betere heb vervangen, zou ik willen dat ik het had bewaard.

 

Een houten schatkistje. Die had ik ooit eens van mijn vader gehad. Hij had de vorm van een echte piraten schatkist maar was net veel groter dan mijn twee handen samen. Aan de buitenkant zaten grove stalen knopspijkers en de binnenkant was met rood velours bekleed. Ik stopte er allerlei schatten in, zoals een mooie steen of een schelp. Terwijl ik er nu aan terugdenk kan ik me zelfs herinneren hoe dat kistje rook, als je het opendeed.

 

Een plakplaatje dat je bij de kauwgom kreeg. Zo’n namaaktatoeage moest je op je arm wrijven en daarna langzaam het papiertje er vanaf trekken. Als je voorzichtig deed, en je niet waste, bleef zo’n plakplaatje soms wel dagenlang zitten. Uiteindelijk kwamen er barstjes in en schilferde hij van je huid. Maar als je hem net had geplakt, waren de kleuren prachtig en glom hij zelfs een beetje. Ik herinner me vooral nog een plakplaatje van een doodshoofd met een rozentak. Die vond ik zo mooi, dat ik hem nooit heb durven plakken en nog heel lang heb bewaard.

 

Toch vreemd dat ik me deze voorwerpen zo goed voor de geest kan halen, maar dat ik me niet meer kan herinneren waarom, of wanneer ik ze heb weggegooid. Het lijkt wel alsof echte waarde iets is dat je alleen achteraf kunt bepalen.

lees verder...

Distelvlinder (Vanessa cardui)

woensdag, 27 juli 2016

distelvlinder (Vanessa cardui) 7-2016 1849Aan het einde van zonnige dagen zitten er vaak vlinders tegen onze stenen schutting. Als de zon daar heel de dag op heeft geschenen, geeft deze later op de avond nog steeds warmte af. Veel vlinders die op de bloemen en vlinderstruik in onze tuin afkomen, warmen zich daar aan het eind van de dag dan nog even op. Zoals deze prachtige distelvlinder, die zich, voor de zon ondergaat, nog heel even komt opladen.

 

Lees ook: Oranjetip (Anthocharis carddmines), Agaatvlinder (Phlogophora meticulosa) en Koninginnepage (Papilio machaon).

lees verder...

Donald Trump en The Overton Window

woensdag, 27 juli 2016

In de jaren 90 van de vorige eeuw beschreef Joseph Overton het kader van het politiek acceptabele debat. Een beperkend kader waarbinnen politici zich bewegen, niet omdat zij dat verkiezen, maar omdat er grenzen zijn waarbinnen zij zich veilig kunnen bewegen als ze ge- of herkozen willen worden. Er zijn nu eenmaal onderwerpen waar ze zich liever niet aan branden. Dit kader is niet vast omlijnd en verschuift tezamen met de veranderende ideeën binnen een maatschappij. Het is hierbij belangrijk om je te realiseren dat, hoewel er binnen een maatschappij natuurlijk ontelbaar verschillende opvattingen bestaan, politici zich bewust tot de meest geaccepteerde beperken, omdat sommige ideeën nu eenmaal onbetamelijk worden geacht. Dit kader van in de politiek bespreekbare onderwerpen, noemt men nu The Overton Window.

 

Waren er een aantal jaren geleden nog zaken die buiten dit kader lagen, die je als politicus niet deed (zoals liegen) of besprak (discrimineren of deporteren van bevolkingsgroepen), sinds Donald Trump zich verkiesbaar heeft gesteld, lijkt het erop dat geen onderwerp meer taboe is. Trump dankt zijn populariteit aan het feit dat hij op de onderbuikgevoelens van kiezers inspeelt. Hij kan ongestraft de grootste onzin uitkramen en liegen en beledigen zonder angst voor represailles. Zijn kiezers hebben er voor gekozen om hem te vertrouwen. Hij zegt, wat ze zelf niet durfden verwoorden en legitimeert daarmee hun angsten. Wat zijn tegenstanders ook beweren, wat de media ook bericht, het glijdt van Trump af. Veel kiezers zijn het vertrouwen in de gevestigde orde en de politiek volledig kwijtgeraakt en luisteren niet meer naar rede of argumenten. Ze zijn bang en moe en zoeken snelle en makkelijke oplossingen voor hun problemen. Dus luisteren ze naar hun onderbuik en hun emoties, rede heeft hier niets mee te maken.

 

Ik ben bang dat we binnenkort met President Trump te maken krijgen. Niet omdat hij zo geliefd is, of omdat hij de beste kandidaat is, maar omdat veel Amerikanen Hillary niet vertrouwen, omdat ze haar zien als een vertegenwoordigster van de “oude” politiek en helaas ook omdat ze een vrouw is. Ik ben bang dat veel conservatieve blanke Amerikanen dat na een zwarte president niet trekken. Amerika is boos en rammelt aan zijn kooi. Men gaat massaal op Trump stemmen om dezelfde redenen als waarom Groot Brittannië de EU gaat verlaten.

 

We gaan een nieuw tijdperk in, één waarin de rede door emoties de mond wordt gesnoerd en onbetamelijkheid geen grenzen kent. Dit is des te alarmerender aangezien Trump geen alleenstaand fenomeen is. Ook dichterbij, in Duitsland, Frankrijk en Nederland groeit de aanhang van angst-propaganderende politici.

 

Lees ook: Democratie en schuttingtermen, Het politieke spel en Brexit Regrexit.

lees verder...

Schede voor mes no. 6

vrijdag, 22 juli 2016

mes no 6 1615-1618-1619Mes no. 6 is eindelijk compleet. De schede (saya) is van dezelfde materialen als het heft (ebbenhout, hoorn, acacia en staal). De schuine kant aan de achterzijde van het heft (kashira) wordt gespiegeld in die aan de onderkant van de schede. De binnenkant van de hoornen afdekplaat van de schede is grof afgewerkt en lager dan de habaki. Hierdoor klemt deze, samen met het hout aan de binnenkant van de schede, het mes bij de habaki vast. Het zal dus niet snel uit de schede vallen, terwijl je maar een klein beetje kracht hoeft te zetten om het mes te trekken.

 

mes no 6 1794-1789mes no 6 1799-1797De uitstekende hoornen punt aan de bovenkant van de schede (wrangka), vergemakkelijkt het trekken omdat je daar je vinger tegen kunt zetten en zorgt ervoor dat je altijd weet aan welke kant de snede zit. Ook zorgt deze richel er voor dat het mes makkelijker in een riem of aan een koord kan worden gedragen. De twee “ogen” in de tsuba zijn gespiegeld in de mond van de schede. In de schede is het geheel 37 cm lang en weegt 644 gram.

 

mes no 6 1807mes no 6 1815Lees ook: Zelfgemaakt mes no. 6.

lees verder...

Niemanddalletje

vrijdag, 22 juli 2016

Als ik mijn partner complimenteer met haar kleding, zegt ze meestal dat ze het op de markt heeft gekocht, of in de opruiming, of dat het al jaren in haar kast lag. Wat is het toch met veel vrouwen dat ze bij een dergelijk compliment vaak doen alsof ze er helemaal geen moeite voor hebben gedaan om er leuk uit te zien, waarom is het altijd een niemanddalletje dat ze zomaar hebben omgeslagen?

 

Willen ze daar mee zeggen dat ze er dus eigenlijk altijd goed uitzien? Dat eigenlijk alle kleding hun goed staat, zelfs oude of afgeprijsde kleding? Of willen ze benadrukken dat ze er helemaal geen moeite voor hoeven te doen, dat ze niet bewust kiezen voor het ene of andere kledingstuk. Als ik zoveel tijd zou besteden bij het kopen en selecteren van kleding zoals veel vrouwen dat doen, zou ik dat laten weten ook. “Goh wat staat dat je leuk”. “Ja? Dank je wel, ik heb er stad en land voor afgelopen voor ik er eindelijk één vond die me paste. Het was eigenlijk ook veel te duur, maar ik heb er geen spijt van hoor, ik vind namelijk ook dat het mee heel goed staat.” Of zeggen ze dit alleen tegen andere vrouwen?

lees verder...

Fading Gigolo (2013)

woensdag, 20 juli 2016

fading gigoloJohn Turturro is een divers filmtalent die de meeste mensen kennen van zijn typerende rollen in Transformers (2007), O Brother where art thou (2000) en The big Lebowski (1998), waarin hij Jesus Quintana speelt, de gepassioneerde bowler met het haarnetje. Turturro regisseert echter ook films, en veel bekende acteurs zijn bereid om daarin mee te spelen. Zoals in Fading Gigolo, waar hij zelf één van de hoofdrollen op zich neemt en wordt bijgestaan door oa Woody Allen, Vanessa Paradis, Liev Schreiber en Sharon Stone. Turturro speelt Fioravante, een rustige alleenstaande man die door zijn vriend en bankroete werkgever (Woody Allen) wordt gevraagd om tegen betaling aan een triootje met twee mooie vrouwen mee te doen. Hoewel Fioravante oorspronkelijk schuchter reageert, zwicht hij al snel voor het geld en blijkt hij in zijn nieuwe rol heel gewild te zijn. Op deze manier komt hij in contact met een introverte Joodse weduwe, waar hij prompt verliefd op wordt. En dat zorgt voor problemen, niet alleen bij zijn prestaties maar ook met een Joodse burgerwacht die een oogje op dezelfde weduwe heeft.

 

Onder regie van de Coen broers (The big Lebowski) zou dit script in een veel absurdere film resulteren, maar Turturro weet zijn rol klein te houden en door de rustige verteltrant en de mooie karakters creëert hij een goede balans tussen medeleven en absurditeit. Ik heb de film met veel plezier gekeken en hoewel hij waarschijnlijk geen hoge ogen bij het grote publiek gaat gooien, heeft Turturro met deze film toch een beetje mijn hart gestolen.

lees verder...

Nieuwsgierige duif

woensdag, 13 juli 2016

stadsduif (Columba livia domestica) 7-2016 1767Gisteren zat er een duif voor ons raam. Hij was heel geïnteresseerd in wat er binnen gebeurde en tikte regelmatig met zijn snavel tegen het glas. Toen ik naar buiten liep om te kijken wat hij wilde, keek hij me even met een schuin koppie aan en vloog toen op zijn dooie gemak langs me heen naar binnen. Gelukkig kreeg ik hem weer makkelijk naar buiten, maar hij bleef daarna wel voor de deur zitten. Ik weet dat veel stadsduiven hun angst voor mensen volledig zijn verloren, maar deze specifieke duif was wel heel amicaal. Ik weet niet wat hij bij ons wilde, maar hij heeft nog zeker een uur voor onze deur gezeten voor hij zijn heil elders zocht.

 

stadsduif (Columba livia domestica) 7-2016 1775Stadsduiven (Columba livia domestica) zijn eigenlijk doorgefokte holenduiven. In veel steden noemt men ze vliegende ratten, en heeft men een echte haat-liefde verhouding met deze gezellige dieren. Zelf vind ik een stad zonder duiven kaal en heb ik er (normaal gesproken) geen problemen mee als ik ze in mijn tuin zie of hoor. Duiven koeren, een zacht gutturaal geklaag dat we vaak omschrijven als roekoe. Hoewel veel mensen het als één van de meest irritante vogelgeluiden bestempelen, vind ik het wel rustgevend.

 

Duiven zijn geweldige navigators en kunnen vanaf een plek waar ze nooit eerder zijn geweest, toch hun weg terug te vinden. Men vermoedt dat duiven hierbij ook laagfrequentie geluid gebruiken. Dit zou een van de redenen zijn waarom ze, voor ze een vliegrichting kiezen, eerst in cirkels vliegen. Omdat hun oor te klein is om dergelijke frequenties goed te kunnen horen, moeten ze deze golven eerst vanuit meerdere kanten in kaart brengen. Duiven hebben daarnaast boven op hun snavel ook nog een concentratie van ijzerdeeltjes dat fungeert als een kompas en waarmee ze het aardmagnetische veld kunnen waarnemen. Verder hebben ze een goede perceptie van de tijd en navigeren ze aan de hand van geuren en visuele kenmerken. Deze middelen zorgen er tezamen voor dat een duif over enorme afstanden kan navigeren en er zijn gevallen bekend waarbij een duif meer dan 11.000 km aflegde om zijn weg terug te vinden.

lees verder...

Bij de parasol of bij de knoflook

dinsdag, 12 juli 2016

parasol gravezande 7-2016 0258Op veel stranden staan borden met eenvoudige herkenbare afbeeldingen, zodat de badgasten de plek waar hun spullen liggen makkelijker kunnen terugvinden. Bij Gravenzande staan palen met daarop afbeeldingen van een parasol, emmer, eend, strandstoel etc. Ook voor de kleine badgasten is dit makkelijk, ze vinden hun ouders tussen de vele strandgangers dan een stuk sneller terug.

 

lok zweden 8-2015 7773In Zweden gebruiken ze eenzelfde systeem, alleen hebben ze daar geen Dick Bruna en gebruiken ze dus andere afbeeldingen op deze herkenningspalen. Daar zitten ze niet bij de parasol maar bij de knoflook.

lees verder...